Czy każda wygrana w konkursie jest zwolniona z podatku

Niestety tak. Przedsiębiorcy w związku z promocją swojej działalności organizują konkursy, które mają zachęcić obecnych i potencjalnych klientów do zainteresowania się towarami i usługami organizatora. Dla przedsiębiorcy taka forma promocji wydaje się dosyć korzystna z uwagi na zwolnienie w tym zakresie przewidziane przez przepisy dopuszczające przekazanie nagrody do 760 zł bez podatku dochodowego. Podatek od przekazanej nagrody potencjalnie płaci przekazujący jako płatnik. Brak zwolnienia dodatkowo może komplikować sytuację przedsiębiorcy przekazującego nagrody rzeczowe, który musi albo pobrać kwotę podatku od wygrywającego, albo ubruttowić nagrodę. Jednak zwolnienie budzi duże kontrowersje, jeśli chodzi o jego stosowanie, zwłaszcza w zakresie gier i konkursów mających ogólną tematykę.

Zwolnienie znajduje zastosowanie w stosunku do dwóch kategorii gier i konkursów. Po pierwsze, z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa lub sportu. Po drugie, z innych dziedzin.

Konkursy z innych dziedzin, aby korzystały ze zwolnienia, obwarowane są koniecznością spełnienia dodatkowych warunków. Przepis stanowi, że konkurs powinien być zorganizowany i ogłoszony w środkach masowego przekazu: prasa, radio i telewizja. Wątpliwości pojawiają się w przypadku wykorzystania do ogłoszenia konkursu innych środków masowego przekazu niż wprost wskazane w przepisie, w szczególności internetu.

Przepis dopuszczający zwolnienie nie posługuje się stwierdzeniem, że wymienione w przepisie środki masowego przekazu, jak prasa, radio i telewizja, są wskazane jedynie jako przykładowe. Ministerstwo Finansów zliberalizowało swoje stanowisko w kwestii pojęcia środków masowego przekazu i przyjmuje możliwie szeroką definicję prasy, znajdującą się w prawie prasowym. Za prasę uznaje się wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazu, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Tym samym organy podatkowe nie kwestionują internetu jako środka komunikacji we współczesnym świecie. Internet spełnia bowiem te same zadania co tradycyjne media, czyli może służyć do publikacji określonych treści do nieograniczonej i anonimowej liczby odbiorców.

W tendencji MF do interpretacji przepisu regulującego przesłanki omawianego zwolnienia w sposób podmiotowo-przedmiotowy. Zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) ze zwolnienia korzystają takie konkursy i gry, które są organizowane i emitowane (ogłaszane) przez środki masowego przekazu. Zdaniem MF ze zwolnienia mogą skorzystać tylko takie wygrane, które zostały przekazane przez podmioty mające status instytucji zaliczanej do środków masowego przekazu.

W istocie niefortunne sformułowanie przepisu może sugerować, że dla spełnienia przesłanek stosowania zwolnienia w stosunku do nagród otrzymywanych z gier i konkursów wskazanych w pkt 2 muszą być spełnione dwie przesłanki: konkurs lub gra powinny być zorganizowane przez podmiot mający status środka masowego przekazu oraz konkurs lub gra powinny zostać wyemitowane (ogłoszone) przez środki masowego przekazu.

Opisana interpretacja przepisów, dokonana przez ministra finansów, nie wydaje się poprawna z kilku powodów. Celem analizowanego przepisu jest zwolnienie nagród pochodzących z gier i konkursów, których zasady organizowania i ogłaszania są transparentne. Tę transparentność ma zapewnić sposób ogłoszenia gry lub konkursu wiadomy dla ogółu potencjalnych uczestników. Organizacja konkursu (gry) ma zatem polegać na przygotowaniu odpowiedniego regulaminu tego konkursu (gry) i ogłoszeniu go w środkach masowego przekazu. Nie można uznać, że to podmiot, który organizuje konkurs lub grę, musi mieć status instytucji środka masowego przekazu, ponieważ taka interpretacja prowadziłaby do braku możliwości zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT w większości praktycznych sytuacji biznesowych. Oczywiste jest, że podmioty gospodarcze wykorzystują w swojej działalności podmioty trzecie, którym zleca się wykonanie usługi. Jeżeli podmiot będący instytucją zaliczaną do środków masowego przekazu zleci przeprowadzenie konkursu np. agencji reklamowej, wydane nagrody mogą potencjalnie zostać opodatkowane, jeżeli wartość jednostkowej nagrody przekroczy 760 zł. W dobie powszechnego zlecania usług podmiotom trzecim taka teza wydaje się absurdalna, jednak jest ona zgodna z interpretacją wydaną przez Ministerstwo Finansów.

Inicjator tego konkursu może uznać, że główny ciężar organizacji konkursu spoczywa na przyjmującej do realizacji instytucji środka masowego przekazu. Jednak na zewnątrz przyjętego schematu jako organizator i ogłaszający konkurs lub grę jest identyfikowany sam inicjujący, chociaż faktycznym organizatorem nie jest. Opisane wątpliwości wskazują, że nie można w normie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT doszukiwać się zwolnienia o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Posłużenie się bowiem podmiotem trzecim do wykonania zlecenia może znacząco zmienić sytuację zarówno instytucji mających status środka masowego przekazu, jak i podmiotów, którzy takiego statusu nie posiadają. Rozstrzygnięcie, w jakim przypadku znajduje zastosowanie przedmiotowe zwolnienie, może okazać się niemożliwe.

Ponieważ stosowanie wykładni językowej w przypadku omawianego zwolnienia prowadzi do jego ograniczonego zastosowania, przepis powinien być interpretowany celowościowo.

Dlatego jedyną rozsądną wykładnią przepisu jest uznanie, że przepis o zwolnieniu znajduje zastosowanie, jeżeli ogłoszenie regulaminu konkursu lub gry ma miejsce w środkach masowego przekazu. Takie ogłoszenie należy uznać za organizację gry lub konkursu, bowiem zasady dotyczące konkursu lub gry wyznaczone regulaminem należy uznać za organizację konkursu (gry). Organizacja ta ma miejsce właśnie przez środki masowego przekazu.

Trzeba także zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt, który uzasadnia stosowanie przedmiotowego zwolnienia. Przy założeniu, akceptowanym przez MF, że internet jest zaliczony do środków masowego przekazu, podmioty organizujące konkursy lub gry, stosując w swojej działalności gospodarczej takie medium, również mogą być uznane za instytucje mające charakter środków masowego przekazu. Większość firm ma stronę internetową, na której prezentuje swoje produkty, informacje dotyczące bezpieczeństwa, nowości branżowe. Prezentując takie informacje, a także ogłoszenia i regulaminy dotyczące organizowanych konkursów lub gier, można byłoby uznać, że zostały spełnione przesłanki omawianego zwolnienia przez podmiot, który ma swoją stronę internetową i organizuje stosowne akcje promocyjne.

@RY1@i02/2011/147/i02.2011.147.086.008a.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Paweł Jabłonowski doradca podatkowy w Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Rozmawiała Ewa Matyszewska