Świadczenia na dokształcanie nie zawsze są zwolnione z podatku

Decydując o rodzaju i treści zawieranej z pracownikiem umowy w zakresie podnoszenia kwalifikacji pracownika, należy mieć na uwadze wnioski płynące ze stanowiska organów podatkowych, dotyczące stosowania zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT. Przepis ten zmienił się w zeszłym roku, w związku ze zmianami kodeksu pracy, na skutek wyroku TK (sygn. akt K 28/08). Obecnie zwalnia on z podatku wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego.

Pod pojęciem odrębnych przepisów należy rozumieć m.in. nowe regulacje kodeksu pracy, tj. art. 103¹-103⁶. Istotne jest, że różnicują one zakres świadczeń, przysługujących pracownikowi, a tym samym treść ewentualnego porozumienia z pracodawcą, w zależności od tego, czy pracownik podnosi kwalifikacje z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą, albo czyni to z własnej inicjatywy.

Pracownikowi, który podnosi kwalifikacje z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą, przysługuje płatny urlop szkoleniowy i zwolnienie z całości lub z części dnia pracy na czas pobierania nauki, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Ponadto pracodawca może np. pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie, zawierając w tym zakresie umowę z pracownikiem. Świadczenia otrzymywane na podstawie takiego porozumienia są zwolnione z PIT (z wyjątkiem wynagrodzeń za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego).

Pracodawcy często chcą jednak uniknąć udzielania pracownikom płatnych urlopów szkoleniowych i zwolnień z pracy. Jest to zasadniczo możliwe w sytuacji, gdy z inicjatywą zawarcia porozumienia wychodzi wyłącznie pracownik.

W takim przypadku ma zastosowanie art. 103⁶ kodeksu pracy, który przewiduje, że pracownikowi może być przyznane zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia i urlop bezpłatny. Na zasadzie swobody umów strony mogą dowolnie kształtować treść porozumienia w sprawie podnoszenia kwalifikacji (tj. bez zgody pracodawcy i z inicjatywy pracownika), a więc pracodawca ma możliwość przyznać świadczenie zbliżone do tych, jakie przysługują pracownikowi, podnoszącemu kwalifikacje w związku z inicjatywą pracodawcy, np. opłacić koszty kształcenia.

Tak. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że świadczenia od pracodawcy na pokrycie kosztów szkolenia objęte jest zwolnieniem podatkowym tylko, gdy pracownik podnosi kwalifikacje z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą. Kodeks pracy definiuje bowiem podnoszenie kwalifikacji zawodowych jako uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, wyłącznie z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.

Natomiast podobne świadczenia przyznane na podstawie porozumienia, zawartego z wyłącznej inicjatywy pracownika, na innych zasadach niż ściśle określone w art. 103¹-103⁵ kodeksu pracy podlegają opodatkowaniu. Stanowisko to zostało przedstawione w interpretacjach organów podatkowych, m.in. dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (nr IBPBII/1/415-516/11/HK), dyrektora izby skarbowej w Warszawie (nr IPPB4/415-811/10-4/MP).

@RY1@i02/2011/245/i02.2011.245.18300040c.802.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Joanna Szydlik, adwokat z zespołu kancelarii adwokackich RS Adwokaci w Poznaniu

Rozmawiała Magdalena Majkowska