Jak jest opodatkowane dziedziczenie ziemi

Izba Skarbowa w Szczecinie

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Jak wynika z kolei z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c omawianej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) zaniechano poboru podatku.

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy dopłaty bezpośrednie do ziemi rolnej podlegają opodatkowaniu, należy wskazać m.in. na art. 21 ust. 1 pkt 116 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem dopłaty bezpośrednie otrzymywane przez podatników w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, otrzymane na podstawie odrębnych przepisów, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jak z tego wynika, dopłaty bezpośrednie stanowią przychód podatnika, ale nie podlega on opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych.

Sposób rozliczenia dopłat bezpośrednich do areału zależy od tego, czy podatniczka posiada ziemię w związku z prowadzeniem działalności rolniczej, czy osiąga przychody z działów specjalnych produkcji rolnej. Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich określa ustawa z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 40). Artykuł 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, że płatności bezpośrednie przysługują m.in. osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobrej kubaturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jeżeli więc podatniczka prowadzi działalność rolniczą, to można uznać, że dopłaty bezpośrednie do powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego są dopłatami do bieżącej działalności rolniczej. Środki unijne kierowane są do gospodarstw rolnych w każdym roku i mają ścisły związek z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie rolnym, a więc bezpośrednio wpływają na przychody z działalności rolniczej gospodarstwa, producenta rolnego. Dla celów podatku dochodowego działalność rolniczą definiuje przepis art. 2 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: ustawa o PIT). Definicja ta określa jedynie rodzaje działalności zaliczanych do działalności rolniczej. Jeżeli przyjmiemy działalność rolniczą za jedno ze źródeł przychodów, to uzasadnione jest uznanie wszystkich przychodów z tego źródła za ich integralną część. Skoro więc otrzymywane dopłaty mają ścisły związek z działalnością rolniczą, a co za tym idzie wpływają bezpośrednio na przychody uzyskiwane z działalności rolniczej gospodarstwa czy producenta rolnego, to stanowią także przychody z działalności rolniczej gospodarstw rolnych. W świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Jeżeli więc podatniczka prowadzi działalność rolniczą, to kwota dopłaty bezpośredniej, jako przychód z działalności rolniczej, podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tym przypadku podatniczka nie wykazuje tych przychodów w żadnym zeznaniu podatkowym. Z uwagi na brak opodatkowania tych przychodów wszelkie koszty z nimi związane nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o PIT do działalności rolniczej zalicza się działalność polegającą na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym: produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb. Do działalności rolniczej zalicza się też działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej - licząc od dnia nabycia: 1) miesiąc - w przypadku roślin, 2) 16 dni - dla wysokointensywnego tuczu specjalizowanego gęsi lub kaczek, 3) 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego, 4) 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt. Natomiast w przypadku osiągania przez podatniczkę przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej określonych w art. 2 ust. 3 i 3a ustawy o PIT przychód z dopłat bezpośrednich jako ściśle z nimi związany będzie traktowany jako przychód ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 116 omawianego aktu prawnego będzie on wolny od podatku.

W związku z tym podatniczka podobnie jak w przypadku prowadzenia działalności rolniczej nie będzie musiała w składanym zeznaniu podatkowym wykazywać dopłaty jako przychodu podatkowego z działów specjalnych produkcji rolnej.

Jeśli chodzi o przekazanie ziemi mężowi, który otrzymuje świadczenie przedemerytalne, to zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.) utraci on prawo do otrzymywania tego świadczenia. Następuje to z dniem nabycia prawa własności lub objęcia w posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe albo współwłasności nieruchomości rolnej, jeżeli udział w nieruchomości przekracza 2 ha przeliczeniowe.

@RY1@i02/2012/170/i02.2012.170.07100110h.802.jpg@RY2@

Jacek Pawlik doradca podatkowy, prezes zarządu Eccom

Jacek Pawlik

doradca podatkowy, prezes zarządu Eccom