Jak wykazać w księgach i sprawozdaniu przychód na przełomie roku

@RY1@i02/2011/045/i02.2011.045.086.0009.001.jpg@RY2@

Tomasz Balcerak doradca podatkowy w Rödl & Partner

Jednostki, które prowadzą księgi rachunkowe, są zobowiązane do stosowania nadrzędnych zasad rachunkowości, aby wynik finansowy za dany rok obrotowy był wyliczony prawidłowo i odzwierciedlał faktyczną sytuację finansową jednostki. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu zapłaty. Jest to tzw. zasada memoriału, która obliguje jednostki do ujęcia w księgach rachunkowych zdarzeń gospodarczych niezależnie od tego, czy zdarzenie jest udokumentowane fakturą, czy wiarygodnie oszacowane. Jednocześnie dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty (rozliczenia międzyokresowe czynne) lub przychody dotyczące przyszłych okresów (rozliczenia międzyokresowe przychodów) oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione (rozliczenia międzyokresowe bierne).

W przypadku gdy faktura sprzedaży za usługę wykonaną 31 grudnia 2010 r. została wystawiona 5 stycznia 2011 r., jednostka powinna zaksięgować przychód w księgach rachunkowych grudnia 2010 r.

Rozliczenie i ujęcie w księgach przychodu ze sprzedaży usługi powinno nastąpić na podstawie dowodu PK lub faktury w zależności od sposobu dokumentacji zdarzeń, jakie przyjęła jednostka w zasadach (polityki) rachunkowości.

Przyjmując pierwszy sposób ewidencji przy zastosowaniu dowodu PK jednostka w księgach rachunkowych w grudniu 2010 r. może zarachować przychód w wartości netto następującym zapisem: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 700 - Sprzedaż usług.

Natomiast należny VAT na podstawie faktury wystawionej 5 stycznia 2011 r. można zaksięgować w księgach stycznia 2011 r. następującym zapisem: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 224 - Rozliczenie VAT należnego.

W sprawozdaniu finansowym za 2010 r. jednostka powinna wykazać tą należność w pozycji B.II.1 lit. a) lub B.II.2 lit. a) jako należność z tytułu dostaw i usług w zależności od tego, czy odbiorca usługi jest z nami powiązany kapitałowo, czy też nie. Jak można zauważyć, jest to wartość netto, a wartość należności zgodnie z prawem bilansowym co do zasady ujmuje się w bilansie w kwocie wymaganej zapłaty, czyli w kwocie brutto. Dlatego dopuszczalna jest ewidencja w księgach rachunkowych 2010 r. przychodu z tytułu usługi wykonanej w grudniu w wartości brutto na podstawie faktury wystawionej na początku stycznia 2011 r. Należy jednak pamiętać, że podatek należny z tej faktury powinien być wykazany w rejestrze VAT za styczeń 2011 r.

Przy takiej ewidencji tego zdarzenia gospodarczego wartość należności należy wykazać w aktywach bilansu w pozycji B.II.1 lit. a) lub B.II.2 lit. a) jako należność z tytułu dostaw i usług w kwocie brutto. VAT należny zarachowany na fakturze, ale niestanowiący na dzień bilansowy zobowiązania z tytułu podatków ujmuje się w pasywach bilansu w pozycji B.I.3 Pozostałe rezerwy lub w pozycji B.II.2 lit. g) Zobowiązania z tytułu podatków, ceł i innych świadczeń - jeżeli nie spowoduje to zniekształcenia sytuacji finansowej jednostki.

AP

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).