Od nowych roszczeń dekretowych może być PIT

Jeżeli podatnik uzyskał prawo do odszkodowania za wywłaszczony grunt dopiero po śmierci spadkodawcy, to nie zapłaci podatku od spadku, tylko dochodowy - wynika z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytanie DGP.

Resort odniósł się w ten sposób do interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 czerwca 2014 r. (nr IPPB2/436-231/14-4/MZ). Wynika z niej, że podatnik nie zapłaci daniny spadkowej od roszczenia dekretowego, które jeszcze nie istniało w chwili śmierci zmarłego. Takie roszczenie będzie natomiast przychodem podatnika z praw majątkowych, podlegającym PIT - wyjaśniło MF.

Bez podatku spadkowego

Interpretacja warszawskiej izby dotyczyła podatnika, który w lutym 2014 r., na mocy postanowienia sądu, dostał cały spadek po osobie z nim niespokrewnionej, zmarłej w 1992 r. Podatnik nie zapłacił daniny od spadków i darowizn z uwagi na niską wartość odziedziczonego majątku.

Zmarła była właścicielką działki, która została skomunalizowana na podstawie dekretu Bieruta z 26 października 1945 r. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 czerwca 2011 r. (sygn. akt SK 41/09) powstało roszczenie o wypłatę odszkodowania za zabraną jej działkę. Jedynym uprawnionym do realizacji tego roszczenia był spadkobierca. Spytał on więc izbę skarbową, czy musi zapłacić podatek od spadku w związku z nabyciem tego prawa. Uważał, że nie będzie miał takiego obowiązku, skoro roszczenie o odszkodowanie powstało dopiero po śmierci kobiety. Twierdził, że tym samym nie weszło ono do masy spadkowej, a zatem nie należy się od niego podatek.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził jego stanowisko. Wyjaśnił, że skoro była właścicielka nie mogła w chwili śmierci starać się o odszkodowanie, to nie doszło do dziedziczenia roszczenia. W konsekwencji nie ma od niego podatku od spadku.

Jest PIT

Nie oznacza to jednak, że podatnik nie ma żadnych obowiązków wobec fiskusa. W odpowiedzi na pytanie DGP Ministerstwo Finansów przypomniało, że wartość roszczenia będzie przychodem z praw majątkowych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ustawy o PIT. Należy go wykazać w składanym do 30 kwietnia zeznaniu rocznym i zapłacić daninę według skali podatkowej (18 proc. i 32 proc.).

Przychodem z praw majątkowych będą także pieniądze otrzymane ze sprzedaży takiego roszczenia. Można go będzie pomniejszyć o wartość nieodpłatnie nabytego prawa majątkowego (roszczenia), zgodnie z art. 22 ust. 1d ustawy o PIT. W rezultacie przy sprzedaży takiego roszczenia podatnik zapłaci podatek od różnicy.

Ministerstwo Finansów zwróciło uwagę, że inne będą konsekwencje, gdy roszczenie zostanie zrealizowane i właściwy organ wyda decyzję o odzyskaniu prawa do wieczystego użytkowania gruntu, co następnie potwierdzi podatnik przez zawarcie umowy przed notariuszem. Jeśli sprzeda takie uprawnienie przed upływem pięciu lat od jego nabycia, to uzyska przychód ze zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntów, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. c ustawy o PIT. W takiej sytuacji danina pobierana jest według stawki 19 proc. od dochodu ustalonego na zasadach określonych w art. 30e ustawy.

Możliwa preferencja

Ministerstwo przypomniało także, że jeśli to były właściciel nieruchomości bądź jego spadkobierca odzyska prawo do jej wieczystego użytkowania, to jego sprzedaż nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. c ustawy o PIT.

Niepewne roszczenie

Doradca podatkowy Mateusz Latkowski zwraca jednak uwagę, że istnieją wątpliwości, czy orzeczenie TK z 13 czerwca 2011 r., na które powoływał się podatnik, w ogóle mogło wykreować jakiekolwiek prawa majątkowe dla osób pozbawionych roszczeń o odszkodowania. Gdyby przyjąć, że w istocie tak było, to wydaje się, że można uznać, że podatnik nabył takie prawo majątkowe jako nieodpłatne świadczenie - przyznaje ekspert. Będzie ono podlegać PIT w momencie nabycia, a jego wartość przy sprzedaży może zostać uznana jako koszt, co pozwoli ustalić dochód z transakcji, uwzględniając interesy podatnika.

Mariusz Szulc

 mariusz.szulc@infor.pl