Jaka forma opodatkowania będzie najkorzystniejsza w 2012 roku

Przedsiębiorcy, którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność gospodarczą, ponoszą na początku wydatki związane z rozkręceniem biznesu. Duże koszty działalności w początkowej fazie rozwoju firmy powinny skłonić przedsiębiorców do wyboru ewidencji podatkowych opartych na rozliczeniu dochodu, który stanowi różnicę między przychodem (zyskiem z działalności) a kosztami jego uzyskania (odliczanymi od zysku). W takim przypadku podstawę opodatkowania stanowi dochód po odliczeniu ewentualnych ulg.

Z takiego rozwiązania można skorzystać, wybierając opodatkowanie dochodu według skali ze stawkami progresywnymi 18 i 32 proc. (z prawem do odliczenia ulg i zwolnień) lub stawkę liniową w wysokości 19 proc. (bez prawa uwzględniania ulg).

Opodatkowanie według skali

Podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) są osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą oraz działalność w formie spółki cywilnej lub jednej z osobowych spółek prawa handlowego, tj. spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej lub komandytowo-akcyjnej. Nie dotyczy to spółek kapitałowych, tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej, które posiadając osobowość prawną, są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).

Przedsiębiorcy, którzy po raz pierwszy zakładają firmę i zamierzają rozliczać w ten sposób dochody z działalności, nie muszą zawiadamiać naczelnika o wyborze tej formy opodatkowania. Z ustawy o PIT wynika, że z urzędu obowiązuje taka forma opodatkowania dochodów. W praktyce jednak jest tak, że w momencie składania innych dokumentów o rozpoczęciu działalności w urzędzie skarbowym podatnicy określają, że będą opodatkowani na zasadach ogólnych i będą prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów. Jeśli więc nie zgłoszą innej formy rozliczeń do 20 stycznia danego roku (termin do wyboru formy opodatkowania: podatku liniowego, ryczałtu ewidencjonowanego lub karty podatkowej), będą zobowiązani rozliczać dochód do wysokości 85 528 zł z zastosowaniem stawki 18 proc., a nadwyżkę ponad te kwotę według stawki 32 proc.

Trzeba pamiętać, że dokonany wybór dotyczy również lat następnych, chyba że w terminie do 20 stycznia roku podatkowego zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania i zastosowaniu formy opodatkowania określonej w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym lub podatkiem liniowym.

Prowadzone ewidencje

Dodatkowo podatnicy są obowiązani założyć podatkową księgę przychodów i rozchodów, a w razie obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży - również tę ewidencję, na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego. Przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, muszą zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca swojego zamieszkania o prowadzeniu księgi w terminie 20 dni od dnia jej założenia.

Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania każdego z nich.

Wysokość zaliczek

Z tą formą opodatkowania wiąże się największa ilość obowiązków. Przedsiębiorca musi obliczać comiesięczne zaliczki na podatek i wpłacać je na rachunek urzędu skarbowego. Pierwszą zaliczkę należy zapłacić za miesiąc, w którym dochód przekroczy kwotę 3091 zł, powodującą obowiązek zapłaty podatku wyliczoną zgodnie z obowiązującą skalą (czyli wysokość dochodu x 18 proc. - 556,02 zł, tj. kwota zmniejszająca podatek).

Zaliczkę za dalsze miesiące ustala się w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzedzające.

Zaliczki miesięczne od dochodów wpłaca się w terminie do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za ostatni miesiąc roku podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego. Podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złoży zeznanie i dokona zapłaty podatku.

Podobne zasady dotyczą podatników opłacających kwartalnie PIT. Zaliczki kwartalne podatnicy wpłacają w terminie do 20. dnia każdego miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka. Zaliczkę za ostatni kwartał podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku.

Trzeba pamiętać też, że rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej, można wybrać kwartalny sposób wpłacania zaliczek.

Zawiadomienie o tym wyborze składa się w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Zawiadomienie dotyczy również lat następnych, chyba że w terminie do 20 lutego roku podatkowego przedsiębiorca zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek.

Po zakończeniu roku podatkowego - w terminie do 30 kwietnia roku następnego - należy złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym PIT-36 i wpłacić różnicę między podatkiem należnym od dochodu wynikającego z zeznania a sumą zapłaconych za dany rok zaliczek. W przypadku gdy z podliczenia całego roku wynika, że nie powstał dochód, w zeznaniu rocznym trzeba wykazać wysokość poniesionej straty. Urzędem skarbowym, w którym składa się roczne zeznanie, będzie urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania w ostatnim dniu roku.

Rozliczenie strat

Przedsiębiorca rozliczający się na zasadach ogólnych według skali 18 proc. i 32 proc. oraz liniowym 19-proc. PIT ma prawo do rozliczenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej. O wysokość straty ze źródła przychodów poniesionej w roku podatkowym można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty.

Przepis ten nie ma zastosowania do strat:

1) z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych,

2) ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Przepis ten ma zastosowanie do straty z działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli dochód z działów specjalnych produkcji rolnej przez okres następnych pięciu kolejnych lat podatkowych ustalany jest na podstawie ksiąg.

Przepis dotyczący rozliczania strat stosuje się odpowiednio, gdy we wspomnianym okresie podatnik jest opodatkowany na zasadach określonych w rozdziale 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (ryczałtem ewidencjonowanym). W tym przypadku obniża się przychód. Rozliczenie strat ma też zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Stratę mogą rozliczać nie tylko przedsiębiorcy, którzy są opodatkowani według skali lub liniowo. Również opodatkowani ryczałtem mają takie uprawnienie. Podatnik uzyskujący przychody z działalności gospodarczej, opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może odliczyć od przychodów stratę, o której mowa w art. 9 ust. 3 i 3a ustawy o PIT, jeżeli nie zostały odliczone od dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym. Strat nie mogą natomiast uwzględniać w swoich rozliczeniach przedsiębiorcy, którzy wybrali kartę podatkową.

Wybór podatku liniowego

Podobne obowiązki, jakie ma przedsiębiorca rozliczający dochód na podstawie skali, dotyczą też osób, które wybrały opodatkowanie 19-proc. liniowym PIT. Mają one obowiązek, tak jak przy opodatkowaniu według skali progresywnej, prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewentualnie ksiąg rachunkowych.

Jeżeli przedsiębiorca rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, musi założyć księgę na dzień rozpoczęcia tej działalności i w terminie 20 dni od dnia jej założenia zawiadomić o tym (w formie pisemnej) naczelnika urzędu skarbowego.

Oświadczenie o zastosowaniu tej formy opodatkowania można złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej podczas rejestracji działalności lub poprzez złożenie go do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Wybór ten dotyczy również lat następnych, chyba że w terminie do 20 stycznia roku podatkowego zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub oświadczenie o zastosowaniu formy opodatkowania określonej w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Dochód uzyskany z działalności gospodarczej będzie opodatkowany według 19-proc. stawki bez względu na jego wysokość.

Ta forma płacenia podatku dotyczyć będzie wszystkich prowadzonych przez przedsiębiorcę rodzajów działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. zarówno prowadzonej samodzielnie, jak i w spółce niemającej osobowości prawnej).

Trzeba pamiętać, że nie można skorzystać z tego sposobu płacenia podatku, gdy przedsiębiorca wykonuje usługi - na rzecz pracodawcy, u którego był lub jest zatrudniony w bieżącym roku podatkowym - odpowiadające czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy.

Ta forma opodatkowania będzie korzystna przede wszystkim dla przedsiębiorców, którzy spodziewają się uzyskać wysokie dochody w ciągu roku z prowadzonej działalności gospodarczej. Może to wynikać z dużego obrotu lub małych kosztów ponoszonych na rozpoczęcie i rozwinięcie działalności. W tym bowiem sposobie rozliczania podatku zasady dotyczące zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów są identyczne jak przy opodatkowaniu według skali progresywnej.

Wpłata zaliczek

Przedsiębiorcy opodatkowani 19-proc. PIT muszą wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą należnych zaliczek za poprzednie miesiące, z uwzględnieniem zapłaconej składki zdrowotnej. Nie występuje tu więc, tak jak w rozliczeniu progresywnym, kwota wolna od podatku. Oznacza to, że już w momencie, gdy pojawi się dochód, przedsiębiorca jest zobowiązany do wpłaty zaliczki. Wysokość dochodu nie będzie miała znaczenia (w rozliczeniu progresywnym była to kwota 3091 zł). W związku z tym obliczenie zaliczek będzie dokonywane według prostego wzoru, czyli wysokość dochodu x 19 proc.

Przedsiębiorca jest obowiązany do wpłacania na rachunek urzędu skarbowego, w terminie do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, comiesięcznych zaliczek na podatek. Jeśli rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, może wpłacać zaliczki kwartalne. Zaliczki przedsiębiorcy wpłacają w tych samych terminach co podatnicy płacący podatek według skali progresywnej. Podobnie też przy rozpoczęciu prowadzenia działalności w ciągu roku istnieje obowiązek, do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu, zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o wyborze kwartalnego wpłacania zaliczek. Zawiadomienie dotyczy również lat następnych, chyba że w terminie do 20 lutego roku podatkowego będzie złożone zawiadomienie w formie pisemnej do naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z kwartalnego sposobu rozliczania.

Po zakończeniu roku przedsiębiorca ma obowiązek złożenia do urzędu skarbowego, właściwego według miejsca zamieszkania, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT-36L), w terminie do 30 kwietnia roku następnego.

Płacąc podatek według skali czy według 19-proc. stawki, nie składa się deklaracji podatkowych w odniesieniu do zaliczek zarówno miesięcznych, jak i kwartalnych.

Obniżenia i ulgi

W rozliczeniu 19-proc. stawką podstawą opodatkowania jest dochód ustalony na podstawie zapisów w prowadzonej podatkowej księdze przychodów i rozchodów lub w księgach rachunkowych pomniejszony o zapłacone składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe przedsiębiorcy oraz osób z nim współpracujących na podstawie przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) lub składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zapłacone zgodnie z obowiązującymi w innym państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Konfederacji Szwajcarskiej. Nie można natomiast dochodu pomniejszyć o składki: odliczone w tych krajach; zwrócone w jakiejkolwiek formie; których podstawę stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska.

Dodatkowo wyliczony podatek obniża się o kwotę opłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.). Wszystkie te zasady i uprawnienia dotyczą też osób, które płacą podatek według skali progresywnej.

Różnica, jaka występuje między rozliczeniem liniowym a progresywnym, dotyczy możliwości uwzględnienia ulg podatkowych. W rozliczeniu 19-proc. PIT przedsiębiorca nie ma prawa do ulg odliczanych od dochodu i podatku. Oznacza to, że nie skorzysta z ulgi rehabilitacyjnej, ulgi prorodzinnej czy odliczenia darowizn. Może jednak skorzystać z takich ulg, gdy poza dochodami z działalności gospodarczej uzyskuje np. dochody z pracy lub emerytury czy renty. W rozliczeniu tych dochodów, gdy składa zeznanie PIT-37, istnieje możliwość rozliczenia ulg. Nie może tego tylko zrobić, składając zeznanie PIT-36L z działalności opodatkowanej liniowo. Warto tu jeszcze wspomnieć, że podobnie jak rozliczający się progresywnie, przedsiębiorca opodatkowany 19-proc. PIT ma prawo do uwzględnienia strat poniesionych w działalności w latach wcześniejszych, ale nie może już rozliczyć się w sposób preferencyjny przewidziany dla małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci.

Ryczałt ewidencjonowany

Podatek progresywny oraz podatek liniowy to niejedyne formy opodatkowania, które przewidują przepisy. Przedsiębiorcy, którzy są osobami fizycznymi i prowadzą indywidualną działalność gospodarczą lub gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, mogą stosować opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Oświadczenie o zastosowanie tej formy opodatkowania można złożyć (do 20 stycznia) na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej podczas rejestracji działalności lub przez złożenie go do naczelnika urzędu skarbowego, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Oświadczenie to będzie ważne również w latach następnych, chyba że przedsiębiorca postanowi zmienić formę opodatkowania i w terminie do 20 stycznia roku podatkowego poinformuje o tym o naczelnika urzędu skarbowego. W następnym roku prowadzenia działalności można natomiast skorzystać z tej formy opodatkowania, gdy przychody za rok poprzedni rok nie przekroczą 150 tys. euro.

Dlatego w 2012 roku ryczałt od przychodów ewidencjonowanych będą mogli opłacać podatnicy kontynuujący działalność gospodarczą, którzy w 2011 roku uzyskali przychody z działalności prowadzonej:

wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 661 680 zł (150 tys. euro x 4,4112 zł).

wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wszystkich wspólników nie przekroczyła kwoty 661 680 zł (150 tys. euro x 4,4112 zł).

Podobne ograniczenia dotyczące uzyskanych przychodów z roku poprzedniego dotyczą wyboru kwartalnego ryczałtu. Prawo do kwartalnego opłacania ryczałtu w 2012 roku będą mieli podatnicy, których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki w 2011 r. nie przekroczyły kwoty 110 280 zł (tj. 25 tys. euro x 4,4112 zł).

Trzeba pamiętać, że niektóre rodzaje działalności gospodarczej wykluczają możliwość skorzystania z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Wysokość opodatkowania

Podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowi przychód, który przed opodatkowaniem pomniejsza się o zapłacone (w kraju oraz w państwie należącym do UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej) składki na ubezpieczenie społeczne (z wyłączeniem składek: odliczonych w tych krajach; zwróconych w jakiejkolwiek formie; których podstawę stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska).

Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych są zróżnicowane i uzależnione od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej i mogą wynosić: 3 proc., 5,5 proc., 8,5 proc., 17 proc. i 20 proc. przychodu.

Obowiązki podatkowe

Wybierając tę formę opodatkowania, przedsiębiorca ma obowiązek prowadzenia ewidencji przychodów i ustalania - co miesiąc - na jej podstawie kwoty podatku podlegającego wpłacie na rachunek bankowy urzędu skarbowego. Wpłat dokonuje się w terminie do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania rocznego.

Ewidencję przychodów oraz dowody, na podstawie których są dokonywane wpisy do ewidencji, a także dowody zakupu należy przechowywać w miejscu wykonywania działalności lub, jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki, w miejscu wskazanym przez podatnika lub podatników - jako ich siedziba, albo w biurze rachunkowym, któremu zostało powierzone prowadzenie ewidencji. Jeżeli na zlecenie podatnika prowadzenie ewidencji zostało powierzone biuru rachunkowemu, podatnik jest obowiązany w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego, wskazując w zawiadomieniu nazwę i adres biura oraz miejsce (adres) przechowywania ewidencji i dowodów związanych z jej prowadzeniem.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych można obniżyć o kwotę opłaconej składki (w kraju lub w państwie należącym do UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej) na ubezpieczenie zdrowotne, o ile nie została odliczona od podatku dochodowego.

Zeznanie roczne o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych - składa się w terminie do 31 stycznia następnego roku. Przypomnieć też trzeba, że tak jak przy podatku liniowym, decydując się na opodatkowanie w formie ryczałtu, nie można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem ani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Opodatkowanie kartą podatkową

Podobnie jak ryczałt od przychodów ewidencjonowanych również karta podatkowa jest fakultatywną formą opodatkowania. To przedsiębiorca decyduje, czy chce z niej skorzystać. Lista rodzajów działalności podlegających opodatkowaniu w formie karty podatkowej jest obszerna i stanowi załącznik do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Podobnie jak przy ryczałcie i podatku liniowym prawo do karty podatkowej ma osoba prowadząca działalność gospodarczą, która złoży odpowiedni wniosek (na formularzu PIT-16). Wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa się naczelnikowi urzędu skarbowego przed rozpoczęciem działalności lub można też dołączyć do wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej składanego na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie. W przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej składa jeden ze wspólników. Naczelnik urzędu skarbowego rozpatrzy wniosek i wyda decyzję, w której ustali wysokość podatku dochodowego określając jego miesięczną stawkę.

Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki, w decyzji tej wymienia się wszystkich jej wspólników.

W tym przypadku istnieje podobne ograniczenie preferencji podatkowych, jak przy wyborze podatku liniowego lub ryczałtu ewidencjonowanego. Wybierając jako formę opodatkowania kartę podatkową nie można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem, ani w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Obowiązki opodatkowanych kartą

Karta podatkowa jest najprostszym sposobem na rozliczenie podatku należnego z tytułu prowadzonej działalnością, a zarazem cechuje się najmniejszym sformalizowaniem obowiązków.

Prowadząc działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej przedsiębiorca ma mniej obowiązków rozliczeniowych. Jest zwolniony z obowiązków sprawozdawczych - bowiem podatnik opodatkowany w tej formie nie prowadzi dla celów podatku dochodowego żadnych ksiąg, nie składa zeznań podatkowych ani deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu.

Musi jednak wpłacać co miesiąc - do 7 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (a za grudzień w terminie do 28 grudnia), na rachunek urzędu skarbowego, kwoty podatku ustalonej przez naczelnika urzędu skarbowego w decyzji, pomniejszonej o zapłaconą (w kraju lub w państwie należącym do UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej) składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Składkę tę można odliczyć, gdy nie została odliczona od podatku dochodowego.

Mimo że opodatkowani kartą nie prowadzą ewidencji, muszą jednak prowadzić rejestry, gdy zatrudniają w swojej działalności inne osoby.

Podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej, z wyjątkiem prowadzących parkingi, jeżeli przy prowadzeniu działalności zatrudniają pracowników oraz inne osoby, są obowiązani prowadzić książkę ewidencji zatrudnienia tych osób. Podatnik musi przechowywać ewidencję zatrudnienia w miejscu wykonywania działalności albo w miejscu wskazanym jako jego siedziba, jeżeli działalność jest wykonywana bez posiadania zorganizowanego zakładu.

Po zakończeniu roku przedsiębiorca składa w urzędzie skarbowym do 31 stycznia deklarację o wysokości zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej, w poszczególnych miesiącach, składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (PIT-16A).

Rezygnacja i wygaśnięcie decyzji

Jeżeli naczelnik urzędu skarbowego stwierdzi brak warunków do zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, wydaje decyzję odmowną. W tym przypadku podatnik jest obowiązany płacić:

1) ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki, albo

2) podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Podatnicy, korzystający dotychczas ze zwolnienia od obowiązku prowadzenia ksiąg (podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg rachunkowych) albo ewidencji przychodów, są obowiązani do założenia i prowadzenia właściwych ksiąg albo ewidencji, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została doręczona decyzja odmawiająca im zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej.

Podobnie będzie, gdy przedsiębiorca sam zrzeknie się karty podatkowej.

Podatnik może zrzec się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej. Wówczas jest obowiązany od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu zaprowadzić:

1) ewidencję i płacić ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki, albo

2) właściwe księgi i płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Do końca miesiąca, w którym podatnik zrzekł się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, musi opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach. W tym przypadku podatnik jest obowiązany wpłacić - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zrzekł się opodatkowania w formie karty podatkowej - różnicę między kwotą podatku dochodowego obliczonego na ogólnych zasadach za okres od początku roku do końca miesiąca, w którym zrzekł się opodatkowania w formie karty podatkowej, a kwotą podatku dochodowego zapłaconego w formie karty podatkowej, w okresie przed zrzeczeniem się opodatkowania w tej formie.

Naczelnik urzędu skarbowego może też stwierdzić wygaśnięcie decyzji ustalającej kartę podatkową, gdy przedsiębiorca nie dopełni swoich obowiązków. W takich przypadkach:

podatnicy są obowiązani płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy,

obowiązek założenia właściwych ksiąg powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została doręczona decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Wygaśnięcie karty podatkowej

Naczelnik urzędu skarbowego stwierdzi wygaśnięcie decyzji, gdy podatnik:

poda we wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej dane niezgodne ze stanem faktycznym, powodujące nieuzasadnione zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej bądź ustalenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej w kwocie niższej od należnej, lub

prowadzi nierzetelnie (niezgodnie ze stanem faktycznym) ewidencję zatrudnienia bądź, mimo obowiązku, nie prowadzi tej ewidencji, a stwierdzony stan zatrudnienia jest wyższy od zgłoszonego naczelnikowi urzędu skarbowego, lub

nie zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego, w terminie 7 dni, o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej albo mających wpływ na podwyższenie wysokości podatku dochodowego w formie karty podatkowej, bądź w zawiadomieniu poda dane w tym zakresie niezgodne ze stanem faktycznym, lub

w rachunku lub fakturze stwierdzających sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi poda dane istotnie niezgodne ze stanem faktycznym.

● wspólne opodatkowanie z małżonkiem,

● preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci,

● korzystania z innych ulg i zwolnień (np. ulgi na dzieci i rehabilitacyjnej).

● 20 proc. przychodów w zakresie wolnych zawodów,

● 17 proc. przychodów ze świadczenia niektórych usług, m.in. reprodukcji komputerowych nośników informacji, pośrednictwa w sprzedaży pojazdów mechanicznych, pośrednictwa w handlu hurtowym, wynajmu samochodów osobowych czy przyjmowania telefonów (pełna lista w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym),

● 8,5 proc. przychodów z działalności usługowej, m.in. przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. i przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego, prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu, prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy, przychodów ze świadczenia usług wychowania przedszkolnego (art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy),

● 5,5 proc. przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton, zyskanej prowizji z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych do automatów (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy),

● 3,0 proc. przychodów m.in. z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., z działalności usługowej w zakresie handlu, ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą (PKWiU 01.62.10.0), z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw oraz prezerw z ryb i innych surowców z połowów, z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej (art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy).

Do podatników opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych stosuje się odpowiednio zwolnienia od podatku dochodowego, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 43, 46, 47a, 47c, 111, 114, 122, 125, 129, 136 i 137 ustawy o PIT oraz ulgi odliczane od podstawy opodatkowania (bez ulgi na dzieci)

● handlują częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

● prowadzą aptekę, lombard, kantor,

● wytwarzają wyroby opodatkowane akcyzą (z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł),

● wykonują wolne zawody (z wyjątkiem lekarzy, stomatologów, weterynarzy, techników dentystycznych, felczerów, położnych, pielęgniarek, tłumaczy, nauczycieli),

● świadczą usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o ryczałcie,

● opłacają kartę podatkową.

 

Lp.	Zakres działalności	Oznaczenie stawek	W miejscowości o liczbie mieszkańców (wysokość stawek w złotych)
			do 5.000	ponad 5.000 do 50.000	powyżej 50.000
1	2	3	4	5	6
1	usługi ślusarskie	0	349	407	448
		1	603	652	752
		2	770	886	1.006
		3	965	1.106	1.229
2	usługi zegarmistrzowskie	0	174	210	233
		1	386	429	481
		2	505	555	592
		3	579	643	713
3	naprawa i konserwacja urządzeń elektronicznych	0	249	290	327
		1	517	555	603
		2	643	732	832
4	usługi w zakresie bieżnikowania opon	0	505	505	505
		1	871	871	871
		2	1.162	1.162	1.162
		3	1.318	1.318	1.318
5	usługi wulkanizatorskie, z wyjątkiem bieżnikowania opon	0	349	407	448
		1	616	674	770
		2	871	1.006	1.125
		3	1.085	1.218	1.331
6	szklarstwo	0	310	310	310
		1	603	603	603
		2	770	770	770
		3	928	928	928
7	usługi stolarskie, z wyjątkiem wyrobu trumien	0	310	349	386
		1	555	603	652
		2	732	832	948
		3	928	1.043	1.184
8	usługi krawieckie	0	115	134	154
		1	249	290	327
		2	407	464	505
		3	517	555	603
		4	555	603	652
		5	628	713	812
9	szewstwo miarowe	0	196	233	249
		1	448	492	530
		2	555	603	652
		3	628	695	796
10	szewstwo ortopedyczne	0	134	154	174
		1	349	407	448
		2	481	517	555
		3	555	603	652

 

Warszawa, 20 stycznia 2012 r.

Jan Kowalski

ul. Rzeczna 5, m. 2

NIP 537-134-67-26

Do Naczelnika Urzędu Skarbowego

Warszawa-Targówek

Oświadczenie

Zawiadamiam, że w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej od 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 9a ust. 2 oraz art. 30c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wybieram sposób opodatkowania uregulowany w art. 30c tej ustawy, czyli rozliczenie według stałej 19-proc. stawki PIT od uzyskiwanych dochodów z prowadzonej działalności

Jan Kowalski

(podpis)

Podatnik, który zatrudnia trzech pracowników, prowadzi handel detaliczny żywnością (sklep prowadzony w mieście o liczbie mieszkańców powyżej 50 tys.).

Przychód miesięczny: 35 000 zł

Miesięczne koszty uzyskania przychodu: 30 000 zł

Miesięczny dochód: 5000 zł* (35 000 zł - 30 000 zł)

Przychód roczny: 420 000 zł

Roczne koszty uzyskania przychodu: 360 000 zł

Roczny dochód: 60 000 zł* (420 000 zł - 360 000 zł)

*bez odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne

a) zasady ogólne wg skali progresywnej od 344 do 900 zł*

b) zasady wg stawki liniowej (35 000 zł - 30 000 zł) × 19 proc. = 950 zł*

c) zryczałtowany podatek dochodowy (35 000 zł × 3 proc.) = 1050 zł**

d) karta podatkowa od 1123 do 1518 zł**

a) zasady ogólne wg skali progresywnej (420 000 zł - 360 000 zł) x 18 proc. - 556,02 zł = 10 244 zł*

b) zasady wg stawki liniowej (420 000 zł - 360 000 zł) x 19 proc. = 11 400 zł*

c) zryczałtowany podatek dochodowy 420 000 zł x 3 proc. = 12 600 zł**

d) karta podatkowa (od 1123 do 1518) x 12 = od 13 476 do 18 216 zł**

* bez odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

** bez odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne

● opłaty związane z siedzibą (czynsz, prąd, woda, telefon, internet),

● wyposażenie biura, koszty remontów,

● zakup towarów i materiałów do produkcji,

● odpisy amortyzacyjne od majątku firmy (lokal, samochód, komputer),

● eksploatacja samochodu służbowego (paliwo, remonty, wymiana opon),

● koszty wyjazdów służbowych,

● wynagrodzenia pracowników i zleceniobiorców,

● składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy,

● obsługa prawno-księgowa,

● nakłady na reklamę,

● opłaty za szkolenia,

● prowizje bankowe i odsetki od kredytu na działalność.

 

Skala PIT na 2012 rok
Podstawa obliczenia podatku w złotych ponad do 85 528 85 528	Podatek wynosi 18 proc. minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 zł 14 839,02 zł + 32 proc. nadwyżki ponad 85 528 zł

 

Podatnik, który powierzył prowadzenie ewidencji biuru rachunkowemu, musi w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego

● rodzaju i zakresu prowadzenia działalności,

● liczby zatrudnionych pracowników,

● liczby mieszkańców miejscowości, w której prowadzona jest działalność.

 

Podatnik musi w ciągu 20 dni od dnia założenia księgi przychodów i rozchodów lub ksiąg rachunkowych zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. nr 219, poz. 1836 z późn. zm.).