Jak zaksięgować ujawnione środki trwałe

dyrektor w Departamencie Rachunkowości i Kontroli Wewnętrznej Infosys BPO Poland

Zgodnie z ustawą o rachunkowości jednostka ma obowiązek przeprowadzenia inwentaryzacji składników majątku zaliczanych do środków trwałych raz w ciągu czterech lat. W wyniku przeprowadzonego spisu z natury mogą zostać zidentyfikowane zarówno niedobory, jak i nadwyżki składników majątku trwałego.

Nadwyżki inwentaryzacyjne ujmujemy po stronie Wn konta 010 - Środki trwałe oraz Ma konta 265 - Rozliczenie nadwyżek, które następnie rozliczamy w pozostałe przychody operacyjne - strona Wn konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Ujawnienie podczas spisu z natury środka trwałego może oznaczać, że zakupiony przez jednostkę środek trwały nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych. W tej sytuacji powinniśmy wprowadzić go do ewidencji w wartości początkowej (nabycia bądź wytworzenia) i rozpocząć amortyzację. Uzasadnione wydaje się również przeprowadzenie testu na utratę wartości aktywów (ang. impairment test). Istnieje bowiem ryzyko, że użytkowany już od dłuższego czasu środek trwały stracił na wartości i jego wartość księgowa jest wyższa od możliwej do uzyskania korzyści ekonomicznej (wartości godziwej lub użytkowej). W takiej sytuacji istnieje konieczność dokonania odpisu aktualizującego, obniżającego wartość bilansową środka trwałego.

Jeśli nie znamy wartości początkowej (np. otrzymaliśmy środek trwały w formie darowizny), wówczas środek trwały należy wprowadzić w innej, uzasadnionej wartości, np. w wartości godziwej odpowiadającej możliwej do uzyskania cenie sprzedaży.

Możliwa jest również sytuacja, że ze względu na niską wartość (nieprzekraczającą 3500 zł) jednostka świadomie postanowiła nie zaliczać składnika majątku do środków trwałych i odnieść go bezpośrednio w koszty operacyjne w momencie nabycia: konto 410 - Zużycie materiałów. W tej sytuacji nie ma konieczności wprowadzania ujawnionego składnika majątku do rejestru środków trwałych. Wystarczy ująć go w ewidencji pozabilansowej, w celu zapewnienia kontroli nad tym środkiem.

Oprac. Agnieszka Pokojska

Art. 26 i 27 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).