Pieniędzmi za niemożność eksmisji trzeba się podzielić z fiskusem

Nie. Orany podatkowe kwalifikują pieniądze wypłacone przez gminę właścicielowi lokalu w związku z tym, że eksmitowane osoby nie opuściły jego mieszkania jako przychody z innych źródeł. Odszkodowanie od gminy nie jest czynszem, który musi zapłacić najemca, ani jego ekwiwalentem. Należy tu zwrócić uwagę m.in. na przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Na ich podstawie osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są zobowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Odpowiada ono wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać odszkodowania uzupełniającego. Z kolei jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego.

W tym przypadku chodzi o to, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

Dlatego też otrzymanych przez pana Kazimierza pieniędzy nie można uznać za przychód z tytułu najmu. Odszkodowanie, jakie dostaje czytelnik, nie stanowi czynszu, do którego na mocy zawartej umowy zobowiązany jest najemca. W myśl bowiem art. 659 par. 1 kodeksu cywilnego przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Wypłacone środki są jedynie zadośćuczynieniem za szkodę związaną z brakiem lokalu socjalnego.

Należy pamiętać, że według organów podatkowych odszkodowanie wypłacone przez gminę z tytułu niedostarczenia lokali socjalnych osobom uprawnionym nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Jak wskazują organy podatkowe w wydanych interpretacjach, preferencje dotyczą jedynie tych odszkodowań i zadośćuczynień, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Wyłączone ze zwolnienia są m.in. odszkodowania wypłacane według ww. uregulowań, ale wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Zdaniem urzędów skarbowych otrzymane przez czytelnika pieniądze kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł.

Wstrzymanie egzekucji

Sąd (w wyroku eksmisyjnym) nakazując pozwanemu opuszczenie lokalu mieszkalnego, może przyznać mu uprawnienie do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów. Wówczas nakazuje jednocześnie wstrzymanie wykonania wyroku eksmisyjnego do czasu złożenia przez gminę właściwą ze względu na położenie lokalu podlegającego opróżnieniu oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

@RY1@i02/2015/170/i02.2015.170.00700030d.802.jpg@RY2@

SHUTTERSTOCK

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1, 2 i 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150). Art. 417 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121). Art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851). Interpretacje indywidualne dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 maja 2015 r., nr IBPBII/1/4511-119/15/BJ i z 20 marca 2013 r. IPTPB2/415-2/13-4/AK.