Jak ująć rezerwy na naprawy gwarancyjne

prawnik z firmy Auxilium

Polski ustawodawca przewidział rezerwy, aby móc optymalizować ryzyko związane z przedsięwzięciem gospodarczym, dzięki czemu uzyskano sprawne narzędzie zabezpieczające przed oczekiwanymi, przyszłymi obciążeniami. Do takich przyszłych obciążeń niewątpliwie zaliczymy naprawy gwarancyjne udzielane przez podmiot gospodarczy przy kontraktach długoterminowych.

Zgodnie z art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości, rezerwy tworzy się na pewne lub o duży stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować. Dotyczy to w szczególności strat z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego. Cechą charakterystyczną rezerw jest to, że są one przewidziane na zobowiązania niepewne, takie, co do których nie znamy dokładnej wysokości czy terminu wymagalności. Niewątpliwie naprawy gwarancyjne spełniają przesłanki zobowiązania przyszłego i w pewnym stopniu niepewnego. Zatem wydawać by się mogło, że na naprawy gwarancyjne należy utworzyć rezerwę.

Jednak warto zauważyć, że rezerwy, ze względu na swój charakter, powinny być tworzone na przyszłe zobowiązania z innych tytułów niż koszty. Przy rezerwach mówi się o udzielonych gwarancjach, np. spłaty kredytów zaciągniętych przez spółkę zależną. Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych z tytułu sprzedanych produktów i usług należałoby potraktować jako rozliczenia międzyokresowe bierne.

Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o rachunkowości jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów jednostki, a kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny.

Do rozliczeń międzyokresowych biernych zalicza się m.in. przyszłe zobowiązania z tytułu:

● napraw gwarancyjnych i rękojmi,

● robót poprawkowych z powodu usterek i błędów ujawnionych przez odbiorców robót i usług po ich wykonaniu i odebraniu, w wysokości nie wyższej od kwoty zapłaty wstrzymanej przez inwestora,

● przewidywanych strat związanych z wykonywaniem niezakończonej usługi, w tym budowlanej, objętej długotrwałą umową,

● usuwania skutków wynikających ze szkód górniczych oraz zagospodarowania wyrobisk w kopalniach odkrywkowych.

Co istotne, w celu zapewnienia realności sprawozdań finansowych utworzone rozliczenia powinny być okresowo weryfikowane. Weryfikacja ta powinna polegać na rozwiązywaniu rozliczeń niepotrzebnych lub przeterminowanych.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że w praktyce bardzo trudne może okazać się oszacowanie rozliczeń ze względu na ograniczone możliwości określenia wysokości napraw (trudno przewidzieć rozmiar usterki i koszty jej usunięcia). Nieocenione w takim przypadku mogą stać się wielkości statystyczne obliczone na podstawie liczby i wartości napraw, które wystąpiły wcześniej przy innym, często podobnym, kontrakcie długoterminowym.

Na zakończenie warto zaznaczyć i zapamiętać, że bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów powinno się rozwiązywać nie później niż w momencie wystąpienia zdarzeń, na które zostały utworzone.

Art. 35d ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).