Do kiedy podmioty muszą rozliczyć inwentaryzację

biegły rewident w dziale usług księgowych Mazars

Tematowi inwentaryzacji poświęcony jest rozdział 3 ustawy o rachunkowości, w którym zawarte są przepisy dotyczące metod, terminów oraz częstotliwości przeprowadzenia inwentaryzacji. Co do zasady jednostki zobowiązane są do weryfikacji wartości aktywów i pasywów na ostatni dzień każdego roku obrotowego, jednak ustawa przewiduje pewne odstępstwa od generalnej zasady, dla określonych składników aktywów. Art. 26 ust. 3 ustawy o rachunkowości wskazuje, że termin inwentaryzacji jest dotrzymany, jeśli inwentaryzację rozpoczęto nie wcześniej niż trzy miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończono do 15. dnia następnego roku, a ustalenie stanu na dzień bilansowy następuje poprzez korektę o ruchy składników majątkowych, jakie nastąpiły w okresie między datą inwentaryzacji a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, który nie może być ustalony po dniu bilansowym. Sprawdzenie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów jest procesem długotrwałym, a jego końcowym efektem jest ujęcie ewentualnych różnic w księgach rachunkowych roku obrotowego, na który przypadał termin inwentaryzacji. Komisja inwentaryzacyjna, po przeprowadzeniu spisu, dokonuje uzgodnień i porównań danych wynikających ze spisu z ewidencją księgową jednostki oraz ustala różnice i określa ich przyczyny (na podstawie wyjaśnień osób materialnie odpowiedzialnych). Efektem prac komisji jest protokół inwentaryzacyjny, zawierający m.in. przyczyny powstania różnic oraz proponowany sposób ich rozliczenia. Dokument ten, po zatwierdzeniu przez kierownika jednostki, jest podstawą do ujęcia wyników inwentaryzacji w księgach rachunkowych. Termin zakończenia inwentaryzacji, wskazany w ustawie jako 15. dzień następnego roku, odnosi się do tych czynności, które kończą się protokołem inwentaryzacyjnym, natomiast wynikające z niego różnice oraz skutki ujawnione w trakcie rocznej inwentaryzacji należy wprowadzić do ksiąg najpóźniej pod datą 31 grudnia roku, którego dotyczyła inwentaryzacja, w terminie zamknięcia ksiąg określonych w art. 12 ust. 2 ustawy o rachunkowości, czyli nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia bilansowego.

Oprac. Agnieszka Pokojska

Art. 26 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).