W tym roku rozliczyć PIT pomogą też skarbówka i bank

Jest nowy PIT-WZ. Wniosek tylko do 18 kwietnia

Zacznijmy od nowego sposobu złożenia PIT przez administrację skarbową, czyli możliwości złożenia wniosku o rozliczenie na formularzu PIT-WZ. Dotyczy on jedynie PIT-37 i można z niego skorzystać jedynie do 18 kwietnia. Nowa usługa jest bowiem przeznaczona dla podatników, którzy uzyskują dochody wyłącznie od płatników (pracodawców, ZUS). Oznacza to, że nie mogą z niej skorzystać przedsiębiorcy rozliczający się na formularzach PIT-36 i PIT-36L czy osoby uzyskujące dochody z najmu (składają PIT-28).

WAŻNE

PIT-WZ dotyczy jedynie PIT-37 i można z niego skorzystać tylko do 18 kwietnia 2017 r.

PIT-WZ pozwala natomiast skorzystać z ulgi na dzieci lub rehabilitacyjnej (w tym roku nie można skorzystać z innych ulg), podwyższonych kosztów uzyskania przychodów oraz przekazać 1 proc. podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego. PIT-WZ mogą złożyć zarówno osoby składające indywidualne zeznanie, jak i chcący rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Urząd skarbowy wypełnia zeznanie PIT-37 na podstawie posiadanych informacji od pracodawców lub organów rentowych (ZUS) i danych z wniosku PIT-WZ złożonego przez podatnika.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że dzięki nowej metodzie rozliczenia PIT-37 podatnicy oszczędzą czas i minimalizują ryzyko popełnienia błędów w zeznaniu rocznym, które wynikają choćby z przepisywania danych z informacji od płatników (np. z PIT-11) czy błędów rachunkowych.

Aby złożyć PIT-WZ, podatnicy mają trzy opcje:

● wejść na Portal Podatkowy, pobrać formularz, wypełnić go i przesłać do urzędu skarbowego,

● za pomocą systemu e-Deklaracje - również trzeba pobrać formularz, wypełnić go, podpisać i przesłać do urzędu,

● za pomocą bankowości elektronicznej wybranego banku krajowego: PKO Bank Polski (wraz z Inteligo), BGŻ BNP Paribas (wraz z BGŻ Optima) oraz Raiffeisen Polbank.

Wniosek o sporządzenie zeznania PIT-WZ można złożyć wyłącznie elektronicznie.

Konieczny podpis

Podatnicy, którzy zdecydują się na złożenie PIT-WZ przez Portal Podatkowy lub za pomocą systemu e-Deklaracje, muszą pamiętać, aby podpisać go za pomocą: kwoty przychodu za rok 2015 (trzeba ją podać w odpowiednim miejscu) lub bezpiecznym e-podpisem. Ta pierwsza możliwość podpisu nie wymaga ponoszenia żadnych kosztów. Dodatkowo osoby, które zdecydują się na złożenie wniosku za pośrednictwem Portalu Podatkowego, mogą go podpisać również profilem zaufanym ePUAP. Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów, założenie takiego profilu w swoich systemach transakcyjnych oferują obecnie banki: PKO Bank Polski (wraz z Inteligo), Bank Millennium i ING Bank Śląski przez system Moje ING.

Nowością jest natomiast możliwość złożenia PIT-WZ za pośrednictwem banku. Resort finansów informuje, że można złożyć wniosek za pośrednictwem strony PKO Banku Polskiego (wraz z Inteligo), BGŻ BNP Paribas (wraz z BGŻ Optima) i Raiffeisen Polbanku. Wystarczy wtedy zalogować się do swojego konta bankowego (podać login i hasło).

Jakie dane trzeba podać w PIT-WZ

● dane identyfikacyjne takie jak w każdym składanym zeznaniu PIT (twoje, a jeśli rozliczasz się wspólnie z małżonkiem, to także dane małżonka),

● informację o kosztach uzyskania przychodów (czy korzystasz z podstawowych, czy podwyższonych, czy też o wysokości wydatków faktycznie poniesionych),

● czy korzystasz z ulgi rehabilitacyjnej,

● informację o składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; jeśli chcesz zwrotu nieodliczonej ulgi na dzieci (gdy kwota przysługującego odliczenia z tytułu ulgi jest wyższa od kwoty odliczonej, chcesz zwrotu nieodliczonej ulgi na dzieci, to możesz uzyskać zwrot do wysokości wykazanych w PIT-WZ składek),

● informację o liczbie dzieci i ich danych identyfikacyjnych, a także o kwocie ulg na dzieci,

● informację o numerze KRS wybranej organizacji pożytku publicznego, o ile chcesz przekazać 1 proc. swojego podatku,

● informację o adresie poczty elektronicznej - na niego urząd skarbowy prześle informację o sporządzeniu zeznania podatkowego.

Gdy przysługuje ulga na dzieci

We wniosku PIT-WZ można wskazać chęć skorzystania z ulgi na dzieci. Zostanie ona wtedy uwzględniona w przygotowanym przez urząd skarbowy zeznaniu PIT-37.

We wniosku PIT-WZ trzeba wtedy podać:

● liczbę dzieci,

● dane dzieci: imię, nazwisko, datę urodzenia albo numer PESEL,

● okres, za jaki przysługuje ulga,

● kwotę przysługującego odliczenia na dziecko (formularz podpowiada, jaka to powinna być kwota).

Co więcej, składając wniosek PIT-WZ podatnik korzystający z ulgi na dzieci będzie mógł dostać również zwrot niewykorzystanej kwoty ulgi. Trzeba jednak pamiętać, że zwrot przysługuje jedynie do kwoty wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Jak precyzuje resort finansów, we wniosku PIT-WZ trzeba wpisać zarówno składki wynikające z informacji od płatników (PIT-11, PIT-40A/11A) złożonych do urzędu skarbowego, jak i składki, o których wie podatnik (a nie wie urząd skarbowy), czyli wpłaconych samodzielnie do ZUS lub za granicą, pomniejszonych o składki, które już zostały odliczone w innych zeznaniach składanych za 2016 r. (PIT-36L, PIT-28, PIT-16A, PIT-19A). Jeśli wykazujemy te składki, urząd skarbowy zwróci podatnikowi nieodliczoną ulgę na dzieci do wysokości wykazanych we wniosku PIT-WZ składek.

Urząd wyśle e-maila

Informację o przygotowanym przez urząd zeznaniu podatnik dostanie na podany we wniosku PIT-WZ adres poczty elektronicznej e-mail. Będzie w nim również link do sporządzonego zeznania podatkowego. Wystarczy w niego kliknąć oraz wprowadzić otrzymany kod, aby uzyskać dostęp do swojego zeznania podatkowego. Co ważne, można też nic nie robić, co będzie oznaczało, że zeznanie zostanie automatycznie zaakceptowane. Innymi słowy, jeśli podatnik złoży wniosek PIT-WZ, a następnie zapomni o jego sprawdzeniu czy też świadomie podejmie decyzję o niewprowadzeniu zmian ani oglądaniu zeznania, będzie to oznaczało, że wypełnił swój obowiązek złożenia PIT-37. Warto jednak przygotowane przez urząd zeznanie sprawdzić. Podatnicy muszą mieć świadomość, że mimo iż urząd wypełni za nich zeznanie, to oni ponoszą odpowiedzialność za wykazane w PIT dane.

Podatnik, który chce sprawdzić swój PIT (i np. zapisać go na swoim komputerze), po kliknięciu w link podany przez urząd skarbowy w e-mailu może obejrzeć formularz. Następnie może zaakceptować lub odrzucić przedstawione zeznanie. Generalnie można z tym zwlekać do upływu terminu składania zeznań, czyli do 2 maja. Jak wyjaśniliśmy powyżej, jeżeli podatnik nie podejmie żadnych działań, będzie to oznaczało, że zeznanie zostanie złożone.

Dodajmy też, że złożone w tej procedurze zeznanie PIT-37 podatnik będzie mógł skorygować. W tym celu będzie musiał jednak samodzielnie przygotować korektę zeznania. Złożyć ją będzie można również elektronicznie (korzystając z systemu e-Deklaracje).

WAŻNE

Przygotowane przez urząd zeznanie warto sprawdzić. Pomimo że urząd wypełni za podatnika PIT, to nadal podatnik ponosi odpowiedzialność za wykazane w zeznaniu dane.

Wstępnie wypełnione zeznanie PIT

Alternatywą dla PIT-WZ jest usługa wstępnie wypełnionego zeznania przez administrację (PFR). Dotyczy ona jednak tylko dwóch formularzy - PIT-37 oraz PIT-38.

Polega na tym, że administracja podatkowa przygotowuje wypełniony formularz PIT. Podatnik nie musi jednak składać wniosku, a wystarczy, że zaloguje się na portalu podatkowym, podając kwotę przychodu za 2015 r. Usługa ta jest dostępna od dwóch lat.

WAŻNE

W tym roku podatnicy mogą skorzystać z pomocy urzędów skarbowych w wypełnieniu PIT. Możliwości są dwie: usługa wstępnie wypełnionego zeznania (PFR) oraz wniosek PIT-WZ o sporządzenie przez administrację skarbową PIT-37.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że PFR to dodatkowa pomoc przy składaniu zeznania podatkowego, tak aby było jeszcze prostsze, gdyż podatnik nie musi wypełniać sam zeznania podatkowego - robi to za niego administracja skarbowa.

Usługa ta nie polega jednak na tym, że to administracja skarbowa składa zeznanie za podatnika. Jest to jedynie propozycja rozliczenia rocznego, z której podatnik może skorzystać lub nie. Podobnie jest z zeznaniem przygotowanym po złożeniu wniosku PIT-WZ.

@RY1@i02/2017/065/i02.2017.065.050000200.804(c).jpg@RY2@

Dwie procedury wypełnienia zeznań rocznych PIT-37 przez administrację

Resort finansów zaleca jednak, aby podatnicy, którzy skorzystają z PFR, sprawdzili poprawność danych wykazanych w udostępnionym zeznaniu. Co więcej, trzeba podpisać je i wysłać. Jeśli jednak podatnik zdecyduje, że nie składa PFR, będzie musiał wypełnić zeznanie w inny sposób. W PFR możemy również uzupełnić zeznanie o ulgi np. na dzieci, rehabilitacyjną czy internetową (o ile podatnik ma taką możliwość - patrz dalej informacje o uldze internetowej), wykazać odliczenia i przekazać 1 proc. podatku dla wskazanej organizacji pożytku publicznego.

Wstępnie wypełnione zeznanie ma ograniczać do minimum nasz obowiązek związany z rozliczeniem rocznym. Pozwala nie tylko uniknąć błędów związanych z przepisywaniem danych z informacji od płatników. To także wygoda, prostota i szybkość - zachwala Ministerstwo Finansów.

Kto z jakich formularzy musi skorzystać

Część podatników będzie musiała złożyć nie jeden, ale nawet kilka formularzy, jeśli uzyskiwali dochody z różnych źródeł. A do tego trzeba je przesłać na obowiązującym formularzu, we właściwej wersji

Zeznanie roczne PIT, podobnie jak w poprzednich latach, muszą złożyć wszyscy podatnicy, którzy osiągnęli przychody w 2016 r. Oznacza to w praktyce, że do 2 maja zeznanie roczne muszą złożyć podatnicy osiągający dochody z różnych źródeł, np.:

● z pracy (zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i z umów-zleceń, o dzieło, autorskich),

● z najmu (o ile dochody były opodatkowane na ogólnych zasadach),

● z działalności gospodarczej opodatkowanej zarówno według skali podatkowej (według stawek 18 proc. i 32 proc.), jak i liniowo (według stawki 19 proc.),

● zbycia nieruchomości,

● zbycia akcji na giełdzie.

W praktyce część podatników będzie musiała złożyć nie jeden, ale nawet kilka formularzy podatkowych, jeśli uzyskiwali dochody z różnych źródeł. Przykładowo, jeśli osoba pracowała na etacie i uzyskała przychody, będzie musiała złożyć PIT-37, jeśli sprzedała w zeszłym roku mieszkanie - PIT-39, a jeśli również uzyskała dochody (straty) ze sprzedaży akcji na giełdzie - konieczne będzie złożenie również PIT-38.

Wspólną cechą wszystkich zeznań jest to, że trzeba je przesłać na obowiązującym formularzu, we właściwej wersji. Informacje o wersji można znaleźć w prawym dolnym rogu każdego formularza [np. PIT-37 (23)].

Podatnicy mogą składać formularze PIT zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Od lat Ministerstwo Finansów preferuje formę elektroniczną i zachęca do korzystania z metod elektronicznych. Jak wspomnieliśmy, jedną z takich metod jest PIT-WZ. Inne opcje to złożenie zeznania za pomocą systemu e-Deklaracje, w formie formularzy interaktywnych lub korzystając z aplikacji e-Deklaracje Desktop. Wreszcie podatnicy mogą korzystać z szerokiej oferty programów do składania zeznań producentów zewnętrznych.

PIT-37 - dochody z pracy

To najpopularniejszy formularz zeznania rocznego.

PIT-37 (obowiązuje wersja nr 23) muszą złożyć podatnicy, którzy w ubiegłym roku:

- uzyskali przychody ze źródeł położonych na terytorium Polski za pośrednictwem płatnika, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej (18 proc. i 32 proc.), czyli z tytułu:

● wynagrodzeń i innych przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy (w tym spółdzielczego stosunku pracy) oraz pracy nakładczej,

● emerytur lub rent krajowych (w tym rent strukturalnych, rent socjalnych),

● świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych,

● należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną,

● zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego,

● stypendiów,

● przychodów z działalności wykonywanej osobiście (m.in. z umów-zleceń, kontraktów menedżerskich, zasiadania w radach nadzorczych, pełnienia obowiązków społecznych, działalności sportowej),

● przychodów z praw autorskich i innych praw majątkowych,

● świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy lub z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

● należności za pracę przysługujących tymczasowo aresztowanym oraz skazanym,

● należności z umowy aktywizacyjnej,

- nie prowadzili działalności gospodarczej oraz działów specjalnych produkcji rolnej,

- nie mają obowiązku doliczać dochodów małoletnich dzieci, oraz

- nie obniżają dochodów o straty z lat ubiegłych.

Przykładowo formularz PIT-37 muszą złożyć pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę, umów-zleceń czy o dzieło, jeśli pracodawca jako płatnik pobrał od ich wynagrodzenia zaliczki na podatek dochodowy.

Formularz ten mogą złożyć zarówno podatnicy, którzy rozliczają się samodzielnie, jak i ci, którzy składają zeznanie wspólnie z małżonkiem lub jako osoby samotnie wychowujące dzieci. Nie dotyczy on jednak osób, które osiągały dochody z prowadzonej działalności gospodarczej.

W zeznaniu tym można skorzystać z ulg, m.in.: na dzieci, rehabilitacyjnej i internetowej (w ograniczonym zakresie - dotyczy wyłącznie osób, które spełnią przesłanki pozwalające na skorzystanie z tej ulgi).

Do PIT-37 można dołączyć załączniki: PIT-O, PIT-D oraz PIT-2K.

W załączniku PIT/O podatnicy mogą wykazać odliczenia od dochodu (kwoty darowizn, wydatków na cele rehabilitacyjne, ulgę internetową, wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego - IKZE). Składają go też osoby, które chcą skorzystać z ulgi na dzieci.

Załącznik PIT-D składają osoby, które mają prawo do ulgi odsetkowej, a jeśli korzystałyby z tej ulgi pierwszy raz, muszą dołączyć również oświadczenie na formularzu PIT-2K.

PIT-36

Dla podatników, którzy uzyskali w 2016 r. dochody z działalności gospodarczej, przeznaczony jest formularz PIT-36 (obowiązuje wersja nr 23).

Poza prowadzącymi działalność PIT-36 muszą także złożyć podatnicy, którzy:

● prowadzili działy specjalne produkcji rolnej,

● uzyskali przychody: z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub z innych umów o podobnym charakterze opodatkowanych na ogólnych zasadach (według skali podatkowej, czyli według stawek 18 i 32 proc., a nie ryczałtowo - PIT-28),

● uzyskali przychody, od których mieli obowiązek samodzielnie opłacać zaliczki na podatek (np. z działalności wykonywanej osobiście),

● uzyskali przychody ze źródeł położonych za granicą (np. z pracy we Francji, Holandii czy Niemczech),

● uzyskali przychody z innych źródeł opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek.

Formularz PIT-36 jest również przeznaczony dla osób, które korzystają z mechanizmu kredytu podatkowego (art. 44 ust. 7a-7k ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.; dalej: ustawa o PIT), mają obowiązek doliczyć do swoich dochodów dochody małoletnich dzieci (np. rentę rodzinną), a także ci, którzy wykazują należny zryczałtowany podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29 (np. z praw autorskich), art. 30 (np. wygranych w konkursach) i art. 30a (np. odsetek od pożyczek, dywidend) ustawy o PIT, ale pod warunkiem, że podatek ten nie został pobrany przez płatnika.

Formularz PIT-36 służy do rozliczenia indywidualnego, wspólnego z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Do PIT-36 można dodać takie załączniki, jak: PIT-B, PIT-BR (nowy), PIT-D, PIT-DS, PIT-O, PIT-M, PIT-Z, PIT-ZG, SSE-R oraz PIT-2K.

Załącznik PIT-B to informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągniętego (poniesionej) w roku podatkowym. Trzeba w nim wykazać przychody, koszty, dochód lub stratę z działalności prowadzonej samodzielnie, a także w spółkach niebędących osobami prawnymi, w których jest się wspólnikami. W przypadku małżonków każdy musi wypełnić odrębnie załącznik PIT/B.

Załącznik PIT-D muszą złożyć osoby, które dokonują odliczeń od dochodu lub od podatku z tytułu wydatków mieszkaniowych (w tym z tytułu spłaty odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele mieszkaniowe - chodzi o ulgę odsetkową). W przypadku małżonków PIT-D dołącza do zeznania PIT jeden z małżonków. Osoby, które pierwszy raz korzystają z ulgi odsetkowej, muszą dołączyć również oświadczenie na formularzu PIT-2K.

Załącznik PIT-DS to informacja o wysokości dochodu (straty) z działów specjalnych produkcji rolnej.

W załączniku PIT-O odliczamy darowizny, wydatki na cele rehabilitacyjne (ulga rehabilitacyjna), wydatki z tytułu użytkowania sieci internet, wpłaty na IKZE (indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego). Wypełniamy go również w przypadku, gdy chcemy skorzystać z ulgi na dzieci. Nie służy on natomiast do odliczeń wydatków mieszkaniowych. Jeśli małżonkowie opodatkowują swoje dochody łącznie, składają jeden załącznik.

Załącznik PIT-M to informacja o dochodach małoletnich dzieci podlegających łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców w roku podatkowym. Każdy z podatników musi odrębnie wypełnić ten załącznik, nawet jeśli np. małżonkowie składają wspólne zeznanie.

Załącznik PIT-Z muszą natomiast złożyć osoby osiągające dochody z działalności gospodarczej i korzystające ze zwolnienia na podstawie art. 44 ust. 7a ustawy o PIT. W przypadku łącznego opodatkowania dochodów małżonków, jak też małżonków rozliczających się indywidualnie, załącznik PIT/Z wypełnia odrębnie każdy z małżonków.

Załącznik SSE-R muszą dołączyć do zeznania osoby, które prowadziły działalność gospodarczą w specjalnej strefie ekonomicznej. Z kolei formularz PIT-O służy do rozliczenia darowizn oraz popularnych ulg: na dzieci, rehabilitacyjnej, internetowej (o ile podatnik spełnił wymogi), na nabycie nowych technologii, na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE).

W tym roku po raz pierwszy podatnicy PIT mogą złożyć również załącznik PIT/BR (omówimy go szczegółowo poniżej).

Załącznik PIT/ZG to informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym. Załącznik muszą złożyć osoby, które w roku podatkowym uzyskały dochody za granicą, o których mowa w art. 30b ust. 5a i 5b ustawy, podlegające opodatkowaniu w Polsce, do których ma zastosowanie metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą. W załączniku trzeba wykazać dochody z zagranicy oraz podatek zapłacony za granicą, rozliczane w zeznaniu podatkowym. Załącznik składa się odrębnie dla każdego państwa, w którym uzyskano dochód.

PIT-36L

Odmianą formularza PIT-36 jest druk PIT-36L (obowiązuje wersja nr 12). W praktyce jest to zeznanie dla prowadzących działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej i opodatkowanych liniowym PIT (stawką 19 proc.). Takie osoby nie mogą jednak skorzystać z większości ulg podatkowych, a więc w praktyce nie mogą się rozliczać wspólnie z małżonkiem oraz jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Korzystający z opodatkowania liniowego nie mogą też korzystać z ulgi prorodzinnej oraz internetowej.

Nowy załącznik PIT/BR

Załącznik ten dotyczy podatników, którzy osiągnęli w 2016 r. dochody z działalności badawczo-rozwojowej i chcą skorzystać z ulgi B+R, a więc odliczyć od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym określonej kwoty kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową. Ulgę można rozliczyć, składając załącznik PIT/BR do zeznania PIT-36 lub PIT-36L. Trzeba w nim wykazać koszty poniesione na działalność badawczo-rozwojową, czyli koszty kwalifikowane. Zgodnie z przepisami koszty uprawniające do skorzystania z ulgi to:

● wynagrodzenia i inne należności przysługujące pracownikom zatrudnionym w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej oraz składki z tytułu tych należności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych w części finansowanej przez płatnika składek;

● wydatki na nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową;

● wydatki na ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, a także nabycie wyników badań naukowych świadczonych lub wykonywanych na podstawie umowy przez jednostkę naukową w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej;

● wydatki na odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej;

● odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

W załączniku PIT/BR podatnik musi obliczyć kwotę odliczenia przysługującego mu z tytułu poniesienia kosztów kwalifikowanych w danym roku podatkowym, którą następnie przenosi do odpowiedniej rubryki zeznania PIT-36 lub PIT-36L. Warto bowiem pamiętać, że nie odliczamy 100 proc. wydatków kwalifikowanych, ale odpowiedni procent tych wydatków (30 proc. lub 50 proc., w zależności od rodzaju wydatku).

Ulga B+R ⒸⓅ

Koszty zatrudnienia	30 proc.	30 proc.	50 proc.	50 proc.
Materiały i surowce	20 proc.	10 proc.	50 proc.	30 proc.
Ekspertyzy, opinie, badania kupione od jednostki badawczej	20 proc.	10 proc.	50 proc.	30 proc.
Odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej	20 proc.	10 proc.	50 proc.	30 proc.
Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych	20 proc.	10 proc.	50 proc.	30 proc.
Koszty uzyskania patentu, ochrony wzoru użytkowego i przemysłowego	Brak	Brak	50 proc.	Brak

PIT-38 - dochody i straty z giełdy

Osoby uzyskujące dochody albo straty z giełdy muszą złożyć zeznanie roczne PIT-38 (obowiązuje wersja nr 11). Na formularzu tym rozliczamy również inne dochody z kapitałów pieniężnych, czyli nie tylko ze sprzedaży papierów wartościowych, ale również np. pochodnych instrumentów finansowych, krótkiej sprzedaży (dochody uzyskane z pożyczonych papierów wartościowych), z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Deklarację trzeba wypełnić na podstawie informacji PIT-8C, którą miało obowiązek wysłać biuro maklerskie (miało obowiązek ją dostarczyć klientowi do końca lutego).

Podatek od dochodów z kapitałów pieniężnych wynosi obecnie 19 proc. Oznacza to, że jeśli podatnik uzyskał dochód ze sprzedaży akcji, będzie musiał odprowadzić na rachunek urzędu skarbowego 19 proc. podatku.

Do PIT-38 można dołączyć załącznik PIT/ZG. Jest to informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym. Załącznik muszą złożyć osoby, które w roku podatkowym uzyskały dochody za granicą, o których mowa w art. 30b ust. 5a i 5b ustawy, podlegające opodatkowaniu w Polsce, do których ma zastosowanie metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą. W załączniku trzeba wykazać dochody z zagranicy oraz podatek zapłacony za granicą, rozliczane w zeznaniu podatkowym PIT-38.

Załącznik składa się odrębnie dla każdego państwa, w którym uzyskano dochód.

PIT-39 - dochody i straty z nieruchomości

Podatnicy, którzy w 2016 r. uzyskali przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, czyli przykładowo ze sprzedaży domu, mieszkania lub działki (przychody opodatkowane na podstawie art. 30e ustawy o PIT), muszą rozliczyć się na formularzu PIT-39 (obowiązuje wersja nr 7).

W tym samym formularzu należy wykazać przychód ze sprzedaży nieruchomości, jeśli podatnik chce skorzystać z ulgi mieszkaniowej. Chodzi o podatników, którzy sprzedali mieszkanie lub dom przed upływem pięciu lat od nabycia, i zamierzają w ciągu dwóch lat, licząc od końca roku podatkowego (2016 r.), w którym nastąpiło zbycie nieruchomości, wydać uzyskane pieniądze na własne cele mieszkaniowe, czyli np. zakup innego mieszkania, działki czy remont domu. Podatnicy, którzy chcą skorzystać z ulgi, muszą wykazać w PIT-39 kwotę przychodu zwolnionego z podatku.

Do PIT-39 również można dołączyć załącznik PIT/ZG.

PIT-OP

Kolejną nowością jest możliwość złożenia jedynie oświadczenia o przekazaniu 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Opcja ta jest jednak skierowana wyłącznie do emerytów i rencistów, którym PIT wypełnił ZUS. W poprzednich latach, jeśli chcieli przekazać 1 proc. podatku, musieli i tak złożyć zeznanie podatkowe PIT. W tym roku, jeśli chcą przekazać 1 proc. podatku, wystarczy, że złożą do urzędu skarbowego wniosek PIT-OP i wskażą w nim numer KRS wybranej organizacji.

Jak odliczyć darowizny i skorzystać z ulg

Podatnicy mogą również w zeznaniach rozliczyć przekazane w 2016 r. darowizny i skorzystać z ulg: na dzieci, internetowej (w ograniczonym zakresie) i mieszkaniowej. Oczywiście w każdym z tych przypadków trzeba spełnić dodatkowe warunki

Zeznanie roczne PIT to miejsce, w którym poza wykazaniem przychodów i kosztów, podatnicy mogą odliczyć przekazane darowizny (od dochodu) oraz skorzystać z ulg (odpisywanych albo od dochodu, albo od podatku). W praktyce do rozliczenia darowizn i ulg służą formularze PIT-36 oraz PIT-37.

Odliczyć można cztery rodzaje darowizn, które podatnik przekazał obdarowanym w 2016 r. Są to kwoty przekazane na cele:

● kultu religijnego,

● określone w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1817 ze zm.),

● krwiodawstwa (ale tylko przez honorowych dawców krwi), oraz

● działalności charytatywno-opiekuńczej kościelnych osób prawnych (np. Kościołów katolickiego czy prawosławnego).

Spośród wszystkich darowizn tylko ta ostatnia, czyli dotycząca działalności charytatywno-opiekuńczej, jest nielimitowana. Oznacza to, że podatnik może odliczyć kwotę, którą faktycznie przekazał, bez względu na to, jaki procent jego rocznego dochodu ona stanowi. Trzeba jednak pamiętać o dopełnieniu wymogów dokumentacyjnych. Chodzi o konieczność uzyskania pokwitowania odbioru darowizny, które musi wystawić obdarowany (takim dokumentem musi dysponować darczyńca w chwili dokonania odliczenia od dochodu) oraz sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Obdarowany, czyli np. parafia, musi przekazać takie sprawozdanie darczyńcy w okresie dwóch lat od otrzymania darowizny.

Co więcej, ustawa o PIT wymaga, aby darowizna była udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek w banku. Jeśli przekazujemy darowiznę inną niż pieniężna, konieczny jest dokument, z którego wynikają dane identyfikujące darczyńcę, wartość przekazanej darowizny wraz z oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Wymóg przekazania pieniędzy na konto i udokumentowania przekazania środków trzeba też spełnić w przypadku pozostałych darowizn. Dodatkowo obowiązują tu limity. Podatnik może odliczyć przekazaną kwotę np. na cele działalności pożytku publicznego, o ile nie przekracza ona 6 proc. dochodu podatnika. Jeśli przekazaliśmy więcej pieniędzy, odliczymy jedynie kwotę wynikającą z limitu.

Ulga na dzieci

Najpopularniejszą ulgą w PIT jest ulga na dzieci, co potwierdzają co roku statystyki Ministerstwa Finansów. Aby z niej skorzystać, trzeba wypełnić załącznik PIT-O do zeznań PIT-36 lub PIT-37.

Obowiązują limity ulgi, takie same jak w poprzednim roku.

W przypadku rodziców i opiekunów z jednym dzieckiem obowiązuje limit dochodowy, który wynosi 112 tys. zł. Jeśli więc dochody rodziców/opiekunów były w 2016 r. wyższe, ulga nie przysługuje. Ten sam limit - 112 tys. zł rocznie - dotyczy osób samotnie wychowujących dzieci. O połowę niższy limit - 56 tys. zł - obowiązuje osoby niepozostające w związku małżeńskim, które nie są osobami samotnie wychowującymi dzieci. W przypadku dwojga i więcej dzieci nie ma limitu dochodowego.

Odliczyć można rocznie:

● na jedno dziecko - 1112,04 zł,

● na drugie - 1112,04 zł,

● na trzecie - 2000,04 zł,

● na czwarte i każde kolejne - 2700 zł.

Odliczenia można dokonywać za każdy miesiąc sprawowanej opieki lub utrzymania dziecka - obowiązują wtedy kwoty miesięczne.

Co ważne, jeśli podatnik wykaże w zeznaniu rocznym kwotę podatku, która jest niższa niż kwota ulgi na dzieci, musi złożyć również załącznik PIT-UZ, w którym powinien wykazać, jakiej kwoty nie wykorzystał. Jeśli nie przekracza ona łącznej kwoty pobranych przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne podlegające odliczeniu, urząd skarbowy zwróci podatnikowi całą kwotę ulgi.

Trzeba też pamiętać, że ulga w PIT to odrębna pomoc od świadczenia 500+. Innymi słowy, jeśli tylko podatnicy spełniają wymogi, mogą skorzystać z ulgi na dzieci i pobierać co miesiąc świadczenie 500+.

Ulga rehabilitacyjna

Podatnicy mogą też skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. W tym celu trzeba wypełnić PIT-O i dołączyć go do zeznania PIT-36 lub PIT-37. Odliczyć można wydatki poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika, który utrzymuje taką osobę, oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Odliczeniu podlegają wyłącznie te wydatki poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę, które zostały wymienione w ustawie o PIT jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Część z nich można odliczyć w całości, a w stosunku do części obowiązują limity.

Do wydatków nielimitowanych zaliczamy wydatki poniesione na:

● adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

● przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

● zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego,

● zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

● odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,

● odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,

● opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,

● opłacenie tłumacza języka migowego,

● kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia,

● odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne: osoby niepełnosprawnej karetką transportu sanitarnego, osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16, również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego,

● odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem: na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych, na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia.

Z kolei do wydatków limitowanych zaliczamy wydatki poniesione na:

● opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa - maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł,

● utrzymanie przez osoby niewidome i niedowidzące zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa oraz osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczone do I grupy inwalidztwa psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa (np. psa przewodnika), który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym - maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł,

● używanie samochodu osobowego stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, na potrzeby związane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł,

● leki, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. W tym przypadku odliczeniu podlegają wydatki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł.

Wysokość wydatków trzeba ustalić na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, czyli faktur, rachunków, dowodów wpłaty na poczcie lub potwierdzenia przelewu bankowego, o ile wynika z nich kto, kiedy, komu, ile oraz za co zapłacił. Nie wszystkie wydatki trzeba jednak dokumentować. Chodzi o wydatki limitowane związane z opłaceniem przewodników osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa; wydatki związane z utrzymaniem psa asystującego przez osoby niewidome i niedowidzące zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa oraz osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczone do I grupy inwalidztwa; wydatki związane z używaniem samochodu osobowego w związku z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa albo niepełnosprawnego dziecka, które nie ukończyło 16. roku życia.

Podatnicy muszą być jednak przygotowani na to, że fiskus może zażądać od nich dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Ulga internetowa

Kolejna ulga - internetowa - z roku na rok ma coraz mniejsze znaczenie. W tym wypadku również wypełniamy załącznik PIT-O, który dołączamy do zeznań PIT-36 lub PIT-37. Odliczenie - do kwoty maksymalnie 760 zł - przysługuje jedynie tym podatnikom, którzy nie korzystali jeszcze z tego odliczenia. Odliczyć można jednak realnie poniesione wydatki.

Wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego

Odliczyć od dochodu można również wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) dokonane w 2016 r., ale jedynie do kwoty 4866 zł. Zgodnie bowiem z obwieszczeniem ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego w roku 2016 (Dz.U. poz. 1268) wysokość kwoty wpłat na IKZE w 2016 r. wynosi 4866 zł.

Jeśli podatnik wpłacił więcej, może odliczyć jedynie powyższą kwotę. W tym przypadku odliczenia dokonujemy w PIT-36, PIT-36L lub PIT-37.