Jednorazowy odpis amortyzacyjny nie dla wszystkich wspólników

Podatnik, który wcześniej prowadził działalność, a potem założył ze wspólnikiem spółkę komandytową, nie może skorzystać z jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w roku rozpoczęcia działalności.

Spółka komandytowa, której udziałowcami są dwie osoby fizyczne i jedna osoba prawna, rozpoczęła w 2008 roku prowadzenie działalności gospodarczej. Jeden ze wspólników tej spółki - osoba fizyczna, prowadziła w tym czasie od roku 1998 jednoosobową działalność gospodarczą. Spółka w roku rozpoczęcia działalności kupiła środki trwałe i skorzystała z prawa do jednorazowej amortyzacji, w pełni wykorzystując limit 50 tys. euro. Spółka komandytowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego, są nimi jej wspólnicy. W 2008 roku każdy ze wspólników spółki komandytowej miał proporcjonalne do posiadanych udziałów koszty uzyskania przychodów. Wynikały one z zastosowania jednorazowej amortyzacji środków trwałych, które kupiła i ewidencjonowała spółka. Sprawa była rozpatrywana przez WSA, następnie przez NSA i wróciła do sądu I instancji.

Spółka chciała wiedzieć, czy mogła skorzystać z prawa do jednorazowej amortyzacji środków trwałych, w sytuacji, gdy jeden ze wspólników prowadził w tym czasie od 1998 roku samodzielnie działalność gospodarczą.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361; dalej ustawa o PIT), możliwe jest różnicowanie zasad dokonywania odpisów amortyzacyjnych w stosunku do poszczególnych wspólników. Z przepisu wynika też, że podatnikami PIT mogą być wyłącznie osoby fizyczne.

WSA odniósł się też do art. 22 ust 7 ustawy o PIT. Wynika z niego, że podatnicy którzy rozpoczęli działalność gospodarczą w pierwszym roku podatkowym mogą jednorazowo zaliczyć do kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, do wysokości nieprzekraczającej równowartości kwoty 50 tys. euro łącznej wartości tych odpisów. Sąd wskazał, że przepisu tego nie można zastosować do spółki komandytowej. Wynika to z faktu, że spółki osobowe (do nich zalicza się m.in. spółkę komandytową) nie są podatnikami podatku dochodowego. Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wspólnicy spółek osobowych i to wspólnicy, a nie spółka osiągają przychód i ponoszą koszty.

Sąd zgodził się więc ze spółką, że koszty uzyskania przychodów podlegają proporcjonalnemu i odrębnemu rozliczeniu u każdego wspólnika osobno. To czy wspólnik może dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego zależy od tego, czy sam spełnia przesłanki określone w art. 22k ust. 7 i 11 ustawy o PIT.

WSA zwrócił jednak uwagę, że odrębnym problemem jest to czy jednorazowy odpis amortyzacyjny może zaliczyć do kosztów podatnik, który prowadził indywidualnie działalność od 1998 r. Jak wyjaśnił, art. 22k ust. 11 ustawy o PIT nie pozwala na dokonanie odpisu. Przepis ten dotyczy dwóch sytuacji. Po pierwsze, gdy podatnik rozpoczynając działalność gospodarczą prowadzi równocześnie działalność w innej formie. A po drugie, gdy nie prowadzi równolegle działalności w innej formie, ale prowadził ją wcześniej, w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok rozpoczęcia obecnej działalności. Zdaniem sądu przepis ten dotyczy m.in. podatników, którzy rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej w roku jej rozpoczęcia prowadzili już działalność gospodarczą.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 20 września 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 570/12, nieprawomocny

Opr. Łukasz Zalewski

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.071000300.802.jpg@RY2@

Maria Kukawska, doradca podatkowy Stone & Feather Tax Advisory

Przepisy pozwalają na jednorazową amortyzację podatnikom rozpoczynającym prowadzenie działalności do kwoty 50 tys. euro rocznie. Przepisów o jednorazowym odpisie nie stosuje się do podatnika, który w roku rozpoczęcia tej działalności bądź w okresie dwóch poprzedzających lat prowadził działalność w formie jednoosobowej albo jako wspólnik spółki osobowej. Zdumiewający jest fakt, że sprawa ta musiała dobrnąć do etapu NSA, aby zapadło rozstrzygniecie uwzględniające specyfikę rozliczeń podatkowych spółek osobowych. Sąd słusznie wskazał, że choć to spółka osobowa dokonuje zapisów amortyzacyjnych w księgach rachunkowych, to faktyczne rozliczenia podatkowe (możliwość dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego) dotyczy poszczególnych wspólników. Zatem każdy wspólnik odrębnie ocenia możliwość zastosowania przepisu o jednorazowej amortyzacji biorąc pod uwagę indywidualną sytuację.

Podatnicy tworzący spółki osobowe z uczestnictwem innych osób, które prowadziły wcześniej działalność nie powinny się zatem obawiać, że współdziałanie z takimi osobami pozbawi ich przywilejów podatkowych w postaci jednorazowej amortyzacji.