Sposoby na niski PIT 2009: ulga na dziecko i ulga internetowa

W rozliczeniach podatkowych za 2009 rok podatnicy już po raz trzeci będą mogli pomniejszyć swój podatek o kwotę ulgi z tytułu wychowywania dzieci, tzw. ulgi prorodzinnej. Po raz pierwszy zrobią to jednak na zupełnie nowych zasadach. Najważniejsze zmiany dotyczą zasad określania wysokości odliczenia. Do tej pory podatnik odliczał całą przysługującą na dany rok podatkowy kwotę ulgi bez względu na to, czy wychowywał dziecko przez pełen rok, czy tylko przez jego część. Teraz każdy podatnik wylicza kwotę ulgi indywidualnie za miesiące, w których spełniał prawo do odliczenia.

Obecnie prawo do ulgi ma więcej osób, które w roku podatkowym ponosiły ciężar wychowywania dzieci. Obok rodziców (biologicznych i adopcyjnych) mogą ją odliczać również opiekunowie prawni, a także rodziny zastępcze, jednak wszyscy ci podatnicy mają prawo dokonać odliczenia tylko za te miesiące, w których sprawowali odpowiednio władzę rodzicielską, funkcję opiekuna prawnego albo rodziny zastępczej. Odliczeniu za każdy miesiąc podlega kwota w wysokości 92,67 zł (jest to kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej: 556,02 : 6 = 92,67 zł). Za pełen rok podatkowy można zatem odliczyć 1112,04 zł na każde dziecko. O taką kwotę można pomniejszyć swój podatek dochodowy w sytuacji, gdy podatnik, a także jego dziecko przez cały rok podatkowy spełniali warunki do objęcia odliczeniem. W przeciwnym wypadku ulgę należy naliczyć proporcjonalnie - tylko za część roku.

Nowe zasady wyliczania kwoty ulgi prorodzinnej będą odczuwalne przede wszystkim dla tych podatników, którym dzieci urodziły się w trakcie 2009 roku. Takie osoby władzę rodzicielską sprawowały tylko przez część roku, zatem według nowych regulacji należy im się ulga tylko za miesiące wychowania dziecka. Przykładowo osoby, które zostały rodzicami w listopadzie 2009 r., pomniejszą swój podatek o kwotę obliczoną za dwa miesiące, tj. 185,34 zł. Ulgę tylko za część roku odliczą również podatnicy, których pełnoletnie dzieci w trakcie roku przestały spełniać warunki do objęcia odliczeniem. Przypomnijmy, że ulga przysługuje także na dorosłe dzieci, bez względu na wiek, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a ponadto na dzieci do ukończenia 25 lat, uczące się (spełniające dodatkowe kryterium dochodowe). Jeżeli zatem dorosłe dziecko np. we wrześniu 2009 r. ukończyło naukę, to rodzic odliczy ulgę za 9 miesięcy. Podobnie ulga za część roku będzie przysługiwała na dziecko, które w trakcie 2009 roku ukończyło 25 lat bądź przestało otrzymywać świadczenia w postaci zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.

Zasadą jest, że na każde dziecko kwota odliczenia wynosi 92, 67 zł miesięcznie. Może się jednak zdarzyć sytuacja, w której podatnik odliczy niższą kwotę ulgi. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych uregulowany został jeden szczególny przypadek, w którym ulga przysługuje jedynie za część miesiąca. Dotyczy to sytuacji, gdy w trakcie jednego miesiąca kalendarzowego następuje przejęcie opieki nad dzieckiem. W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana była zarówno władza rodzicielska, jak i pełniona funkcja rodziny zastępczej lub opieki prawnej, to za ten miesiąc każdy z podatników z tytułu ulgi prorodzinnej może odliczyć 1/30 kwoty 92,67 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Ulga przysługuje za miesiące kalendarzowe, w których dziecko pozostawało pod władzą rodzicielską, opieką prawną lub w rodzinie zastępczej, aby wyeliminować ewentualne dublowanie ulgi. Przykładowo, taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy dziecko przez pięć miesięcy roku pozostawało pod władzą rodzicielską, a przez siedem miesięcy miało ustanowionego opiekuna prawnego. Gdyby przepisy nie uległy zmianie, każdy z podatników mógłby odliczyć pełną kwotę ulgi za cały rok podatkowy. W wyniku wprowadzonych zmian w podanym przykładzie rodzice będą mogli zastosować ulgę w wysokości 5 x 92,67 zł, czyli 463,35 zł, a opiekun 7 x 92,67 zł, czyli 648,69 zł. W ten sposób łączne odliczenie na dziecko dokonane przez rodziców i opiekuna nie przekroczy rocznego limitu ulgi na jedno dziecko, tj. 1112,04 zł.

Jednakże w przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana była władza rodzicielska oraz sprawowana opieka prawna lub funkcja rodziny zastępczej, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty 92,67 zł za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem. Przepis ten zapobiega dublowaniu ulgi, w przypadku gdy przejęcie opieki nad dzieckiem następuje w trakcie miesiąca kalendarzowego.

Ulga nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko: wstąpiło w związek małżeński albo na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, np. zakładzie poprawczym, domu pomocy społecznej, schronisku dla nieletnich, młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Do tej pory podatnicy mieli prawo do pełnej kwoty ulgi na dziecko, które w trakcie roku wstąpiło w związek małżeński.

Trzeba wiedzieć, że ulgę, tak jak w latach poprzednich, można odliczyć wyłącznie od podatku dochodowego obliczanego na ogólnych zasadach, a zatem przy zastosowaniu skali podatkowej ze stawkami 18 proc. i 32 proc. Wyklucza to z grona uprawnionych do ulgi prorodzinnej podatników otrzymujących wyłącznie dochody opodatkowane w sposób zryczałtowany: ryczałtem ewidencjonowanym albo kartą podatkową, a także według 19-proc. stawki liniowej PIT. Osoby wychowujące dzieci, które poza takimi dochodami nie uzyskały w 2009 roku dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, nie mają prawa do ulgi.

Pamiętać trzeba również o tym, że ulgi prorodzinnej w rozliczeniu za 2009 rok po raz pierwszy nie będzie mógł uwzględnić płatnik, np. pracodawca. Wysoka ulga prorodzinna zwykle skutkowała powstaniem nadpłaty, którą pracodawcy często zmuszeni byli kredytować z własnych środków. Z tego względu, od rozliczeń za 2009 rok można ją odliczyć tylko w składanym samodzielnie zeznaniu podatkowym.

W rozliczeniu za 2009 rok już nie tylko rodzice, ale również osoby, które pełniły funkcję rodziny zastępczej lub sprawowały opiekę prawną nad dzieckiem, mają prawo pomniejszyć swój podatek o kwotę ulgi prorodzinnej. Ulga, podobnie jak w latach poprzednich, przysługuje po spełnieniu, zarówno przez podatnika, jak i przez dziecko, określonych warunków.

Prawo do ulgi przysługuje podatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych, uzyskującemu dochody opodatkowane na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej. Szczegółowe zasady korzystania z ulgi uregulowane zostały w art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.). W przepisie tym rozszerzono zakres ulgi prorodzinnej o opiekunów prawnych i rodziny zastępcze. Ponieważ w tym samym roku podatkowym dziecko może pozostawać pod władzą rodzicielską, opieką prawną innej osoby niż rodzic lub być umieszczone w rodzinie zastępczej, ulga została zmieniona na odliczenie powiązane z miesiącami sprawowania opieki nad dzieckiem.

Przepis mający zastosowanie w rozliczeniu podatkowym za 2009 rok stanowi, że odliczeniu od podatku podlega kwota 92,67 zł za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik w stosunku do małoletniego dziecka:

● wykonywał władzę rodzicielską;

● pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

● sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Opiekę prawną nad dzieckiem małoletnim ustanawia się, jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani. Opiekę ustanawia sąd opiekuńczy. Opiekunem małoletniego powinna być ustanowiona przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, jeżeli nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej, a gdy takiej możliwości nie ma - opiekun powinien być ustanowiony spośród krewnych lub innych osób bliskich pozostającego pod opieką albo jego rodziców. W braku takich osób sąd opiekuńczy zwraca się o wskazanie osoby, której opieka mogłaby być powierzona, m.in. do organizacji społecznej, do której należy piecza nad małoletnimi.

Obejmując opiekę, opiekun składa przed sądem opiekuńczym przyrzeczenie, po czym sąd wydaje mu odpowiednie zaświadczenie. Od rozliczeń podatkowych za 2009 rok opiekun prawny dziecka małoletniego posiadający takie zaświadczenie może odliczyć w swoim zeznaniu podatkowym ulgę prorodzinną. Jest jednak jeden warunek: dziecko musi z nim zamieszkiwać. Jeżeli dziecko zamieszkiwało z opiekunem prawnym tylko przez część roku, np. trzy miesiące, ulga przysługuje tylko za ten okres.

Prawo do ulgi ma również podatnik, który w stosunku do małoletniego dziecka sprawował w roku podatkowym funkcję rodziny zastępczej. Opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej zapewnia się dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. Jednak w przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej jest możliwe na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między rodziną zastępczą a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwłocznie sąd. Umowa ta wygasa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu regulującego sytuację dziecka. Trzeba podkreślić, że z możliwości odliczenia w zeznaniu podatkowym ulgi prorodzinnej mogą korzystać zarówno podatnicy, którzy sprawowali funkcję rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu, jak i umowy ze starostą.

W rozliczeniu podatkowym za 2009 rok inaczej zostało uregulowane uprawnienie do odliczania ulgi na dzieci pełnoletnie, tzn. takie, które ukończyły 18 lat.

Zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy o PIT, przepisy o uldze stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej. Ulgę prorodzinną na dorosłe dzieci mogą zatem odliczać rodzice oraz rodzice zastępczy. Wyjaśnić trzeba, że opieka prawna ustaje z mocy prawa, gdy małoletni osiągnie pełnoletność albo gdy przywrócona zostanie nad nim władza rodzicielska. Również pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. W tym wypadku jest jeden wyjątek. Dziecko może nadal przebywać w rodzinie zastępczej po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed ukończeniem 18 lat.

Odliczeniem w ramach ulgi prorodzinnej, tak jak w latach poprzednich, objęte są tylko dzieci pełnoletnie, które spełniają określone warunki. Są to dwie grupy dzieci wymienione w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy o PIT. Po pierwsze dzieci chore (niepełnosprawne), objęte odliczeniem bez względu na wiek. Po drugie dzieci do ukończenia 25 lat, uczące się.

Ulgę na dorosłe dzieci niepełnosprawne można odliczać, pod warunkiem że w roku podatkowym otrzymywały one na podstawie odrębnych przepisów zasiłek albo dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Otrzymywanie jednego z tych świadczeń pozwala rodzicom odliczyć ulgę, bez względu na to, ile dziecko ma lat.

Ulga przysługuje ponadto na dzieci do ukończenia 25 roku życia, uczące się w szkołach. Mogą to być szkoły zarówno polskie, jak i zagraniczne (szkoły, o których mowa w polskich przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym albo w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Polska państwie).

Na dziecko pełnoletnie, które w trakcie roku przestaje spełniać jeden z warunków do odliczenia, ulga przysługuje proporcjonalnie, tylko za część roku, w którym spełnione są wymogi do objęcia dziecka ulgą.

Przepisy o uldze prorodzinnej mają odpowiednie zastosowanie także do dzieci pełnoletnich, które objęte są ulgą, jeśli spełniają określone warunki. Jeżeli zatem zdarzy się, że dziecko spełnia ustawowe wymogi tylko przez kilka miesięcy roku podatkowego, to ulga zgodnie z nowymi zasadami jej odliczania przysługuje tylko za te miesiące, w których wymogi te są spełnione. Przykładowo dziecko w lipcu 2009 r. ukończyło 18 lat i nie podjęło dalszej nauki. Ponieważ ulga na dzieci pełnoletnie przysługuje m.in. pod warunkiem, że się uczą, ulga przysługuje rodzicom za siedem miesięcy. Jeżeli natomiast uczące się dziecko we wrześniu 2009 r. ukończyło 25 lat, to rodzic odliczy ulgę za dziewięć miesięcy.

Podobnie będzie w przypadku odliczania ulgi na dzieci dorosłe, bez względu na wiek, które otrzymywały w roku podatkowym dodatek (zasiłek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną. W przypadku gdy z jakichkolwiek względów prawo do świadczenia otrzymywanego przez dziecko ustało w trakcie roku, to ulgę można odliczyć tylko za te miesiące, w których dziecko świadczenie otrzymywało, gdyż tylko w tych miesiącach spełniało warunki do objęcia ulgą.

Dzieci do ukończenia 25 lat, uczące się w szkołach, muszą spełniać dodatkowo kryterium dochodowe. Są one objęte ulgą tylko wtedy, gdy w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych (np. z umowy o pracę) lub określonych w art. 30b ustawy o PIT (dochody ze zbycia papierów wartościowych) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3089 zł. Do tego limitu nie wlicza się dochodów z renty rodzinnej.

Limit dochodów dzieci do ukończenia 25 lat, uczących się, w wysokości 3089 zł obejmuje wyłącznie dochody podlegające opodatkowaniu według skali oraz dochody opodatkowane na zasadach określonych w art. 30b ustawy o PIT (np. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych). Inne dochody dziecka wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do ulgi. Dotyczy to w szczególności dochodów z drobnych umów o dzieło czy zlecenia (do 200 zł miesięcznie), które od 2009 roku opodatkowane są 18-proc. zryczałtowanym PIT. Przykładem innych dochodów dzieci, które nie wpłyną na prawo do ulgi, są dochody z wygranych w grach i zakładach wzajemnych czy konkursach, opodatkowane, 10-proc. PIT. Ulgi nie można natomiast odliczyć na dziecko, które prowadziło działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym, kartą podatkową lub podatkiem liniowym, bez względu na to, czy uzyskało dochody i w jakiej wysokości.

Trzeba pamiętać, że od rozliczeń podatkowych za 2009 r. w uldze prorodzinnej obowiązuje nowe ograniczenie w zakresie prawa do ulgi na dzieci uzyskujące dochody. Zgodnie z art. 27f ust. 7 z ulgi nie mogą skorzystać podatnicy, których dzieci małoletnie oraz pełnoletnie podlegają przepisom o liniowym PIT lub przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub podatku tonażowym. Przepis ten w praktyce ma istotne znaczenie dla podatników, których pełnoletnie dzieci prowadzą własną działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach uproszczonych: podatkiem zryczałtowanym lub liniowym. Na takie dzieci ulga nie przysługuje, nawet jeśli spełniają one pozostałe warunki do objęcia odliczeniem, np. uczą się i nie mają ukończonych 25 lat.

Na prawo do ulgi nie wpływa natomiast uzyskiwanie przez dzieci przychodów opodatkowanych podatkiem zryczałtowanym, jeżeli dotyczą one umów najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy i innych o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W praktyce oznacza to, że dziecko zarówno małoletnie, jak i pełnoletnie może uzyskiwać np. przychód z najmu nieruchomości stanowiącej jego własność, a rodzic nie traci prawa do ulgi.

Przysługująca kwota ulgi na dziecko wyliczona za cały lub za część roku podatkowego dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym przeznaczonym do rozliczenia dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, a zatem PIT-37 lub PIT-36. Do zeznań tych należy dołączyć PIT/O, w którym należy podać liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. W załączniku podatnicy określają również miesiące, za które przysługuje odliczenie.

Na żądanie organów podatkowych prawo do ulgi trzeba odpowiednio udokumentować.

Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia. Ustawa o PIT wymienia tutaj w szczególności:

● odpis aktu urodzenia dziecka,

● zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,

● odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą,

● zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. Rodzic odliczający ulgę powinien udokumentować ulgę dopiero w razie wystąpienia z taką prośbą przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej. Nie ma potrzeby wcześniejszego zdobywania określonych zaświadczeń, np. o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Okres rozliczeń podatkowych właśnie się rozpoczął. Do 30 kwietnia 2010 r. przed fiskusem będzie trzeba wykazać wszystkie zarobione w 2009 roku pieniądze. Następnym krokiem będzie ustalenie zobowiązania podatkowego. Aby to zobowiązanie zmniejszyć, warto sprawdzić, czy nie przysługują nam jakieś ulgi podatkowe. Jedną z takich ulg, którą można wykorzystać w rozliczeniu PIT za 2009 rok jest ulga internetowa. To odliczenie od dochodu, które przysługuje osobom ponoszącym wydatki na sieć.

W skrócie można wyjaśnić, że ulga internetowa polega na odliczeniu od dochodu poniesionych w roku podatkowym wydatków z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł.

Podatniczka w 2009 roku wydała na internet 1050 zł. Posiada faktury VAT wystawione na swoje nazwisko, które potwierdzają opłacenie tej kwoty. Czy w rozliczeniu za 2009 rok podatniczka będzie mogła odliczyć tylko 760 zł, czy całą kwotę?

Podatniczka w rocznym PIT będzie mogła odliczyć tylko 760 zł, mimo że na sieć w 2009 roku wydała 1050 zł. Reszta wydanej sumy, tj. 290 zł, w rozliczeniu PIT nie będzie wykazana ani w rozliczeniu za 2009 rok, ani w latach następnych.

W prawie podatkowym wszelkie ulgi, zwolnienia czy wyjątki od przyjętych reguł stanowią pewien wyłom w ogólnej zasadzie powszechności opodatkowania, stąd powinny być stosowane i rozumiane literalnie. Niedopuszczalna jest tu wykładnia rozszerzająca.

Zatem zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, aby skorzystać z odliczenia od dochodu wydatków ponoszonych z tytułu użytkowania sieci internet, muszą być spełnione następujące warunki:

1) podatnik musi ponieść wydatek z tytułu użytkowania sieci internet,

2) użytkowanie internetu musi odbywać się w lokalu będącym miejscem zamieszkania podatnika,

3) poniesiony wydatek musi być udokumentowany wystawioną fakturą VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,

4) wydatki podlegające odliczeniu nie mogą przekroczyć rocznie 760 zł.

Spełnienie łącznie wszystkich wymienionych warunków umożliwia skorzystanie z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatniczka w 2009 roku wydała na internet 550 zł. Posiada faktury VAT wystawione na swoje nazwisko, które potwierdzają opłacenie tej kwoty. Czy w rozliczeniu za 2009 rok podatniczka będzie mogła odliczyć 760 zł?

Niestety podatniczka nie będzie mogła w PIT za 2009 rok odliczyć 760 zł. Przepisy ustawy o PIT rzeczywiście limitują odliczenie w ramach ulgi internetowej. Od dochodu można odliczyć kwotę faktycznie wydaną na internet w danym roku, ale nie większą niż 760 zł za cały rok. Jeśli zatem podatniczka na internet wydała faktycznie 550 zł, to swój dochód pomniejszy tylko o tę kwotę, czyli 550 zł, a nie limit 760 zł.

Ulga internetowa w PIT została wprowadzona, aby zrekompensować podatnikom podwyżkę VAT na usługi internetowe z 7 do 22 proc. po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Ulga internetowa była wykazywana po raz pierwszy w rozliczeniu PIT za 2005 rok

W opinii organów podatkowych dokument będący wydrukiem faktury z internetu nie stanowi faktury w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (np. interpretacja Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 13 września 2007 r., nr 1472/RPP1/443-265/ 07/MIRT)

Praktycznie każda ulga podatkowa, aby mogła zostać wykazana w deklaracji podatkowej, musi być udokumentowana. Przepisy określają, jakie to muszą być dokumenty. Podobnie jest przy uldze internetowej. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierają zastrzeżenie, że wydatki poniesione na internet, które podatnik chce wykazać w rocznym PIT, muszą być udokumentowane fakturą VAT. Podatnik, który wydatki na internet będzie chciał odliczyć w rocznym PIT, będzie musiał posiadać fakturę VAT wystawioną na swoje imię i nazwisko.

Przepisy podatkowe idą dalej. Małżonkowie, którzy wspólnie ponoszą wydatki w roku podatkowym na opłacenie internetu mają prawo oboje skorzystać ze zwolnienia podatkowego, pod warunkiem że faktura za sieć będzie wystawiona na imiona męża i żony.

Oznacza to, że w sytuacji gdy użytkownikiem internetu są małżonkowie i obydwoje ponoszą wydatki z tego tytułu, to aby obydwoje (do wysokości 760 zł każdy) mogli skorzystać z odliczenia, na fakturze muszą widnieć zarówno dane osobowe męża, jak i żony. W przeciwnym wypadku z odliczenia skorzysta tylko ten małżonek, którego imię i nazwisko wpisane jest na fakturze.

Ta zasada ma zastosowanie też do innych domowników, partycypujących w kosztach internetowych. Jeżeli z ulgi internetowej chciałby np. skorzystać syn małżeństwa, to również musi posiadać fakturę dokumentującą poniesiony przez siebie wydatek z tytułu korzystania z internetu. Jej brak, w każdym przypadku, będzie pozbawiał podatnika prawa do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych w roku podatkowym na internet.

Błędy adres na fakturze za internet to niejedyne kłopoty, jakie z ulgą internetową mają podatnicy. Kolejnym jest zamiast wystawiania faktur VAT umożliwienie podatnikowi wglądu do treści faktury VAT za użytkowanie internetu w formie ścieżki dostępu do serwera operatora przy użyciu unikatowego hasła, skąd może pobrać i wydrukować wygenerowany dokument. W takim przypadku - gdy dokument zamieszczony na stronie internetowej nie ma kwalifikowanego podpisu elektronicznego - nie mamy do czynienia z fakturą VAT, również elektroniczną. Podatnik, który posiada tylko taki dostęp do faktur za internet, nie będzie miał prawa do skorzystania z ulgi internetowej w PIT. Aby z ulgi skorzystać, podatnik musi udokumentować poniesione wydatki albo fakturami elektronicznymi - nie dostępem do faktur, albo fakturami papierowymi. Takiego wyjaśnienia udzieliło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 11597) oraz na pytanie Dziennika Gazety Prawnej.

Podatnik wykupił pakiet usług: telewizję, telefon, internet. Operator wystawia mu fakturę VAT, na której widnieje jedna opłata za wszystkie usługi. Czy podatnik skorzysta z ulgi internetowej? Wie, jaka opłata dotyczy samego internetu.

Niestety podatnik z ulgi nie skorzysta. Jeśli z faktury nie wynika, ile wynosi opłata za sam internet, ulga podatkowa nie będzie mogła być wykorzystana. W opisanym przypadku, aby odliczenia od dochodu dokonać, na fakturze powinny być wyodrębnione opłaty za: internet, telefon, telewizję. Choć dla ulgi internetowej kluczowa jest tylko opłata za sieć. Zatem opłata za internet powinna być umieszczona na fakturze oddzielnie od opłat za telewizję i telefon. Dwie ostatnie opłaty mogą być podane jako jedna opłata, co nie wpłynie na rozliczenie ulgi internetowej.

Małżonkowie chcą oboje skorzystać z ulgi internetowej. Która wersja ponoszenia opłaty za internet, tj. do kwoty 760 zł dla każdego z małżonków za rok, jest właściwa i która wersja odliczania opłaty za internet jest właściwa, tzn.

● czy każde z małżonków płaci osobno, tylko za siebie, np. co drugi miesiąc lub przez 6 miesięcy w roku w sposób ciągły, czy

● podatnik mąż płaci comiesięczne faktury z własnego konta w banku, pilnując, aby na stałym zleceniu zapłaty widniał napis, że dotyczy opłaty za internet męża i żony?

Warunkiem skorzystania z tzw. ulgi internetowej przez podatników podatku dochodowego od osób fizycznych jest: poniesienie przez podatnika wydatku z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym jego miejscem zamieszkania oraz udokumentowanie przedmiotowego wydatku fakturą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a co za tym idzie posiadanie przez podatnika zapłaconej faktury z widniejącym na niej imieniem i nazwiskiem (jako nabywcy usługi).

W przypadku użytkowania internetu przez oboje małżonków na fakturze widnieć powinny dane osobowe zarówno męża, jak i żony. Ponadto wystawiona faktura powinna odzwierciedlać stan faktyczny, tzn. jednoznacznie wskazywać w treści nazwę usługi użytkowania sieci internet (usługi internetowe) z określeniem, jakiego okresu dotyczy.

Ulga internetowa jest odliczeniem od dochodu, zatem skorzystać z niej można jedynie wtedy, gdy dochody takie się uzyskuje.

Zatem ulga na korzystanie z sieci internet przysługuje odrębnie każdemu z małżonków, pod warunkiem że każdy z nich uzyskuje dochód oraz udokumentuje poniesiony wydatek fakturą, na której wystawca określi jako odbiorców usług dane osobowe każdego z małżonków.

Posiadanie faktury za internet nie oznacza, że jej adresat automatycznie będzie mógł skorzystać z ulgi internetowej. Gdy podatnik opłaca abonament za kilka usług, np. telefon, telewizję i internet i na fakturze nie jest wyszczególniona opłata za sieć, nie będzie mógł skorzystać z ulgi internetowej.

W lutym 2009 r. podatnik podpisał umowę na dostarczanie internetu w miejscu zamieszkania, tj. w Warszawie. Jednak operator na dokumentach spisał umowę z dowodu osobistego. Gdzie podatnik ma wpisane miejsce zameldowania, tj. Opole. Czy dla skorzystania z ulgi internetowej ważne jest miejsce zamieszkania?

Tak. W praktyce często się zdarza, że operatorzy internetu, podpisując umowy z klientami, przepisują z dowodu osobistego ich adresy zameldowania. Ten adres zameldowania znajduje się potem na fakturze za internet, mimo że podatnik z sieci korzysta w miejscu zamieszkania, które jest inne niż adres w dowodzie osobistym.

Dla rozliczeń podatkowych kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania. Co więcej, wydatki ponoszone z tytułu używania internetu mogą być w rocznym PIT odliczone od dochodu, jeśli są ponoszone przez podatnika w jego miejscu zamieszkania. Trzeba tu podkreślić, że adres zameldowania nie musi być taki sam jak adres zamieszkania. Skoro dostawca internetu na fakturze podaje miejsce zameldowania podatnika, do którego nie dostarcza usług internetowych i które jednocześnie nie jest miejscem zamieszkania podatnika, nie będzie możliwości skorzystania z ulgi internetowej.

Warto więc sprawdzić, na który adres dostawca internetu wystawia nam faktury za sieć. Od tego bowiem zależy, czy w ogóle z ulgi podatkowej będziemy mogli w rocznym zeznaniu skorzystać.

W przypadku błędnego adresu na fakturze podatnik powinien zwrócić się do operatora o korektę adresu. W przypadku zawierania nowej umowy podatnik powinien zadbać o uwzględnienie przez operatora od razu poprawnych danych.

Wysokość wydatków na internet ustala się na podstawie faktury VAT w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji, aby skorzystać z ulgi internetowej, podatnik musi udokumentować wysokość wydatków przez siebie poniesionych z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym jego miejscem zamieszkania fakturą. Na fakturze tej muszą znaleźć się informacje o wysokości wydatków z tytułu korzystania z internetu, gdyż tylko one podlegają odliczeniu od dochodu.

Zgodnie z ustawą o PIT odliczyć od dochodu można jedynie określoną kwotę (nieprzekraczającą 760 zł w ujęciu rocznym) wydatków z tytułu użytkowania sieci internet. Skoro podatnik nie jest w stanie ustalić ani tym bardziej udokumentować wysokości tych wydatków, gdyż wystawiana przez dostawcę usług faktura nie pozwala na ustalenie tej wartości, to tym samym nie może on odliczyć kwoty tych wydatków od dochodu podlegającemu opodatkowaniu.

Oznacza to, że podatnik, aby skorzystać z ulgi internetowej, musi posiadać fakturę, na podstawie której można by ustalić wysokość wydatków za użytkowanie sieci internet.

Teraz inna forma internetu: internet mobilny. Podatnik, który w roku podatkowym ponosił wydatki na internet z telefonu komórkowego lub laptopa, ma prawo skorzystać z ulgi internetowej. Nie zabraniają tego przepisy ustawy o PIT oraz zezwalają organy podatkowe w wydawanych interpretacji podatkowych. Jest tu jednak pewne ale. Podatnik używający internetu przez komórkę może pomniejszyć swój dochód o wydatki poniesione na sieć, pod warunkiem że używał internetu w miejscu zamieszkania i potrafi to udowodnić. Jak udowodnić, że internet z komórki był używany tylko w miejscu zamieszkania?

Można np. zwrócić się do operatora sieci komórkowej o potwierdzenie, gdzie internet był używany. To samo może zrobić fiskus, jednak w pierwszej kolejności organ podatkowy poprosi o przedstawienie stosownych dowodów podatnika.

Warunkiem skorzystania z ulgi na internet jest użytkowanie sieci w miejscu zamieszkania podatnika. Korzystanie z bezprzewodowego internetu w domu nie budzi wątpliwości, ale dostęp do sieci poza domem może zainteresować organy podatkowe. Kwestionując prawo do ulgi, władze skarbowe musiałby jednak ponieść dodatkowe koszty z tytułu uzyskania informacji od operatora sieci komórkowej potwierdzającej bądź nie użytkowanie internetu w domu, podczas gdy sporna kwota uzyskana z tytułu ulgi jest nieznaczna.

Faktury stwierdzające poniesienie wydatków z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu będącym podatnika i jego żony miejscem zamieszkania wystawione są na podatnika oraz żony nazwisko. Faktura VAT, którą podatnik otrzymuje, zawiera opłaty za poszczególne usługi, ich koszt oraz informację o zniżce dla pracowników. Kwota do zapłaty jest pomniejszona o kwotę zniżki. Jaką kwotę podatnik odliczy od dochodu w ramach ulgi internetowej?

Istotną przesłanką, od której ustawodawca uzależnił odliczenie wydatków poniesionych przez podatnika z tytułu użytkowania sieci internet, jest faktyczne poniesienie tych wydatków. Przez poniesienie - zgodnie ze słownikiem języka polskiego - należy rozumieć bycie obarczonym, obciążonym. Wydatkiem poniesionym będzie zatem taki wydatek, którym podmiot jest obarczany, obciążany. Decydujące znaczenie ma zatem fakt obarczenia ciężarem ekonomicznym danego kosztu. Kwota poniesionego wydatku powinna być potwierdzona fakturą VAT.

W naszym przypadku odliczeniu od dochodu w ramach ulgi na internet podlega ostateczna kwota do zapłaty jako faktycznie poniesiony wydatek. Ponadto przedmiotowa ulga dotyczy podatnika. Jeżeli zatem każdy z małżonków spełni łącznie wymienione warunki, może skorzystać z ulgi do wysokości określonego limitu, który przysługuje każdemu z małżonków odrębnie.

Z technicznego punktu widzenia operatorzy komórkowi są w stanie określić miejsca, w którym dana osoba korzysta z mobilnego internetu. Z punktu widzenia podatnika (biorąc pod uwagę możliwość kontroli prawa do odliczenia) zalecana jest szczególna ostrożność przy odliczaniu ulgi, jeśli zdarza się mu np. korzystać z sieci w podróży. W takim wypadku praktycznym rozwiązaniem może być proporcjonalne odliczenie wydatków w stosunku do czasu korzystania z sieci w miejscu zamieszkania i poza tym miejscem

Podatnik w ramach ulgi internetowej ma prawo uwzględnić w zeznaniu rocznym jedynie opłaty za używanie internetu. Wydatki np. na kupno modemu lub konserwację sieci nie podlegają odliczeniu od dochodu

Jedyną właściwą formą faktury elektronicznej jest jej postać elektroniczna. Faktura otrzymana drogą elektroniczną i przechowywana zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych stanowi podstawę do uznania jej za dokument, dowód księgowy potwierdzający dokonanie operacji gospodarczej.

Nieprawidłowe jest stanowisko podatnika, że wydrukowana faktura elektroniczna jako oryginał będzie stanowić dokument potwierdzający dokonanie operacji gospodarczej. Wymóg wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur elektronicznych w formie elektronicznej oznacza, że jedyną właściwą jej formą jest jej postać elektroniczna, a nie papierowy wydruk.

Odbiorca e-faktur jest zobowiązany do przechowywania faktur w formie elektronicznej w formacie, w którym zostały przesłane, w sposób gwarantujący autentyczność ich pochodzenia i integralność ich treści, które są zagwarantowane bezpiecznym podpisem elektronicznym.

Odliczenia z tytułu ulgi internetowej dokonuje się od dochodu. Można to zrobić:

1) od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, przy czym może to nastąpić:

● w trakcie roku podatkowego, w przypadku podatników uzyskujących dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu lub umów o podobnym charakterze - podatnicy ci powinni następnie wykazać dokonane odliczenia w zeznaniu podatkowym PIT-36,

● po zakończeniu roku podatkowego, w zeznaniu podatkowym PIT-36 lub PIT-37, do których należy dołączyć informację o odliczeniach PIT/O;

2) od przychodu podlegającego opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, przy czym może to nastąpić zarówno w trakcie roku podatkowego, jak i w składanym po jego zakończeniu zeznaniu podatkowym PIT-28, do którego również należy dołączyć informację o odliczeniach PIT/O.

Odliczenia w ramach ulgi internetowej można dokonać, gdy wydatki za użytkowanie sieci internet nie zostały zaliczone przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów na podstawie ustawy o podatku dochodowym lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o ryczałcie lub od dochodu na podstawie ustawy o podatku tonażowym.

Ponadto można odliczyć wydatki za użytkowanie sieci internet na podstawie ustawy o ryczałcie, jeżeli nie zostały one odliczone od dochodu lub zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie ustawy o podatku dochodowym.

wynosi limit odliczenia, jakie można uwzględnić w ramach ulgi internetowej w rocznym zeznaniu PIT

@RY1@i02/2010/007/i02.2010.007.055.0009.101.jpg@RY2@

Zainteresowanie ulgą internetową

- polega na zmniejszeniu podstawy opodatkowania o wskazane przez ustawodawcę ulgi (zazwyczaj określono kwotowo).

- za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę fizyczną, która: posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zgodnie z kodeksem cywilnym można mieć jedno miejsce zamieszkania.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).