Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wW związku z obowiązującą zasadą, w myśl której opodatkowaniu PIT nie podlegają przychody wynikające z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, i nadużywaniu takiej zasady przez nie do końca uczciwych podatników, prawodawca postanowił ograniczyć praktyczną możliwość jej stosowania. Od 1 stycznia 2016 r. wprowadzi domniemanie prawne, zgodnie z którym przychody pochodzą z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. To oznacza, że podatnik powołujący się na to, iż jego przychody pochodzą z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy i przez to zamierzający wyeliminować opodatkowanie PIT, będzie musiał wykazać i udowodnić, iż w istocie tak jest.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 30 stycznia 2015 r.]

wOd 1 stycznia 2015 r. ustawodawca zmodyfikował pojęcie "pochodne instrumenty finansowe" i derogowane pozycje słownika odnoszące się do publicznego obrotu papierami wartościowymi. W ramach zmiany zastrzegł, że pochodnymi instrumentami finansowymi nie są tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumenty rynku pieniężnego.

wZ kolei od 30 stycznia dodany został punkt 36 (ostatni), poprzez który prawodawca zdefiniował pojęcie "krótka sprzedaż". Ważne przy tym jest to, że de facto podatnik nie odnajduje tutaj kompletnego wyjaśnienia, a jedynie odesłanie do regulacji prawa unijnego. Zgodnie z nimi "krótka sprzedaż" akcji lub instrumentów dłużnych oznacza każdą sprzedaż akcji lub instrumentów dłużnych, które w chwili zawarcia umowy sprzedaży nie są własnością sprzedającego, w tym taką sprzedaż w sytuacji, gdy w chwili zawarcia umowy sprzedaży sprzedający pożyczył akcje lub instrumenty dłużne do celów ich dostawy przy rozrachunku lub uzgodnił ich pożyczenie, nieobejmującą:

(I) sprzedaży przez którąkolwiek ze stron na mocy umowy z udzielonym przyrzeczeniem odkupu, w przypadku gdy jedna ze stron zgodziła się sprzedać drugiej stronie papier wartościowy po określonej cenie, a druga strona zobowiązała się do odsprzedania tego papieru wartościowego w późniejszym terminie po innej określonej cenie;

(II) przeniesienia papierów wartościowych na mocy umowy pożyczki papierów wartościowych; lub

(III) zawarcia kontraktu terminowego typu future ani innej umowy na instrumenty pochodne, w przypadku gdy uzgodniono sprzedaż papierów wartościowych po określonej cenie w późniejszym terminie. Celem zamieszczenia takiej definicji było umożliwienie stosowania szczególnych zasad identyfikacji momentu uzyskania przychodu dla tego rodzaju transakcji na rynku kapitałowym oraz dokonywania rozliczania związanych z nim kosztów uzyskania.

wWraz z początkiem II kwartału 2015 r. zmodyfikowane zostało pojęcie "urząd skarbowy". Zmiana taka bezpośrednio była spowodowana nowelizacją ustawy dotyczącej urzędów i izb skarbowych i sprowadziła się jedynie do modyfikacji redakcyjnej, de facto niemającej wpływu na właściwość takiego urzędu.

wW poprzednich stanach prawnych małżonkowie, którzy osiągali przychody ze składników majątku stanowiących ich wspólną własność, a którzy zdecydowali, że tylko jeden z nich będzie z tego tytułu opłacał podatek dochodowy (oczywiście od całości), musieli rokrocznie informować o swoim wyborze organ podatkowy. Niby nie był to szczególnie uciążliwy obowiązek, jednak należało o nim pamiętać (co przy takiej częstotliwości działania nie jest czymś oczywistym), a uchybienie tej powinności wiązało się z odrębnym opodatkowaniem każdego z nich. Dzięki dodanemu od 2015 r. do komentowanego artykułu ust. 6 małżonkowie nie muszą już w każdym kolejnym roku składać oświadczenia o tym, że jeden i który z nich rozlicza PIT od dochodów ze współwłasności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania. Raz złożone oświadczenie pozostaje aktualne aż do jego odwołania, względnie do ustania współwłasności.

[w takim brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2015 r.]

[w takim brzmieniu będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[obowiązuje od 30 stycznia 2015 r.]

wKomentowany artykuł został zmodyfikowany 1 i 30 stycznia, a zmiany są determinowane wprowadzeniem opodatkowania spółek CFC oraz zasad opodatkowania sprzedaży krótkiej i dotyczą zmieszczonych w nim odesłań do innych artykułów.

wPodobnie od 1 stycznia 2016 r. zostaną wprowadzone zmiany w zakresie odesłań. Ta modyfikacja jest determinowana wprowadzeniem od przyszłego roku przepisów dotyczących szczególnej metody opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu (w tym m.in. art. 25e).

(...)

wOd 1 stycznia 2015 r. prawodawca uzupełnił katalog źródeł przychodów o dochody osiągane w ramach spółek CFC. Było to determinowane wprowadzeniem przepisów nakazujących opodatkowanie zagranicznych spółek kontrolowanych.

[w takim brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2015 r.]

[w takim brzmieniu będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wKomentowany artykuł został zmodyfikowany 1 stycznia 2015 r. Zmiany są determinowane wprowadzeniem opodatkowania spółek CFC i polegają na uzupełnieniu zastrzeżeń o te, które dotyczą opodatkowania spółek CFC.

wOd 1 stycznia 2016 r. ustawodawca doda kolejne odesłanie, tym razem do art. 25b. Modyfikacja jest związana z wprowadzeniem od przyszłego roku przepisów dotyczących szczególnej metody opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

wOd 1 stycznia 2015 r. prawodawca podatkowy wprowadził nowe zasady identyfikowania kwoty przychodu pracowników z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego korzystania z samochodów służbowych. Podkreślić należy, że nowe regulacje nie wskazują, jakie nieodpłatne świadczenia generują przychód podatkowy, podobnie jak nie precyzują, co oznacza korzystanie z samochodu służbowego na potrzeby prywatne.

Tak jak to było przed 1 stycznia 2015 r. w tym zakresie należy się kierować zasadą korzyści. [ramka]

Niewątpliwie jest jedna korzyść z wprowadzenia tych zmian - pozwalają na uporządkowanie problematyki przychodu z tytułu korzystania przez pracowników z samochodów służbowych. Jest to o tyle ważne, że w przeszłości wielokrotnie były podnoszone przez podatników zarzuty, iż prawodawca podatkowy nie wprowadza szczególnego sposobu definiowania przychodu po stronie pracownika korzystającego z samochodu służbowego na potrzeby prywatne. Obecnie stosunkowo jasne jest to, że pracownik, który wykorzystuje prywatnie taki pojazd, powinien rozpoznać przychód w kwocie, odpowiednio:

- 250 zł miesięczne - jeżeli pojemność silnika samochodu nie przekroczy 1600 cm sześc.,

- 400 zł miesięcznie - gdy będzie korzystał z samochodu o pojemności wyższej niż 1600 cm sześc.

Należy przy tym zaznaczyć, że jest to kwota przychodu podatkowego ze źródła "stosunek pracy", od którego są obliczane obciążenia fiskalne, takie jak podatek czy składki odprowadzane do ZUS.

W ramach dodanych przepisów prawodawca zastrzegł, że jeżeli pojazd nie jest wykorzystywany na potrzeby prywatne pracownika przez cały miesiąc, przychód należy identyfikować w kwocie 1/30 odpowiedniej stawki (jednej z dwóch powyżej) za każdy dzień wykorzystywania. Zaznaczyć trzeba, że prawodawca nie pozostawił pracodawcom możliwości wyboru i obligatoryjnie należy klasyfikować rozliczenie wykorzystania samochodu według liczby dni w danym miesiącu - jednak to pracownik powinien wykazać, że nie korzystał z pojazdu przez cały miesiąc, i jaka liczba dni wyznacza jego przychód podatkowy.

PRZYKŁAD 1

Częściowe wykorzystanie to część przychodu

W firmie obowiązuje regulamin wewnętrzny, w którym zostały określone zasady korzystania z samochodów służbowych i wyznaczania kwoty przychodu z tytułu wykorzystywania ich na potrzeby prywatne. Regulamin nie zawiera zapisów o korzystaniu z samochodów przez część miesiąca. Jeden z pracowników był w maju na urlopie, a w tym czasie jego samochód służbowy stał na firmowym parkingu. Po zakończeniu miesiąca pracownik złożył oświadczenie, w którym wskazał, ile dni korzystał z samochodu. Chociaż ograniczenie przychodu nie wynikło z regulaminu, pracodawca uwzględnił takie informacje i przychód pracownika z tytułu korzystania z samochodu służbowego na potrzeby prywatne wyniósł tylko część z ustawowych 400 zł.

wPodkreślić należy, że nawet minimalne wykorzystanie pojazdu na potrzeby prywatne w danym dniu przesądza o tym, iż za ten dzień należy wyznaczyć po stronie pracownika przychód podatkowy.

Dodane wraz z początkiem 2015 r. przepisy identyfikują sposób wyznaczania kwoty przychodu, w przypadku gdy pracownik korzysta z pojazdu częściowo odpłatnie. Wówczas za przychód pracownika należy uznać różnicę pomiędzy wartością przychodu z nieodpłatnego świadczenia a kwotą płaconą przez pracownika.

Pomimo braku definicji pojęcia "wykorzystywanie samochodu służbowego do celów prywatnych" obecnie przyjmuje się jednolicie, że nie obejmuje ono paliwa zużywanego do takiego pojazdu w używanego celach prywatnych pracownika. Najwłaściwsze bowiem jest odniesienie zakresu "wykorzystywania" samochodu służbowego do zakresu usługi wynajmu pojazdu - a w takim przypadku korzystający sam płaci za paliwo, parkingi, autostrady itp.

PRZYKŁAD 2

Samochód służbowy, ale paliwo prywatne

Przedsiębiorca wyraził zgodę na to, aby jego pracownicy korzystali z samochodów służbowych na potrzeby prywatne. W regulaminie zostało zapisane, że pracownicy muszą samodzielnie kupować paliwo na potrzeby jazd prywatnych - jest to konsekwencją przyjęcia zasady, wedle której "wykorzystanie" nie obejmuje paliwa. W ramach ustaleń regulaminowych raz w miesiącu pracownicy muszą złożyć oświadczenie, ile kilometrów przejechali prywatnie i udokumentować, że zakupili paliwo w ilości wystarczającej dla przebycia takiej trasy.

Zaznaczyć należy, że obowiązujące od 2015 r. regulacje dotyczą wyłącznie przychodów osiąganych w ramach stosunku pracy i nie mają zastosowania, gdy z samochodu korzysta np. osoba wykonująca pracę w ramach umowy cywilnoprawnej lub członek zarządu pełniący funkcję na podstawie powołania.

PRZYKŁAD 3

Przychód według wartości rynkowej

Spółka zatrudniająca pracowników godzi się na to, by ci korzystali z samochodów służbowych na potrzeby prywatne. Z tego tytułu uzyskują oni przychód w kwocie, odpowiednio, 250 zł i 400 zł. Z samochodów korzystają również osoby zatrudnione na umowy-zlecenia oraz członek zarządu pełniący funkcję na podstawie powołania. W maju doradca podatkowy wskazał, że stosowany od stycznia 2015 r. regulamin dotyczący korzystania z takich pojazdów przez pracowników nie może mieć zastosowania wobec osób innych niż pracownicy. W związku z tym do regulaminu został dodany rozdział dotyczący przychodów "niepracowników", w przypadku których wartość przychodu należy identyfikować na podstawie wartości rynkowych świadczenia (czyli według zasad obowiązujących w poprzednich latach).

Zdaniem TK

Świadczenia uzyskiwane od pracodawcy, niezależnie od tego, czy są dokonywane w formie pieniężnej, czy w formie świadczenia rzeczowego lub usługi, aby podlegały opodatkowaniu, muszą prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić w dwóch postaciach: albo prowadzi do powiększenia aktywów, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo do zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. W wyniku takiego świadczenia w majątku pracownika nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ - jak wskazano w pkt 3.2.4. uzasadnienia - znaczenie dochodu na gruncie ustawy o PIT jest szersze. Zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku.

"(...) gdy nieodpłatne świadczenie zostało przyjęte jako warunek niezbędny do zgodnego z prawem wykonania pracy - po stronie pracownika nie pojawia się korzyść, która mogłaby być objęta podatkiem dochodowym"

- wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K7/13.

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wKomentowany artykuł został zmieniony z początkiem 2015 r., a kolejne zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2016 r. W ramach nowelizacji modyfikującej art. 14 ustawy o PIT od 2015 r. ustawodawca wprowadził nowe zasady identyfikowania momentu uzyskania przychodu z działalności gospodarczej przez niektórych podatników, w konkretnych okolicznościach. Chodzi o przypadki otrzymania zapłaty przed wykonaniem świadczenia. Trzeba jednak zaznaczyć, że nowo wprowadzona metoda ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy świadczenie, którego dotyczy wpłata, będzie zrealizowane w przyszłych okresach sprawozdawczych, sprzedaż taka podlega rejestracji w kasie fiskalnej i uprzednio podatnik zgłosił organowi podatkowemu (w terminie do 20. stycznia danego roku, a gdy podatnik rozpoczyna stosowanie kasy, to do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia stosowania kasy) wybór takiej metody. Podkreślić należy, że tylko wtedy, kiedy łącznie SA spełnione takie warunki, ma zastosowanie taka szczególna formuła identyfikacji momentu uzyskania przychodu.

Podkreślić trzeba, że wybór takiej szczególnej metody będzie skuteczny na następne lata, bez dodatkowej informacji. Zatem obowiązuje ona podatnika aż do odwołania.

Zmieniając art. 14 ustawy o PIT z początkiem 2015 r. prawodawca wprowadził przepisy, które mają znacznie większy wpływ na praktykę przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, i bynajmniej ich nie ucieszyły. Otóż prawodawca w rzeczywisty sposób poszerzył katalog przychodów z działalności gospodarczej, wskazując wprost, że do tej kategorii należy zaliczać kwoty należne z tytułu zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej, a niewprowadzonych do ewidencji środków trwałych.

Ponad wszelką wątpliwość są to przepisy, które mogą mieć istotny wpływ na wysokość przychodów przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. Już kilka miesięcy ich obowiązywania wyraźnie potwierdza wcześniejsze obawy, że podatnicy nie zawsze uwzględniają w praktyce ich wprowadzenie, co z kolei może doprowadzić do powstania, niekiedy niemałych kwotowo, zaległości podatkowych.

PRZYKŁAD 4

Sprzedaż prywatnego majątku też z PIT od działalności

Podatnik wykorzystywał w działalności gospodarczej pojazd używany na podstawie umowy leasingu. We wrześniu 2014 r. dokonał wykupu pojazdu za 1 proc. jego wartości. W założeniu pojazd został wykupiony na potrzeby prywatne, a nie działalności gospodarczej, jednak od czasu do czasu podatnik rozliczył w kosztach wydatki związane z jego używaniem. W maju 2015 r. samochód został sprzedany. Dokonując takiej transakcji, podatnik był przekonany, że nie uzyskuje przychodu podatkowego, bo minęło pół roku od jego nabycia. Niestety, okazało się, że ze względu na to, iż pojazd był wykorzystywany w działalności (o czym świadczą faktury kosztowe), to chociaż nie był środkiem trwałym, przedsiębiorca musi rozpoznać przychód podatkowy alokowany w pozarolniczej działalności gospodarczej.

wW ramach zmiany wprowadzonej z początkiem 2015 r. ustawodawca wyraźnie doprecyzował, że odsetki od lokat terminowych oraz innych form oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, tworzonych na rachunkach prowadzonych w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej, stanowią przychód z tej działalności. Zmiana ta eliminuje wątpliwości banków, w przypadku gdy pobierały one od tego rodzaju oszczędzania zryczałtowany podatek dochodowy.

Od 1 stycznia 2015 r. prawodawca wprowadził przepisy, które wprost odnoszą się do transakcji barterowych, tj. takich, w ramach których zapłata za nabyte świadczenia ma charakter inny niż pieniężny. Co ciekawe, uprzednio żaden przepis nie normował zagadnienia przychodu występującego w przypadku wystąpienia świadczeń w naturze w zamian za inne świadczenia, co nie oznaczało, że przychodu nie było. Obecnie prawodawca nie tylko wskazuje na istnienie przychodu z tytułu realizacji świadczeń barterowych, ale również precyzuje, jak wyznaczać jego wysokość.

PRZYKŁAD 5

Nieekwiwalentny barter z wyższym przychodem

Osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą zawarła umowę sponsoringu z fundacją. W jej ramach przedsiębiorca ma przekazać fundacji towary na nagrody, a fundacja wykona usługę reklamową. Wartość netto towarów przekazanych fundacji wyniosła 5000 zł, a zgodnie z umową fundacja wykonała usługę o wartości 1000 zł (nie jest czynnym podatnikiem VAT). W tej sytuacji przedsiębiorca musi rozpoznać przychód w kwocie 5000 zł, czyli w wartości świadczenia droższego (wykonywanego w ramach barteru).

Powyższy przepis ma zastosowanie również w odniesieniu do spółek osobowych (co zostało wyraźnie wskazane).

wW związku z powyższymi regulacjami prawodawca zmodyfikował przepisy odnoszące się do przychodów przyszłych okresów, dzięki czemu dokładnie wiadomo, że dotychczasowe unormowania mają zastosowanie również przy zapłacie w formie innej niż pieniężna. Wykorzystując dotychczasowe doświadczenia, ustawodawca doprecyzował schemat wyłączania z przychodu świadczeń uzyskiwanych w związku z wystąpieniem wspólnika ze spółki osobowej lub likwidacji takiej spółki. Prawodawca uściślił, że wierzytelności, które uprzednio były już zarachowane jako przychód należny oraz z tytułu udzielonych przez spółkę pożyczek (z wyłączeniem odsetek z tytułu opóźnienia płatniczego i od pożyczek spłaconych na rzecz wspólnika), powinny być uznane za środki pieniężne, które nie wyznaczają przychodu z tytułu likwidacji spółki osobowej lub wystąpienia z niej wspólnika.

W ramach porządkowania regulacji podatkowych prawodawca wykreślił zwolnienie, a w jego miejsce wpisał do art. 14 ustawy o PIT wyłączenia z przychodów dla kwot otrzymanych od agencji wykonawczych, a pochodzących z budżetu państwa.

Od 1 stycznia 2015 r. mechanizmy związane z wyznaczaniem przychodu po likwidacji działalności gospodarczej zostały poszerzone na działy specjalne produkcji rolnej.

Wraz z początkiem 2016 r. zostanie zmodyfikowany art. 14 dotyczący przychodów osiąganych przez podmioty zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, biogazu rolniczego, energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji. Są to zmiany związane z wprowadzeniem nowej ustawy o odnawialnych źródłach energii. W Założeniem projektodawcy jest dostosowanie regulacji będących kontynuacją dotychczasowych rozwiązań.

[cały art. 15 będzie obowiązywał od 1 stycznia 2016 r.]

wZ początkiem 2016 r. prawodawca wprowadzi regulacje wskazujące na sposób postępowania podatnika osiągającego przychody z działów specjalnych produkcji rolnej, który jest zobligowany do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Są to metody analogiczne do tych, jakie obowiązują w przypadku podatnika osiągającego przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

wKonsekwentnie i spójnie ze zmianami wprowadzonymi od 1 stycznia w art. 14 prawodawca zmodyfikował z tą datą również art. 17, zamieszczając odesłanie do wyłączenia w rzeczonym art. 14 odnoszące się do odsetek bankowych związanych z działalnością gospodarczą. Ponadto z początkiem 2015 r. ustawodawca doprecyzował, że przychodem z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału. Oprócz tego prawodawca przeredagował przepisy dotyczące wyznaczania momentu uzyskania przychodu z realizacji pochodnych instrumentów finansowych - wskazują one na moment faktycznego zrealizowania tych praw.

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wZmiany wprowadzane do art. 20 wraz z początkiem 2016 r. należy podzielić na dwie grupy:

- dotyczące sprzedaży własnych produktów

przez rolników, oraz

- dotyczące opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł.

W pierwszym przypadku intencją prawodawcy było ucywilizowanie szarej strefy handlu produktami własnymi rolników, którzy nie prowadząc w danym zakresie działalności gospodarczej ani działów specjalnych produkcji rolnej wytwarzają w sposób nieprzemysłowy produkty naturalne z roślin i zwierząt własnej uprawy, hodowli lub chowu. Warunkiem koniecznym jest, by handel takimi produktami odbywał się wyłącznie w miejscu ich wytworzenia, względnie na targowiskach. Na potrzeby takiej działalności osoby zajmujące się nią mają prowadzić stosowną ewidencję.

Wyraźnie artykułowanym zamiarem prawodawcy jest nie tylko opodatkowanie dochodów płynących z takiej działalności, ale poprzez uporządkowanie fiskalne objęcie jej również stosownym nadzorem sanitarnym itp.

Drugi obszar zmian w art. 20, które wejdą w życie wraz z 2016 r., to przepisy dotyczące nieujawnionych przychodów. Modyfikacje zostały wymuszone negatywnymi rozstrzygnięciami Trybunału Konstytucyjnego i stanowią implementację zasad wprowadzonych wyrokami tego sądu z 29 lipca 2014 r., sygn. akt P 49/13, i z 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Poprzez te wyroki zanegowana została m.in. legalność (zgodność z ustawą zasadniczą) art. 20 ust. 3 ustawy o PIT.

wW efekcie prawodawca nie tylko derogował art. 20 ust. 3, wprowadzając jedynie wskazanie na alokację przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, ale nade wszystko dodał cały odrębny rozdział 5a wskazujący na zasady opodatkowania takich przychodów.

[będzie obowiązywać od 2 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 31 sierpnia 2015 r.]

wZ początkiem 2015 r. katalog zwolnień zamieszczonych w komentowanym artykule został uzupełniony o pięć nowych zwolnień, dwa inne prawodawca zmodyfikował, a jedno usunął (de facto przeniósł spośród zwolnień do katalogu zdarzeń, których wystąpienie nie powoduje powstania przychodu podatkowego - chodzi o kwoty otrzymane od agencji wykonawczych, a pochodzące z budżetu państwa).

wBez wątpienia na szczególną uwagę zasługuje zwolnienie dotyczące przychodów osiąganych przez pracowników w związku z otrzymywaniem świadczenia w postaci dowozu autobusem. Wskazać należy, że aby takie zwolnienie miało zastosowanie, musi wystąpić przychód, czyli nie chodzi tutaj o przewozy w ramach pracy (tj. na potrzeby służbowe), ale np. na trasie miejsce pracy - miejsce zamieszkania. Niestety, wprowadzając takie zwolnienie prawodawca nie ustrzegł się przed błędami, które wystąpić nie powinny. W szczególności należy wskazać, że dla zastosowania zwolnienia jest konieczne, aby pracownicy byli transportowani autobusami, czyli pojazdami, które konstrukcyjnie są przeznaczone do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Można zadać pytanie: a co z przejazdami innymi pojazdami, np. busami?

PRZYKŁAD 6

Przejazd busem z podatkiem

Pracodawca mający swoją siedzibę w X zatrudnia pracowników z okolicznych miejscowości. W związku z utrudnionym dojazdem zapewnia pracownikom dojazd do firmy z miejsca zamieszkania (z kilku wskazanych miejsc). W zależności od potrzeb (harmonogramu pracy, liczebności zmian itp.) pracodawca organizuje dowóz bądź autobusami, bądź busami dla 9 osób wraz z kierowcą. W przypadku gdy pracownicy dowożeni są busami, należałoby im rozpoznać przychód. Gdy tych samych pracowników pracodawca przywiezie lub odwiezie autobusem, przychód będzie zwolniony.

wInna sprawa to objęcie zwolnieniem wyłącznie pracowników. A co z osobami, które świadczą pracę, ale w ramach innego stosunku prawnego niż stosunek pracy?

PRZYKŁAD 7

Niepracownik pojedzie z podatkiem

Pracodawca mający swoją siedzibę w X zatrudnia pracowników z okolicznych miejscowości. W związku z utrudnionym dojazdem zapewnia pracownikom dojazd do firmy z miejsca zamieszkania (z kilku wskazanych miejsc), wykorzystując w tym celu autobus. Pośród pracowników jest kilka osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (umów-zleceń). W ich przypadku zwolnienie od PIT związane z dowozem pracowników nie może mieć zastosowania.

wW ramach nowelizacji prawodawca doprecyzował, że w przypadku dopłat do spółki wniesionych zgodnie z odrębnymi przepisami ich zwrot na rzecz wspólnika korzysta jedynie w takim zakresie, w jakim miały one wartość w złotych polskich na dzień ich faktycznego wniesienia. Chodzi tu o doprecyzowanie, że przy dopłatach innych niż pieniężne w złotych o zakresie zwolnienia decyduje taka wartość.

Na potrzeby stosowania zwolnienia nagrodzonych w sprzedaży premiowej zostało doprecyzowane, że chodzi zarówno o sprzedaż premiową dotyczącą towarów, jak i usług.

wZe zwolnienia od PIT od 2015 r. korzysta również odbiorca wrażliwy energii elektrycznej w takim zakresie, w jakim otrzymał dodatek energetyczny. Wyjaśnić należy, że za odbiorcę wrażliwego energii elektrycznej uznaje się osobę, której przyznano dodatek mieszkaniowy (według ustawy o dodatkach mieszkaniowych), która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej.

wPonadto zwolnione są świadczenia pomocy prawnej dla najuboższych przekazywane na warunkach przewidzianych w ustawie, przychód uzyskany w związku z brakiem opłaty za wydanie duplikatu karty dużej rodziny oraz zwrot z urzędu skarbowego uzyskiwany przez osoby korzystające z ulgi prorodzinnej, którym nie wystarczyło zapłaconego w roku podatku do jej realizacji.

Począwszy od 31 sierpnia 2015 r., podatku dochodowego nie zapłacą działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych, którzy na podstawie odrębnych przepisów otrzymają świadczenia pieniężne lub pomoc pieniężną.

wZ kolei od 2 stycznia 2016 r. w katalogu zwolnień od PIT stosowane będą pojęcia przewidziane w uchwalonej jeszcze w 2009 r. ustawie o grach hazardowych.

wMimo że art. 22 ustawy o PIT zawiera niezwykle istotne dla funkcjonowania podatku zagadnienia kosztów uzyskania, tym razem zmiany wprowadzone do nich od początku bieżącego roku w większości mają charakter jedynie dostosowawczy. W szczególności stanowią one implementację pojęć wprowadzonych ze względu na wyraźne doprecyzowanie zasad opodatkowania świadczeń barterowych. Ponadto uwzględniają fakt, że przedmiotem wkładu do spółki mogą być nie tylko nabyte, ale również wytworzone składniki majątku.

Implementowana jest też zasada kontynuacji wyceny na potrzeby polskiego PIT składników majątku wchodzących w skład zagranicznego zakładu polskiego podatnika.

wZmiana wprowadzona z początkiem 2015 r. determinowana jest tym, że od tego roku prawodawca wyraźnie przewiduje w przepisach ustawy podatkowej fiskalne skutki świadczeń barterowych. Dokonując takiej zmiany, ustawodawca uwzględnił w przepisach identyfikujących wartość początkową składników majątku trwałego, to, że może on być nabyty w zamian za świadczenie niepieniężne.

Ponadto nowo dodane regulacje powyższego artykułu przewidują zastosowanie zasady kontynuacji, w przypadku gdy zagraniczny podmiot prowadzi w Polsce działalność przez zakład, jak również przy przeniesieniu do Polski swojej siedziby przez spółkę europejską.

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wOd 1 stycznia 2016 r. uzupełniony będzie katalog przypadków, w których podatnicy zastosują metodę amortyzacji za pomocą stawek ustalanych indywidualnie. Zmiana taka jest związana z wprowadzeniem specjalnego podatku węglowodorowego, który będzie obowiązywał właśnie od 2016 r.

wOd 2015 r. zostało doprecyzowane, że wspólny limit ulgi amortyzacyjnej ma zastosowanie do wszystkich wspólników spółki i podlega rozliczeniu według udziału w zysku (czyli na zasadach ogólnych właściwych w takich przypadkach).

wW wyniku nowelizacji ustawodawca uzupełnił pkt 38c, dzięki czemu możliwe jest rozliczenie w kosztach wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (akcji) przekazywanych w ramach wymiany, nie tylko przy odpłatnym zbyciu, ale również umorzeniu otrzymanych w zamian za nie udziałów (akcji). W związku z usunięciem zwolnienia dotyczącego świadczeń otrzymanych od agencji rządowych i wykonawczych, prawodawca wykreślił z przepisów konstytuujących zasady wyznaczania kosztów niestanowiących KUP taką pozycją.

Od 2016 r. będzie wyraźnie wskazane, że kosztem nie może być zapłacony przez podatnika podatek węglowodorowy.

wZmiana dokonana z początkiem bieżącego roku w powyższym artykule ma charakter wyłącznie redakcyjny.

[obowiązuje od 30 stycznia 2015 r.]

[obowiązuje od 30 stycznia 2015 r.]

wArtykuł 24 ustawy o PIT musi pozostawać w zgodzie z regulacjami dotyczącymi zasad identyfikowania przychodu podatkowego. W ramach nowelizacji, która obowiązuje od 1 stycznia 2015 r., ustawodawca, kontynuując zasadę przyjętą w art. 14, uzupełnił regulacje dotyczące likwidacji działalności gospodarczej o przypadki zakończenia wykonywania aktywności zarobkowej w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej.

Oprócz tego, analogicznie zresztą jak w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych, również na płaszczyźnie PIT, poprzez zmiany wskazywane w tym miejscu wprowadzona została zasada, wedle której w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w osobową przychód generowany jest również kwotą zysku przekazanego uprzednio na kapitał inny niż zakładowy.

Wraz z rokiem 2015 ustawodawca zdecydował się zmodyfikować przepisy wprowadzające zwolnienie w przypadku wymiany udziałów, uściślając przy tym, że dla zastosowania zwolnienia wystarczy wymiana dokonana z jednym wspólnikiem oraz że zwolnienie stosuje się również w przypadku dokonania więcej niż jednej transakcji nabycia udziałów (akcji), przeprowadzonych w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy liczonych od miesiąca, w którym nastąpiło pierwsze ich nabycie, jeżeli w wyniku tych transakcji są spełnione warunki określone w tym przepisie. Sprecyzowano też wymogi podmiotowe, jakie muszą być wypełnione, aby zwolnienie miało zastosowanie.

wNieco później, bo od 30 stycznia 2015 r. zostały wprowadzone regulacje identyfikujące moment uzyskania przychodu z tytułu zbycia papierów wartościowych w ramach sprzedaży krótkiej.

wW ramach procesu "porządkowania" zagadnienia cen transferowych, szacowania dochodu w przypadku transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami powiązanymi, a także objęcia obowiązkami w tym zakresie również podatników prowadzących działalność w formie spółek niebędących podatnikami podatku dochodowego, od 2015 r. w komentowanym artykule prawodawca zastąpił pojęcie "podatnik" znacznie szerszym zapisem. Wskazał bowiem na osoby fizyczne, osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. W konsekwencji oznacza to, że w przypadku podmiotów powiązanych krajowych, jak i zagranicznych, poszerzony został krąg przypadków, w których istniejące powiązania mogą stanowić przesłankę szacowania dochodu również na te, w których uczestniczą jednostki niebędące podatnikami podatków dochodowych (np. spółki osobowe prawa handlowego inne niż spółka komandytowo-akcyjna).

Jednocześnie prawodawca wyraźnie wskazał (zastępując określenie "podmiot" pojęciem "podatnika"), że dochody i podatek doszacowane są podatnikom. W wyniku zastąpienia w ust. 1 i 4 liczby mnogiej pojedynczą, obecnie wystarczy, że tylko jeden podmiot (osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) zarządza lub kontroluje inne podmioty, które przez to posiadają status powiązanych, i to może już determinować prawo organu do oszacowania dochodu lub podatku podatnika.

wW wyniku zmian wprowadzonych od 2015 r. obecnie przepis wyraźnie stanowi, że szacowanie ma zastosowanie również w przypadku transakcji pomiędzy podatnikiem a jego zagranicznym zakładem, wówczas gdy polski rezydent ma za granicą zakład, jak i gdy podmiot zagraniczny wykonuje w Polsce działalność przez tutaj umiejscowiony zakład.

Jednocześnie ustawodawca postanowił wyraźnie wskazać, że wyłączone z zakresu stosowania przepisów odnoszących się do szacowania dochodu w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi są operacje handlowe występujące między grupą producentów rolnych, wpisaną do rejestru, a jej członkami oraz między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw a jej członkami.

wW wyniku nowelizacji prawodawca poszerzył mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania dochodów podmiotów powiązanych stosowany uprzednio w obrocie międzynarodowym na transakcje krajowe, w których organ podatkowy lub kontroli skarbowej zmodyfikował wynik podatkowy kontrahenta lub w przypadku których zrealizowana została korekta pokontrolna.

wKolejnym etapem eliminacji luk prawnych w przepisach dotyczących cen transferowych jest dokonana z początkiem 2015 r. modyfikacja przepisów odnoszących się do sporządzania dokumentacji podatkowej właściwej dla transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Począwszy od 2015 r. pojęcie transakcja, wobec której może powstać obowiązek sporządzenia szczególnej dokumentacji podatkowej, obejmuje również zawiązanie umowy spółki niebędącej osobą prawną, zawarcie umowy wspólnego przedsięwzięcia, a także umowy o podobnym charakterze. Podkreślić trzeba, że jednocześnie zostało zastrzeżone, iż dokumentację należy sporządzić dopiero wówczas, gdy łączna wartość wkładów wniesionych przez wspólników do spółki niebędącej podatnikiem CIT przekroczy równowartość 50 000 euro. Taki sam próg ma zastosowanie do wspólnego przedsięwzięcia lub innej umowy o podobnym charakterze, z tym że limit ten odnosi się do wartości wspólnego przedsięwzięcia określonego w tej umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości - do przewidywanej na dzień zawarcia umowy wartości wspólnie realizowanego przedsięwzięcia. W szczególny sposób prawodawca potraktował przypadki, w których stroną umowy spółki czy wspólnego przedsięwzięcia jest podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową (w raju podatkowym). Wówczas poprzeczka jest ustawiona znacznie niżej, bo na poziomie kwoty stanowiącej równowartość 20 000 euro. Oczywiście przy spółce dotyczy to sumy wartości wkładów, a w przypadku umowy wspólnego przedsięwzięcia lub innej umowy o podobnym charakterze limit ten odnosi się do wartości wspólnego przedsięwzięcia określonego w tej umowie, a w przypadku braku określenia w umowie tej wartości - do przewidywanej na dzień zawarcia umowy wartości wspólnie realizowanego przedsięwzięcia.

wBezpośrednią implikacją poszerzenia zakresu przedmiotowego pojęcia "transakcja" jest modyfikacja katalogu informacji, które powinny się znaleźć w dokumentacji podatkowej. W aktualnym stanie prawnym w dokumentacji takiej należy zamieścić również opis zasad udziału w zyskach i stratach spółki, tudzież wspólnego przedsięwzięcia.

Co jednak ważne, wbrew zapowiedziom (czy raczej obawom), prawodawca podatkowy nie zdecydował się na zmianę zakresu podmiotowego komentowanego artykułu i pozostawił w nim zapisy wskazujące, że dokumentację sporządzają podatnicy.

W ramach nowelizacji zostało doprecyzowane i obecnie już nie może budzić wątpliwości to, że dokumentacja podatkowa właściwa dla transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi powinna być stosowana również w przypadku transakcji pomiędzy podatnikiem a jego zagranicznym zakładem, i to zarówno wówczas, gdy to polski rezydent ma za granicą zakład, jak i gdy podmiot zagraniczny wykonuje w Polsce działalność przez tutaj umiejscowiony zakład.

Prawodawca, najwyraźniej wychodząc z założenia, że w odniesieniu do niektórych transakcji nie jest uzasadnione stanie na straży zachowania warunków rynkowych, postanowił zastosować zwolnienie z obowiązku sporządzania dokumentacji wyspecyfikowanych w komentowanym artykule transakcji między grupą producentów rolnych wpisaną do rejestru a jej członkami oraz między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw a jej członkami.

Rozdział 5a

Opodatkowanie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych

[cały rozdział 5a będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wNowo dodany rozdział 5a, którego przepisy wchodzą w życie od 2016 r., zawiera nowe zasady wyznaczania, a w efekcie opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł. Tak jak zostało to wskazane w wyjaśnieniu do zmian w art. 20 ustawy o PIT, nowelizacja w tym zakresie wymuszona została przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyrokach z 29 lipca 2014 r., sygn. akt P 49/13 oraz z 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 stwierdził, że dotychczasowe zasady opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł naruszają zasady konstytucyjne. W orzeczeniu z 2014 r. zostało wskazane, że dotychczasowa regulacja normująca tę materię traci moc wraz z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (co miało miejsce 6 sierpnia 2014 r. - Dz.U. poz. 1052).

W jego treści sędziowie przyjęli, że dopiero ten wyrok stanowi bezpośrednią podstawę derogacji, jako niekonstytucyjnego, art. 20 ust. 3 ustawy o PIT, a wcześniejsze rozstrzygnięcie z 2013 r. nie stanowiło samodzielnej podstawy takich konsekwencji. Jednocześnie wskazany został ów 18-miesięczny okres.

W przepisach uchwalonych pod presją rozstrzygnięć trybunału prawodawca wprowadza złożony mechanizm identyfikacji przychodu z nieujawnionych źródeł. Co ważne, w regulacjach takich została zachowana wysoka, bo 75-proc. stawka podatku od nieujawnionych przychodów oraz formuła podatku zryczałtowanego.

Nowo wprowadzone unormowania obejmą już nie tylko nieujawnione, ale również zaniżone przychody. Podkreślić bowiem należy, że prawodawca wyraźnie wskazuje tutaj zarówno na przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, czyli ujawnione, lecz zaniżone, oraz, dopiero w drugiej kolejności, na te pochodzące ze źródeł nieujawnionych.

wBez wątpienia uwzględnienie przychodów co prawda ujawnionych, ale zaniżonych, ma służyć eliminacji przypadków, w których podatnik pod przykrywką działalności prowadzonej w niewielkim zakresie, osiągając niewysokie deklarowane przychody, żyje ponad stan.

PRZYKŁAD 8

Urząd sprawdzi, na co stać podatnika

Podatnik ma warsztat samochodowy. Według prowadzonych przez niego ewidencji przychodowość i dochodowość takiego przedsięwzięcia jest bardzo niska. Jednocześnie ten sam podatnik nabywa pojazd za cenę ponad pół miliona złotych, co w ogóle nie ma pokrycia w deklarowanych przez niego zarobkach. W takiej sytuacji organ podatkowy zainteresuje się tym, skąd ów podatnik pozyskał środki na taki zakup.

Co ważne, nieujawnione są przychody w ogóle niewskazane przez samego podatnika, ale również nieustalone przez organ podatkowy bądź organ kontroli skarbowej.

W nowo dodanym art. 25b ustawy o PIT prawodawca opisuje dość złożony proces wyznaczania owych przychodów, odwołując się w tym celu do nadwyżki wydatku identyfikowanego wartością mienia nabytego w danym roku lub wydatkowanych środków nad przychodami opodatkowanymi lub nieopodatkowanymi (w zasadzie należałoby raczej użyć "i" dla wyznaczenia sumy), które - co ważne - zostały uzyskane przed poniesieniem wydatku.

Na potrzeby powyższego prawodawca definiuje pojęcia przychodów (dochodów) nieopodatkowanych i opodatkowanych. Należy przyjąć, że w kategorii przychodów nieopodatkowanych zawierają się również środki pozyskane np. w drodze kredytu czy pożyczki. Ważne jest jednak to, aby były one uzyskane przed poniesieniem wydatku, którego dotyczą. Zakładam, że przez poniesienie wydatku prawodawca rozumie faktyczne wydatkowanie środków, a nie poniesienie kosztu w znaczeniu normatywnym (czyli np. wystawienie faktury).

wCo ważne, uzasadniając adekwatność wydatków do zarobkowanych legalnie środków, podatnik może się odwoływać również do tych pozyskanych w latach przedawnionych. W takim przypadku konieczne będzie uprawdopodobnienie ich uzyskania w przeszłości.

PRZYKŁAD 9

Zarobki sprzed lat uchronią przed wysokim podatkiem

Podatniczka będąca na emeryturze kupiła mieszkanie za gotówkę. Organ podatkowy uznał, że kwota wydatkowana na nabycie lokalu wielokrotnie przekracza roczną emeryturę z ostatnich kilku lat. Broniąc się przed opodatkowaniem dochodów jako nieujawnionych, podatniczka wykazała, że w przeszłości uzyskiwała wysokie zarobki w ramach stosunku pracy, co uprawdopodobniła zachowanymi "paskami" do wynagrodzenia, a oprócz tego prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której również uzyskiwała istotne zarobki, co z kolei potwierdziła zachowanymi zeznaniami podatkowymi za przedawnione lata.

wZaznaczyć przy tym trzeba, że w przepisach nowo dodanego rozdziału uprawdopodobnienie będzie wystarczające jedynie w przypadku zarobków uzyskanych w przedawnionych latach. Bowiem w zakresie jeszcze nieprzedawnionych konieczne będzie przedstawienie twardych (czyli niepodważalnych) dowodów. Wskazać należy, że w takim przypadku ciężar dowodu będzie spoczywał na podatniku, który będzie musiał wykazać organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej, że istotnie stać go było na dokonane zakupy, a zarobki, z których one pochodzą, były odpowiednio rozliczone z fiskusem (nie zawsze opodatkowane - bo mogą pochodzić z kategorii nieopodatkowanych).

Zaznaczyć trzeba, że prawodawca doprecyzował, że przychód z nieujawnionych źródeł powstanie (a dokładniej obowiązek podatkowy z tego tytułu) na ostatni dzień roku podatkowego, podstawę opodatkowania stanowić będzie w roku podatkowym przychód odpowiadający kwocie nadwyżki wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi, a zryczałtowany 75-proc. podatek ustalony będzie w drodze decyzji organu podatkowego lub kontroli skarbowej.

wZmiana dotyczy wyłącznie zastrzeżeń zapisanych w tym przepisie - wraz z początkiem roku zostały one uzupełnione w związku z wprowadzeniem przepisów dotyczących opodatkowania spółek CFC.

wW wyniku nowelizacji zostało doprecyzowane, że z zakresu takiej regulacji wyłączane jest nabycie nowych technologii w formie wkładu niepieniężnego.

wZmiana w zakresie uzupełnienia zastrzeżeń w związku z wprowadzeniem przepisów dotyczących opodatkowania spółek CFC.

wOmawiając zmiany w powyższym artykule, należy wyraźnie wskazać, że co prawda nowe przepisy weszły w życie 1 stycznia 2015 r., jednak mają zastosowanie do podatku za rok 2014 - czyli podatnicy uwzględnili nowe zasady w zeznaniach rocznych składanych do ostatniego dnia kwietnia tego roku za rok poprzedni (czyli za 2014 r.).

Podsumowując zmiany, należy wskazać, że w ramach nowelizacji ustawodawca zwiększył kwoty przysługującej ulgi prorodzinnej oraz wprowadził możliwość odzyskania w formie zwrotu kwoty, która nie może być odliczona od podatku ze względu na zbyt niską kwotę tego ostatniego (zwrot objęty jest zwolnieniem od PIT na podstawie jednego z nowo wprowadzonych zwolnień do art. 21).

Omawiając nieco szerzej istotę zmian, należy wskazać, że polegały one na:

- zapisaniu wartości odliczeń od podatku konkretnymi kwotami - są to kwoty miesięcznych odliczeń; bez wątpienia zabieg taki ułatwia stosowanie w praktyce takiej ulgi, bo wyłącza konieczność dodatkowego wyliczania kwoty odliczenia;

- podwyższeniu o 20 proc. ulgi na trzecie i każde kolejne dziecko, w konsekwencji czego ma ona wynieść odpowiednio: 166,67 zł na trzecie i 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko;

- wprowadzeniu nieznanego uprzednio mechanizmu zwrotu niewykorzystanej ulgi, tj. tej jej części, której podatnik nie może odliczyć ze względu na zbyt niską kwotę podatku za dany rok; kwotę tę ogranicza wartość składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zapłaconych za podatnika lub przez podatnika w danym roku i podlegających odliczeniu w zeznaniu rocznym składanym przez podatników opodatkowanych według skali podatkowej.

W konsekwencji w wyniku nowelizacji sytuacja podatników wychowujących jedno lub dwójkę dzieci, płacących podatki w kwocie umożliwiającej odliczenie (o ile podatnikowi posiadającemu jedno dziecko ulga w ogóle przysługuje) nie uległa zmianie.

Podatnicy wychowujący trójkę i więcej dzieci odliczyli (i odliczą w kolejnych latach, o ile przepisy nie zostaną zmodyfikowane) od podatku nieco większą kwotę (w skali całego roku jest to korzyść, w porównaniu z poprzednimi latami, w kwocie 331,92 zł na trzecie dziecko i 475,92 zł na każde kolejne dziecko).

wPonad wszelką wątpliwość najbardziej na zmianie przepisów skorzystali ci rodzice, którzy, zarabiając, opłacają podatek identyfikowany według skali podatkowej, opłacają składki do ZUS, ale ich zarobki (a przez to zapłacony podatek dochodowy) nie pozwalały do tej pory na skonsumowanie kwoty ulgi. To bowiem ci podatnicy uzyskali "wsparcie finansowe" (jak to zostało nazwane w uzasadnieniu do projektu nowelizacji) w postaci zwrotu kwoty nierozliczonej ulgi prorodzinnej.

Zastrzec jednak trzeba, że z takiej opcji skorzystają wyłącznie rodzice zarobkujący i ubezpieczeni, gdyż kwota takiego zwrotu nie może przekroczyć kwoty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne wykazanych w zeznaniu rocznym składanym dla podatku obliczanego według skali (PIT-36 lub PIT-37).

wWarto wskazać, że jeżeli rodzice, opiekunowie prawni, rodzice zastępczy pozostają przez cały rok w związku małżeńskim, wówczas ich składki na ubezpieczenia są sumowane. Podobnie wdowa lub wdowiec mogą przy dokonywaniu rozliczenia wziąć pod uwagę składki zmarłego w trakcie roku małżonka. Warunek jest tylko taki, by małżeństwo rozpoczęło się w poprzednich latach.

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wOd początku bieżącego roku wprowadzony został zryczałtowany podatek od świadczeń przekazywanych przez banki ich klientom w ramach działalności promocyjnej (cashback).

wZ kolei od przyszłego roku (tj. 2016) ustawodawca deroguje przepis wskazujący na zastosowanie do dochodu z nieujawnionych źródeł zryczałtowanego podatku w wysokości 75 proc. Usunięcie takie determinowane jest wprowadzeniem całkiem nowych zasad opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł.

wModyfikacja stanowi zmianę o charakterze redakcyjnym, determinowaną nowelizacją przepisów art. 14, wskazującą na alokację przychodu osiąganego z lokat zakładanych przez przedsiębiorców.

wZmiana sprowadzająca się do uzupełnienia zastrzeżeń mających zastosowanie przy wyznaczaniu kosztów uzyskania przychodu.

wZmiana w zakresie uzupełnienia zastrzeżeń w związku z wprowadzeniem przepisów dotyczących opodatkowania spółek CFC.

wPocząwszy od 2015 r. prawodawca wprowadził nowe regulacje dotyczące opodatkowania spółek kontrolowanych (CFC). Warto wskazać, że pomimo opóźnienia w publikacji prawodawcy udało się doprowadzić do tego, że przepisy mają zastosowanie już od początku tego roku.

W nowo dodanym artykule zawarta została istota opodatkowania dochodów CFC. Otóż opodatkowaniu polskim podatkiem dochodowym podlegają dochody zagranicznej spółki kontrolowanej krajowego podatnika. Dochody osiągane w ramach takiej spółki muszą być obciążone podatkiem liniowym obliczonym przy zastosowaniu stawki 19-proc.

wWskazać przy tym trzeba, że na potrzeby stosowania opodatkowania dochodów spółek kontrolowanych prawodawca zamieścił słownik pojęć niezbędnych dla opodatkowania spółek CFC.

Stosownie do takich przepisów i w myśl definicji normatywnej pojęcie "zagraniczna spółka" oznacza:

a. osobę prawną,

b. spółkę kapitałową w organizacji,

c. jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej inną niż spółka niemająca osobowości prawnej,

d. spółkę niemającą osobowości prawnej, ale traktowaną w państwie swojej rezydencji podatkowej jako podatnik CIT (dla przykładu - w Polsce takimi są spółki komandytowo-akcyjne)

- nieposiadającą siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w której podatnik, na którym ciąży w kraju nieograniczony obowiązek podatkowy (polski rezydent podatkowy), posiada udział w kapitale, prawo głosu w organach kontrolnych lub stanowiących lub prawo do uczestnictwa w zysku.

Nie przez przypadek powyższa definicja nie została zamieszczona w słowniku do całej ustawy, a jedynie w słowniku do komentowanego artykułu.

wW kolejnych unormowaniach przepisów omawianego artykułu podatnicy odnajdują regulacje konkretyzujące. To w nich właśnie zostało wskazane, wprawdzie jedynie poprzez odesłanie, co powinno być uznane za instrumenty finansowe. Na potrzeby stosowania omawianej regulacji, ze względu na zamieszczone w nim odesłanie, warto przypomnieć, że instrumentami finansowymi są:

1) papiery wartościowe;

2) niebędące papierami wartościowymi:

a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,

b) instrumenty rynku pieniężnego,

c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,

d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,

e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,

f) niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,

g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,

h) kontrakty na różnicę,

i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Z kolei jednostką zależną jest podmiot krajowy lub zagraniczna spółka niespełniająca łącznie warunków:

- osiągania 50-proc. poziomu przychodów pasywnych (patrz poniżej),

- opodatkowania co najmniej jednego z rodzajów przychodów pasywnych według stawki o 25 proc. niższej niż polski podatek

- w których podatnik posiada, bezpośrednio lub pośrednio, co najmniej 25 proc. udziałów w kapitale lub 25 proc. praw głosu w organach kontrolnych lub stanowiących, lub 25 proc. udziałów związanych z prawem do uczestnictwa w zyskach.

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że przychody pasywne to:

- dywidendy i inne przychody z udziału w zyskach osób prawnych,

- przychody ze zbycia udziałów (akcji),

- przychody z wierzytelności,

- odsetki i pożytki od wszelkiego rodzaju pożyczek,

- przychody z poręczeń i gwarancji,

- przychody z praw autorskich,

- przychody z praw własności przemysłowej,

- przychody z tytułu zbycia praw autorskich i praw własności przemysłowej,

- przychody ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych.

wPrzy identyfikacji zagranicznej spółki kontrolowanej kluczowe znaczenie ma kryterium miejsca rezydencji. Zgodnie z takim zagraniczną spółką kontrolowaną jest:

1. zagraniczna spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju wymienionym w rozporządzeniu, tj. uznanym za stosujący szkodliwą konkurencję podatkową, albo

2. zagraniczna spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium państwa innego niż wskazane w pkt 1, z którym:

- Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy międzynarodowej, w szczególności umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, albo

- Unia Europejska nie zawarła umowy międzynarodowej

- stanowiącej podstawę do uzyskania od organów podatkowych tego państwa informacji podatkowych.

Spółki mające swoją siedzibę w innych państwach niż raje podatkowe muszą być uznane za zagraniczne spółki kontrolowane jedynie wówczas, gdy łącznie spełniają następujące warunki:

- w spółce tej podatnik będący polskim rezydentem podatkowym posiada nieprzerwanie przez okres nie krótszy niż 30 dni, bezpośrednio lub pośrednio, co najmniej 25 proc. udziałów w kapitale lub 25 proc. praw głosu w organach kontrolnych lub stanowiących lub 25 proc. udziałów związanych z prawem do uczestnictwa w zyskach,

- co najmniej 50 proc. przychodów tej spółki osiągniętych w roku podatkowym (według regulacji CFC) pochodzi z dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, przychodów ze zbycia udziałów (akcji), wierzytelności, odsetek i pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek, poręczeń i gwarancji, a także przychodów z praw autorskich, praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw, a także zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych - czyli z przychodów pasywnych,

- co najmniej jeden rodzaj przychodów pasywnych (patrz pkt powyżej), uzyskiwanych przez tę spółkę, podlega w państwie jej siedziby lub zarządu opodatkowaniu według stawki podatku dochodowego obowiązującej w tym państwie niższej o co najmniej 25 proc. od stawki obowiązującej w podatku dochodowym od osób prawnych, czyli od 19 proc., tj. 14,25 proc., lub zwolnieniu lub wyłączeniu z opodatkowania podatkiem dochodowym w tym państwie, chyba że przychody te podlegają zwolnieniu od opodatkowania w państwie siedziby lub zarządu spółki je otrzymującej na podstawie przepisów dyrektywy Rady 2011/96/UE z 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (Dz.Urz. UE z 2011 r. L 345, str. 8, ze zm.).

Jeżeli przesłanki ustawowe są zrealizowane, polski podatnik musi zidentyfikować podstawę opodatkowania, od której zostanie obliczony 19-proc. podatek.

Zaznaczyć należy, że podstawę opodatkowania polskim podatkiem dla krajowego właściciela zagranicznej spółki kontrolowanej stanowi wyłącznie ta część dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej, która przypada na okres, w którym był zachowany 25-proc. poziom kontroli CFC, jaka odpowiada posiadanym udziałom związanym z prawem do uczestnictwa w zyskach tej spółki.

wWarto również wskazać na reguły kolizyjne, dzięki którym eliminowane jest podwójne opodatkowanie dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej. Chodzi bowiem o to, by wyeliminować unikanie opodatkowania, a nie wprowadzać jakiegoś rodzaju sankcyjne dwukrotne opodatkowanie.

W efekcie, zgodnie z tym, co zostało wskazane w komentowanym przepisie, od dochodu odliczeniu podlegają kwoty:

- dywidendy otrzymanej przez podatnika od zagranicznej spółki kontrolowanej,

- uzyskane z odpłatnego zbycia przez podatnika udziału w zagranicznej spółce kontrolowanej.

wCo ważne, podatnik nie utraci prawa do odliczenia, jeżeli w danym roku nie jest ono możliwe. Brak możliwości zastosowania odliczenia w danym roku nie musi automatycznie oznaczać utraty takiej kwoty. Kwoty dywidend i uzyskane z odpłatnego zbycia udziału, które nie mogły być odliczone od dochodu w danym roku podatkowym, podlegają odliczeniu w następnych, kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.

Uwaga

Identyfikując zgodnie z nowo dodanymi wraz z początkiem bieżącego roku przepisami podstawę opodatkowania zagranicznej spółki kontrolowanej, podatnik nie rozliczy straty poniesionej w latach poprzednich

wWażne, że zagraniczne spółki kontrolowane mające swoją siedzibę w rajach podatkowych albo państwach, z którymi polskie organy nie mają zagwarantowanej wymiany informacji, objęte są szczególnym sposobem definiowania dochodu. W takim przypadku zastosowanie ma fikcja prawna, w ramach której przyjmuje się, że podatnikowi lub podatnikom krajowym przysługiwały przez cały rok podatkowy wszystkie prawa do uczestnictwa w zyskach tej spółki.

Zaznaczyć trzeba, że jeżeli udziały w takiej spółce ma więcej niż jeden polski podmiot i o ile podatnicy nie wykażą, że jest inaczej, przyjmuje się, że udziały podatników krajowych związane z prawem do uczestnictwa w zyskach są równe.

Powyższa szczególna zasada wyznaczania dochodu ma zastosowane również wobec spółki innej niż mająca siedzibę w raju podatkowym, ale będącej rezydentem w państwie, z którym nie jest zagwarantowana wymiana informacji.

Jeżeli podatnik zadba o swoje interesy, zgromadzi dowody potwierdzające, że faktycznie przysługujący mu udział w zagranicznej spółce kontrolowanej lub okres jego posiadania jest inny niż to wynika z powyższego, wówczas zostaną przyjęte udowodnione przez niego wskaźniki. Podkreślić jednak trzeba, że w takiej sytuacji zarówno inicjatywa dowodowa, jak i sam ciężar dowodu spoczywa na podatniku jako zainteresowanym.

Ustawodawca przyjął w omawianej regulacji zasadę, w myśl której, jeżeli nie jest możliwe ustalenie udziału podatnika związanego z prawem do uczestnictwa w zyskach zagranicznej spółki kontrolowanej albo nastąpiło wyłączenie lub ograniczenie tego prawa, dla ustalenia udziału związanego z prawem do uczestnictwa w zyskach zagranicznej spółki kontrolowanej przyjmuje się najwyższy, określony procentowo, udział podatnika w kapitale, prawie głosu w organach kontrolnych albo prawie głosu w organach stanowiących tej spółki.

Ze względu na sposób definiowania podstawy opodatkowania w ramach regulacji CFC, tj. odwołanie się do dochodów uzyskanych w roku, kluczowe znaczenie ma wyznaczenie (zidentyfikowanie) roku podatkowego i jego zakończenia. Właśnie z tego powodu, dla wyeliminowania wątpliwości w tym zakresie, prawodawca doprecyzował, że jeżeli zagraniczna spółka kontrolowana nie ma ustalonego roku podatkowego albo rok ten przekracza okres kolejnych, następujących po sobie 12 miesięcy, przyjmuje się, że rokiem podatkowym zagranicznej spółki kontrolowanej jest rok podatkowy podatnika - co w przypadku podatników PIT oznacza rok kalendarzowy.

W przypadku spółek mających swoją siedzibę w państwach, które nie gwarantują polskim organom podatkowym dostępu do informacji, prawodawca umożliwia podatnikom eliminację zastosowania regulacji CFC, jeżeli wykażą oni, iż nie jest spełnione co najmniej jedno z kryteriów:

- kontroli,

- udziału przychodów pasywnych w ogóle rocznych przychodów,

- niskiego poziomu podatku dla przychodów pasywnych.

wDla wyeliminowania ewentualnych problemów z polskim fiskusem trzeba przypomnieć, że nawet w takiej sytuacji, tj. gdy Skarb Państwa nie partycypuje w podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej, konieczne jest prowadzenie ewidencji właściwej dla spółek kontrolowanych. Wymóg taki jest uzasadniony, skoro to informacja ma chronić podatnika przed dodatkowym podatkiem.

W przypadku gdy o statusie spółki kontrolowanej przesądza łączne wypełnienie kryteriów kontroli, udziału przychodów pasywnych w ogóle rocznych przychodów oraz niskiego poziomu podatku dla przychodów pasywnych, przy analizie pierwszego z kryteriów (kontroli) udział podatnika w zagranicznej spółce kontrolowanej pomniejsza się o udział jego jednostki zależnej, związany z prawem do udziału w zyskach tej zagranicznej spółki kontrolowanej, przysługujący przez ten sam okres, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

- jednostka zależna posiada bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 25 proc. udziałów związanych z prawem do uczestnictwa w zyskach w tej zagranicznej spółce kontrolowanej;

- jednostka zależna uwzględnia w podstawie opodatkowania dochody tej zagranicznej spółki kontrolowanej, na podstawie przepisów dotyczących zagranicznej spółki kontrolowanej obowiązujących w państwie, w którym podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów;

- jednostka zależna jest podatnikiem, na którym ciąży w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy albo istnieje podstawa prawna, wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub innej umowy międzynarodowej, której stroną jest Unia Europejska, do uzyskania przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym jednostka zależna będąca zagraniczną spółką podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów.

Wprowadzając opodatkowanie polskim podatkiem dochodowym dochodów zagranicznych spółek kontrolowanych, prawodawca nie zapomniał o regulacjach ograniczających podwójne opodatkowanie. W ich ramach od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z zasadami CFC odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu przez zagraniczną spółkę kontrolowaną w proporcji, w jakiej pozostaje dochód ustalony za okres spełniający kryterium kontroli do rocznego dochodu tej spółki.

Chociaż na obowiązki ewidencyjne wskazywałem już powyżej, należy w sposób szczególny podkreślić, że osoby fizyczne będące polskimi podatnikami kontrolującymi zagraniczne spółki, wobec których zastosowanie mają regulacje komentowanego artykułu, są zobligowane do zaprowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych, a po zakończeniu roku podatkowego, nie później niż przed upływem terminu do złożenia zeznania o wysokości dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej osiągniętego w roku podatkowym, są obowiązane do zaewidencjonowania zdarzeń zaistniałych w zagranicznej spółce kontrolowanej w ewidencji odrębnej od ewidencji rachunkowej prowadzonej na potrzeby podatku dochodowego. Zapisy w ewidencji muszą być dokonane w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, informacji niezbędnych do określenia wysokości podatkowych odpisów amortyzacyjnych.

Powinność prowadzenia ewidencji musi być potraktowana poważnie, gdyż na żądanie organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej podatnik jest zobowiązany udostępnić taką ewidencję (rejestr) w terminie 7 dni od dnia otrzymania żądania. Jeżeli tego nie zrobi, wówczas dochód będzie wyznaczony w drodze oszacowania. Szacowanie ma zastosowanie, jeżeli dane z ewidencji nie dają możliwości wyznaczenia dochodu.

wSzczególna sytuacja ma miejsce, gdy polski podatnik kontroluje na warunkach opisanych w komentowanym, dodanym wraz z początkiem 2015 roku, artykule spółkę mającą swoją siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, i która podlega w państwie wspólnotowym opodatkowaniu od całości swoich dochodów. W takim przypadku obowiązki ewidencyjne nie mają zastosowania. Podobnie w przypadku spółek opodatkowanych w całości w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Ważne jest to, by w państwie takim spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą. Przy dokonywaniu oceny, czy spółka prowadzi rzeczywistą działalność, nie można posługiwać się swobodnymi kryteriami, lecz konieczne jest odwołanie się do tych, które w komentowanym artykule wskazał prawodawca.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany te sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wPonadto od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany w powyższym artykule sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wPonadto od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wWprowadzone od 1 kwietnia 2015 r. zmiany dotyczą sposobu określenia naczelnika urzędu skarbowego, a pozostałe mają charakter jedynie redakcyjny.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany w powyższym artykule sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wPonadto od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 4 stycznia 2015 r.]

[obowiązuje od 4 stycznia 2015 r.]

[obowiązuje od 4 stycznia 2015 r.]

[obowiązuje od 4 stycznia 2015 r.]

w1 stycznia 2015 r. został poszerzony zakres stosowania przepisu na przypadki przekazania świadczeń promocyjnych przez banki, które zyskały dla takich sytuacji status płatnika.

wOprócz tego od 4 stycznia 2015 r., na podstawie omawianego artykułu, obowiązują nowe unormowania precyzujące reguły obowiązywania certyfikatu rezydencji, który nie zawiera w swojej treści informacji, jakiego okresu dotyczy, oraz implikacje zmiany rezydencji podatkowej.

wWażne przy tym jest to - o czym niekiedy zapominają komentatorzy takich unormowań - że nowo wprowadzone przepisy precyzują nie tylko koniec ważności certyfikatu, ale również to, od kiedy może on rodzić skutki fiskalne - nie wcześniej niż od dnia jego wydania.

PRZYKŁAD 10

Jak długo ważny jest certyfikat

Krajowy przedsiębiorca, osoba fizyczna, ma wypłacić zagranicznemu kontrahentowi wynagrodzenie za usługę doradczą. Świadczeniodawca w przesłanym e-mailu zapewnił, że dostarczy certyfikat rezydencji. Polski nabywca dokonał wypłaty 11 czerwca, nie potrącając podatku u źródła. Po wypłacie płatnik otrzymał certyfikat rezydencji, który nie zawierał informacji, jakiego okresu dotyczy. Certyfikat został wystawiony 10 czerwca. W takiej sytuacji polski przedsiębiorca wezwał zagranicznego kontrahenta do zwrotu kwoty podatku, który musiał potrącić ze względu na brak ważnego certyfikatu.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany w powyższym artykule sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wPonadto od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wPowyższe zmiany sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wPonadto od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wOd 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 stycznia i 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany te obowiązują od kwietnia bieżącego roku i sprowadzają się jedynie do sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

wOd 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania informacji drogą elektroniczną.

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wOd stycznia 2016 r. prawodawca wprowadzi regulacje, które wskażą, że podatnicy osiągający dochody z działów specjalnych produkcji rolnej, identyfikując je przy zastosowaniu norm szacunkowych, muszą składać na początku roku (do 20 stycznia) deklarację, w której oszacują rozmiar i rodzaj zamierzonej produkcji. Zmiana związana jest z tym, że podatnicy osiągający dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej mogą prowadzić na potrzeby takiej działalności księgi.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[będzie obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.]

wOd 1 kwietnia wprowadzone zostały zmiany o charakterze redakcyjnym dotyczące organu podatkowego.

wPonadto od 1 stycznia 2016 r. wprowadzone będą przepisy wskazujące na odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących wyznaczania zaliczek na PIT właściwych dla przedsiębiorców przez podatników osiągających przychody z działów specjalnych produkcji rolnej i prowadzących w związku z takimi księgi, na podstawie których ustalany jest dochód.

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

[obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.]

wZmiany obowiązujące od kwietnia dotyczą sposobu określenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Z kolei od 1 stycznia 2015 r. przepis został uzupełniony o zastrzeżenie dotyczące zasad składania zeznań dla dochodów spółek CFC - jest to związane z obowiązkiem składania odrębnych deklaracji właściwych dla podatku od zagranicznych spółek kontrolowanych. Wprowadzony został szczególny, 9-miesięczny termin złożenia - odrębnej od zwykłego krajowego zeznania - deklaracji dotyczącej dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej. Zaznaczyć należy, że podatnik musi złożyć odrębne zeznanie dla każdej spółki kontrolowanej, której dochody podlegają opodatkowaniu polską daniną.

wPonadto modyfikacje implementują zasadę, w myśl której zeznania roczne winny być składane elektronicznie (mają zastosowanie do zeznań składanych za 2014 rok).

wPrzepisy dodane od 1 stycznia 2015 r. dotyczą deklaracji składanych drogą elektroniczną. Mają one zastosowanie do deklaracji i informacji składanych za 2014 rok. Regulacje takie doprecyzowują, którzy podatnicy muszą składać obligatoryjnie deklaracje drogą elektroniczną, a które deklaracje mogą być złożone w formie papierowej. Ponadto ustawodawca zidentyfikował termin, w którym należy złożyć deklarację (informację), gdy jest ona przekazywana do urzędu skarbowego w formie papierowej.

wPowyższa regulacja zawiera umocowanie dla ministra finansów, na podstawie którego wydał on przepisy wykonawcze dotyczące deklaracji podatkowych, jakie powinien składać podatnik PIT.