Poradnia rachunkowa

— Czy osoba materialnie odpowiedzialna może być członkiem zespołu spisowego

— Kiedy ująć w ewidencji zobowiązania warunkowe

— Nasza firma poniosła spore nakłady na opracowanie systemu jakości ISO. Czy możemy je ująć jako wartości niematerialne i prawne oraz amortyzować? Planujemy ich amortyzowanie przez okres pięciu lat podobnie jak zakończone sukcesem prace rozwojowe.

biegły rewident

Niestety nie jest to możliwe. Można to wytłumaczyć na dwóch płaszczyznach, zarówno literalnej, czytając wprost ustawę o rachunkowości lub przepisy podatkowe, jak też na płaszczyźnie koncepcyjnej, nawiązując w tym wypadku do kryteriów ujmowania wartości niematerialnych według międzynarodowych standardów rachunkowości. Jeżeli chodzi o wykładnię literalną, to należy pamiętać, że katalog wartości niematerialnych i prawnych w ustawie o rachunkowości i ustawach o podatku dochodowym jest zamknięty. I nie ma w tym katalogu takich pozycji, jak nakłady na systemy ISO, systemy wspomagające zarządzanie i temu podobne pozycje. Pytanie, dlaczego tak się stało, wynika m.in. z kryteriów ujmowania wartości niematerialnych zawartych w MSR 38. Zgodnie ze standardem wartości niematerialne powinny być możliwe do zidentyfikowania, tzn. powinna istnieć możliwość ich oddzielenia od reszty przedsiębiorstwa, np. w wyniku transakcji sprzedaży, najmu, leasingu itp. O ile w przypadku takich wartości niematerialnych i prawnych jak patenty, koncesje, znaki towarowe można to zwykle dość łatwo udowodnić, to nie jest już możliwe oddzielenie już poniesionych nakładów na system ISO. Takie nakłady mają ekonomiczny sens tylko w kontekście przedsiębiorstwa, dla którego zostały opracowane. Z tych samych powodów nie aktywuje się nakładów na rozwój pracowników czy budowanie dobrych relacji z klientami i dostawcami.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.). MSR 38 Wartości niematerialne i prawne

— Czy przewodniczący komisji inwentaryzacyjnej może powołać osobę odpowiedzialną materialnie na członka zespołu spisowego?

magdalena.sobczak@infor.pl

Komisję inwentaryzacyjną można podzielić na zespoły spisowe. Jest to uzasadnione, jeśli majątek objęty spisem jest duży albo położony w różnych miejscach. Wtedy wydzielenie takich zespołów pozwoli na spisywanie w tym samym czasie różnych składników majątku, a cały spis przebiegnie sprawniej. W zespole spisowym nie może być jednak osoby odpowiedzialnej za stan składników majątkowych, które mają być przedmiotem spisu z natury. Dlatego członkami zespołów spisowych nie powinny być osoby odpowiedzialne materialnie (które podpisały umowy o materialnej odpowiedzialności lub współodpowiedzialności za powierzone im składniki). Dotyczy to także innych osób zainteresowanych wynikami spisu z natury.

Generalnie do zadań poszczególnych zespołów spisowych należy w szczególności przeprowadzenie spisu z natury w określonym terminie na wyznaczonych polach spisowych, zgodnie z instrukcją inwentaryzacyjną, zarządzeniem wewnętrznym oraz wytycznymi podanymi w czasie szkolenia, a także m.in. pobranie od osób odpowiedzialnych za powierzone składniki oświadczeń wstępnych i końcowych, poprawne sporządzanie dokumentacji inwentaryzacyjnej, dokonanie oceny przydatności inwentaryzowanych składników oraz stanu ich zabezpieczenia, terminowe przekazanie sporządzonej, przejrzanej i uzupełnionej dokumentacji inwentaryzacyjnej po zakończeniu spisów i opracowanie sprawozdania o ich przebiegu - do komisji inwentaryzacyjnej.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

— Przeciwko naszej firmie wytoczono sprawę sądową z tytułu nienależytego wykonania umowy. Czy powinnam ująć rezerwę z tego tytułu?

biegły rewident

Na tak postawione pytanie trudno jest udzielić jednoznacznej odpowiedzi. To zależy, czy zdaniem firmy, a więc przede wszystkim czy w opinii państwa prawników sprawa jest wygrana, czy przegrana. Jeżeli prawnicy twierdzą, że sprawa jest przegrana lub prawdopodobieństwo przegranej jest większe niż 50 proc., powinniście ująć rezerwę w wysokości oszacowanej kwoty odszkodowania, którą trzeba będzie wypłacić. Jeżeli prawnicy twierdzą, że sprawa jest wygrana lub szacują prawdopodobieństwo przegranej na mniej niż 50 proc. nie należy tworzyć. W takim wypadku należy jednak w informacji dodatkowej ujawnić informację o toczącym się postępowaniu, ewentualnej kwocie odszkodowania oraz dlaczego nie ujęto rezerwy. Jest to klasyczny przykład zobowiązań warunkowych, a więc takich, w przypadku których istnienie ewentualnego obowiązku wobec kontrahenta zależy od okoliczności, które wystąpią w przyszłości. W tym wypadku będzie to postanowienie sądu.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).