Płatnik nie musi pilnować limitu, choć warto to robić

Na początku musimy wyraźnie odróżnić dwa przypadki - inne skutki ma bowiem sytuacja, gdy limit kosztów autorskich został co prawda przekroczony, ale stało się to poza zakładem pracy (koszty naliczone przez płatnika nie przekraczały limitu). Inaczej natomiast wygląda sytuacja, gdy honoraria wypłacone przez płatnika (honoraria to wynagrodzenie z tytułu korzystania z praw autorskich) przekraczają próg skali podatkowej, co oznacza, że koszty obliczone według stawki 50-proc. przekroczą limit kosztów u jednego płatnika.

Do wysokości progu...

Jeżeli honoraria wypłacone przez jednego płatnika nie przekroczyły kwoty 85 528 zł, limit kosztów nie został u niego osiągnięty. Istnieje co prawda duże prawdopodobieństwo, że podatnik uzyskujący przychody z praw autorskich będzie otrzymywał honoraria także od innych podmiotów i w sumie przekroczy powyższą kwotę, ale płatnik nie będzie miał wiedzy na ten temat. W efekcie płatnik nie będzie wręcz miał możliwości pilnowania limitu kosztów autorskich. Limitu powinien pilnować sam podatnik, a jeżeli tego nie zrobi, na koniec roku powstanie u niego obowiązek dopłacenia podatku. Przepisy przewidują bowiem, że na pisemny wniosek podatnika płatnik może nie potrącać autorskich kosztów uzyskania.

...i powyżej

Inaczej będzie, gdy podatnik osiągnął u jednego płatnika honorarium w kwocie powyżej 85 528 zł. W takim przypadku organy podatkowe twierdzą, że płatnik powinien naliczać koszty autorskie wyłącznie do wysokości limitu (42 764 zł). Takiego zdania jest chociażby dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu - zobacz interpretacje: z 31 października 2013 r. (nr ILPB2/415-755/13-4/WS) oraz z 27 września 2013 r. (nr ILPB1/415-761/13-2/AMN). Podobna informacja znajduje się na stronie wrocławskiej izby skarbowej (www.is.wroc.pl) - nie ma ona co prawda statusu oficjalnej interpretacji, ale jest zamieszczona w celach informacyjnych na oficjalnej stronie.

Problem jednak w tym, że z przepisów wynika coś zupełnie innego. Zarówno art. 32 ust. 2 ustawy o PIT, jak i art. 41 ust. 1 tej ustawy mówią, że przy obliczaniu zaliczek od dochodów ze stosunku pracy lub z działalności wykonywanej osobiście można zastosować koszty, o których mowa w art. 22 ust. 9 ustawy o PIT. W punktach 1-3 tego przepisu przewidziane są koszty autorskie w wysokości 50 proc. przychodów. Innymi słowy, oba przepisy zezwalają na potrącenie kosztów autorskich w takiej wysokości. Tymczasem limit kosztów wynika już z art. 22 ust. 9a ustawy o PIT, do którego nie ma odesłania w przepisach określających zasady naliczania zaliczek. Przepis ten mówi co prawda, że koszty autorskie nie mogą przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, ale zabrakło w nim zastrzeżenia, że limit powinien być także uwzględniany przez płatnika przy ustalaniu zaliczek. Ten sam skutek ustawodawca osiągnąłby, gdyby w art. 32 ust. 2 ustawy o PIT, jak i art. 41 ust. 1 było wyraźne odesłanie do art. 22 ust. 9a wspomnianej ustawy.

W efekcie z literalnego brzmienia przepisów wynika, że w przypadku honorariów płatnik stosuje bez ograniczenia koszty w wysokości 50 proc. Jeżeli jednak potrąci zbyt dużą kwotę kosztów (ponad limit), podatnik będzie musiał dopłacić podatek w zeznaniu rocznym, bo wtedy już nie ma innej możliwości, jak zastosować limit.

Pilnowanie limitu jest zdecydowanie wskazane. Dzięki temu można zoptymalizować straty spowodowane limitem. W przypadku umów o dzieło z prawami autorskimi organy podatkowe nie pozwalają po przekroczeniu limitu 50-proc. na zastosowanie kosztów 20-proc. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, żeby zrobić umowę łączoną, gdzie część wynagrodzenia będzie miała zwykły charakter (koszty 20-proc.), a część autorski (50-proc.). Aby dobrze wykorzystać tę możliwość i uratować 20 proc. kosztów powyżej limitu, trzeba wiedzieć, kiedy zostanie on przekroczony.

@RY1@i02/2014/173/i02.2014.173.07100030b.802.jpg@RY2@

Paweł Ziółkowski ekspert podatkowy

Paweł Ziółkowski

 ekspert podatkowy

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 9-10a, art. 32 ust. 2 i 7, art. 41 ust. 1 i 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym

od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).