Jak w firmach handlowych zaksięgować udzielenie pisemnej gwarancji

menedżer w dziale usług księgowych Mazars

@RY1@i02/2010/108/i02.2010.108.086.008b.001.jpg@RY2@

Aneta Bugalska, menedżer w dziale usług księgowych Mazars

W opisanej sytuacji należałoby się zastanowić, czy istotnie mamy do czynienia z zobowiązaniem warunkowym, czy też z rezerwą na zobowiązania.

Zgodnie z zasadą ostrożności każdy podmiot jest zobowiązany do dokonywania realnej wyceny wszystkich pozycji bilansowych, w szczególności wycena ta ma na celu uwzględnienie ewentualnych ryzyk, strat oraz skutków różnych zdarzeń, które mogą zostać ujawnione w okresie między dniem bilansowym a dniem zamknięcia ksiąg rachunkowych lub w okresie późniejszym. W myśl tej zasady należy przeanalizować sytuację jednostki i zidentyfikować źródła ewentualnych ryzyk. Na te ryzyka jednostki są zobowiązane utworzyć rezerwy lub wykazać zobowiązania warunkowe.

Zobowiązanie warunkowe zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy o rachunkowości jako obowiązek wykonania świadczeń, których powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń. Zobowiązań warunkowych nie ujmujemy w ewidencji bilansowej, a jedynie w ewidencji pozabilansowej.

Zobowiązania warunkowe nie są ujmowane w bilansie, ponieważ:

● stanowią nieistniejące na dzień bilansowy obowiązki wynikające z przeszłych zdarzeń, których zaistnienie jest uzależnione od zdarzeń mających zaistnieć w przyszłości i nie są w pełni kontrolowane przez jednostkę,

● stanowią istniejące na dzień bilansowy obowiązki wynikające z przeszłych zdarzeń, ale nie spełniają kryteriów ujmowania w pasywach bilansu, dlatego że nie jest prawdopodobne zmniejszenie korzyści ekonomicznych w przyszłości, jak również nie można wiarygodnie oszacować kwoty obowiązku.

Zobowiązania warunkowe ujawnia się w informacji dodatkowej z szacunkowym określeniem skutków finansowych.

Typowe zobowiązania warunkowe to:

● udzielone poręczenia i gwarancje o niskim stopniu prawdopodobieństwa powstania zobowiązania,

● zobowiązania wynikające z indosowania weksli,

● kary i odszkodowania mogące wyniknąć z niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw sądowych czy postępowania skarbowego.

Rezerwy to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Rezerwy tworzy się zgodnie z obowiązkiem prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym obowiązkiem handlowym, to jest wtedy, gdy występuje na tyle duże prawdopodobieństwo, że zajdzie konieczność wywiązania się jednostki z ciążącego na niej obowiązku, a koszty lub straty wymagające poniesienia dla wywiązania się z tego obowiązku są na tyle znaczące, że ich nieuwzględnienie w wyniku finansowym tego okresu, w którym obowiązek powstał, spowodowałyby istotne zniekształcenie obrazu sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Typowe tytuły tworzenia rezerw na koszty to:

● koszty napraw gwarancyjnych, reklamacji, rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku,

● koszty przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych, rentowych, niewykorzystanych urlopów, premii, nagród jubileuszowych i innych,

● koszty badania sprawozdania finansowego.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu nie mamy raczej do czynienia z zobowiązaniem warunkowym, ale z rezerwą, ponieważ jednostka ponosi koszty napraw gwarancyjnych. Rezerwę należałoby ująć w księgach rachunkowych na podstawie wiarygodnego szacunku prawdopodobnych kosztów napraw, jakie może ponieść jednostka w efekcie udzielenia gwarancji (art. 28 ust. 1 pkt 9 ustawy o rachunkowości). Rezerwę na naprawy gwarancyjne tworzy się w ciężar kosztów operacyjnych. W bilansie należy zaprezentować ją w pozycji B.I.3 Pozostałe rezerwy.

(AP)

Art. 3 ust. 1 pkt 28 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).