Sędzia uzyskuje przychód z działalności wykonywanej osobiście

Podatnik jest czynnym podatnikiem VAT. Jako klub sportowy uczestniczy w rozgrywkach ligowych w koszykówce mężczyzn. Organizator rozgrywek na mecze ligowe deleguje sędziów sportowych, a przyjętą zasadą jest, że ustalone przez organizatora koszty wynagrodzenia tych sędziów ponosi klub - gospodarz meczu (zatem również podatnik w przypadku spotkań, których jest gospodarzem). Sędziowie nie pozostają jednak w żadnym stopniu zależności z klubem sportowym organizującym mecz, który wyłącznie jest zobowiązany do rozliczenia ich wynagrodzenia. Sędziowie w różny sposób rozliczają z wnioskodawcą należne wynagrodzenie. Niektórzy przedstawiają rachunek analogiczny jak w przypadku umowy-zlecenia, a podatnik jako płatnik pobiera od wypłacanego wynagrodzenia zaliczkę na podatek dochodowy i wypłaca tym sędziom kwotę wynagrodzenia netto. Natomiast inni sędziowie przedstawiają za świadczoną pracę fakturę VAT bądź rachunek z oświadczeniem, że należne im wynagrodzenie dotyczy czynności wchodzących w zakres prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. W takiej sytuacji podatnik wypłaca sędziom wynagrodzenie w wysokości brutto, nie pobierając jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy. Jak prawidłowo klasyfikować wynagrodzenie sędziów?

W art. 10 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) ustawodawca dokonał rozróżnienia źródeł przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. I tak źródłami przychodów są m.in. działalność wykonywana osobiście oraz pozarolnicza działalność gospodarcza.

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

Z kolei przez użyte w ustawie pojęcie działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej należy rozumieć działalność zarobkową:

a. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych, prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 - 9 ustawy o PIT.

Przychody sędziego kwalifikuje się do źródła przychodu - działalność wykonywana osobiście.

Zakwalifikowanie przychodów do działalności wykonywanej osobiście powoduje, że na płatniku dokonującym wypłat z tego tytułu ciąży obowiązek określony w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności wykonywanej osobiście, są zobowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia najniższą stawkę podatkową określoną w skali PIT. Płatnik ma (w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaliczkę pobrano) obowiązek przekazania pobranej zaliczki na rachunek urzędu skarbowego właściwego według siedziby płatnika. W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnik ma obowiązek przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania podatnika imienne informacje o wysokości dochodu na formularzu PIT-11.

Jednocześnie podatnik osiągający przedmiotowe dochody zobowiązany jest wykazać je w zeznaniu rocznym wraz z innymi dochodami uzyskanymi w roku podatkowym.

Możliwa jest też sytuacja, w której podatnik, świadcząc określone usługi na rzecz płatnika, świadczy je w ramach swojej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji to podatnik powinien odprowadzać zaliczki na podatek od tych dochodów, które są dochodami z działalności gospodarczej.

Jednak w przypadku świadczenia pracy przez sędziego nie jest możliwe przyjęcie, że sędzia wykonuje czynności w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzyskiwane przez sędziów przychody stanowią przychody z tytułu działalności wykonywanej osobiście. Zatem na płatniku spoczywa obowiązek pobierania zaliczki na podatek dochodowy. Złożone przez sędziów oświadczenia, że wykonywane przez nich czynności na rzecz wnioskodawcy dokonywane są w ramach działalności gospodarczej, nie wywierają - na gruncie ustawy o PIT - skutków w postaci zwolnienia wnioskodawcy z obowiązków płatnika z tytułu wypłat dokonywanych na rzecz sędziów.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 26 stycznia 2011 r. (nr IPPB1/415-1058/10-2/ES).

Oprac. Ewa Matyszewska