Nie można zastosować 10-proc. odpisu do prawa do lokalu

Podatniczka posiada mieszkanie w bloku, które wynajmuje studentom na cele mieszkalne. W 2010 roku opłacała podatek od najmu w formie ryczałtowej. W 2011 roku złożyła informację, że rezygnuje z ryczałtu i będzie rozliczać się na zasadach ogólnych. Mieszkanie o powierzchni 46,80 mkw. nabyte zostało - na zasadach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu - na własne cele w 2008 roku. Blok, w którym znajduje się mieszkanie, wybudowany został w latach 80. Lokal ten był zamieszkiwany przez te lata. Wartość notarialna mieszkania wynosiła 176 tys. zł. W 2011 roku podatniczka odliczała amortyzację w wysokości 1466,67 zł miesięcznie według indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla używanych środków trwałych, tj. 10 lat. Koszt amortyzacji przekracza przychód, gdyż miesięcznie podatniczka uzyskuje przychód w wysokości 1 tys. zł, a w wakacje 800 zł. Czy można zastosować 10-letni okres amortyzacji dla używanego mieszkania?

Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 3 kwietnia 2012 r., poz. 361) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. Jednak aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów, podatnik musi wykazać jego związek z prowadzoną działalnością oraz to, że poniesienie tego wydatku miało lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, ewentualnie na zachowanie lub zabezpieczenie źródła tego przychodu.

Wydatki na nabycie, wytworzenie i ulepszenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie są jednorazowo zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. W tym przypadku zastosowanie mają odpisy amortyzacyjne.

W uproszczeniu i po ominięciu wyjątków ustawowych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór.

Podatnicy wybierają jedną z metod amortyzacji określonych w art. 22i-22k ustawy o PIT dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji. Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.

Odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonuje się przy zastosowaniu stawek określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych. Przepisy przewidują, że odpisów amortyzacyjnych od własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej dokonuje się przy zastosowaniu rocznej stawki amortyzacyjnej w wysokości 2,5 proc. Przy ustalaniu wartości początkowej tych praw podatnicy mogą stosować zasadę określoną w art. 22g ust. 10 ustawy o PIT, z tym że wówczas roczna stawka amortyzacyjna wynosi 1,5 proc.

Podatnicy ustalają stawki amortyzacyjne dla poszczególnych wartości niematerialnych i prawnych na cały okres amortyzacji przed rozpoczęciem dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Konsekwencją zaliczenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego do wartości niematerialnych i prawnych jest brak możliwości ustalenia indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Stawkę indywidualną można stosować wyłącznie do składników majątku podatnika będących środkami trwałymi. Brak jest takiego rozwiązania w stosunku do wartości niematerialnych i prawnych, a więc również do spółdzielczego prawa do lokalu.

Oznacza to, że podatniczka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z najmu, niezwiązanego z prowadzoną działalnością, opodatkowanego na zasadach ogólnych, odpisy amortyzacyjne od spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jednak tylko te dokonywane zgodnie z art. 22m ustawy o PIT. Nie może więc w odniesieniu do przedmiotowego prawa zastosować indywidualnej stawki amortyzacyjnej w wysokości 10 proc.

Opr. Łukasz Zalewski

dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 6 kwietnia 2012 r. (nr ITPB1/415-42/12/PSZ).