Kto może skorzystać z uproszczeń przy tworzeniu sprawozdania

Czy niebadane podmioty mogą uprościć bilans

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.18300150e.811.jpg@RY2@

To założenie nie jest wystarczające. W takim przypadku trzeba sprawdzić, czy spółka spełnia kryteria określone w art. 50 ustawy o rachunkowości. Przepis ten pozwala, aby jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe oraz w roku go poprzedzającym, nie osiągnęła dwóch z określonych przez ustawodawcę wielkości, sporządziła sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej. W przepisie wymieniono trzy wielkości:

wśrednioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty nie wyższe niż 50 osób,

wsumę aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nieprzekraczającą równowartości 2 mln euro,

wprzychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nieprzekraczające równowartości 4 mln euro.

Limity należy przeliczyć na polską walutę zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Przepis ten nakazuje wartości w euro przeliczać po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy. Ta zasada nie dotyczy jedynie limitu przychodów, który zobowiązuje do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Przypomnijmy, że podmioty, które spełniają kryteria określone w art. 50 ustawy o rachunkowości, mogą przedstawić tylko te dane, które we wzorze sprawozdania stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości oznaczone są literami i cyframi rzymskimi. Można też pominąć informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego, w przypadku gdy nie wystąpiły one w jednostce zarówno w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie, jak i za rok go poprzedzający. W formie uproszczonej można też sporządzić informację dodatkową.

Podstawa prawna

Art. 50 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Czy weryfikować sprawozdanie w pierwszym roku

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.18300150e.812.jpg@RY2@

W pierwszym roku działalności spółka z o.o. nie musi poddać sprawozdania badaniu. Wynika to z tego, że obowiązek ten zależy od przekroczenia limitów w roku poprzedzającym - a wtedy jednostka nie prowadziła jeszcze działalności. Dlatego dopiero w przyszłym roku spółka będzie musiała zweryfikować, czy spełnia warunki określone w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem rewizji finansowej podlegają sprawozdania tzw. pozostałych podmiotów, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły dwa z następujących warunków:

wśrednioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

wsuma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2,5 mln euro,

wprzychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 mln euro.

Limit ten dotyczy tzw. pozostałych jednostek, tj. m.in. spółek z o.o. - ale nie spółek akcyjnych czy banków, które muszą badać sprawozdania niezależnie od limitów.

W przypadku pozostałych jednostek sprawozdanie finansowe za 2012 r. musi zostać poddane badaniu, jeżeli:

wśrednioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty w 2011 r. wyniosło co najmniej 50 osób,

wsuma aktywów bilansu za 2011 r. wyniosła co najmniej 2,5 mln euro, tj. 11 042 000 zł (po kursie z 31 grudnia 2011 r., tj. 4,4168 zł/euro),

wosiągnęła przychody netto za 2011 r. w wysokości co najmniej 5 mln euro, tj. 22 084 000 zł (po kursie z 31 grudnia 2011 r., tj. 4,4168 zł/euro).

Podstawa prawna

Art. 64 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Czy można korzystać z ułatwień w księgach

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.18300150e.813.jpg@RY2@

Jednostki, których sprawozdania nie podlegają badaniu, mogą korzystać z wielu uproszczeń. W przypadku samego tworzenia takich jednostek sprawozdania mogą zostać ograniczone do bilansu, rachunku zysków i strat, a także informacji dodatkowej. Jednostki takie nie tworzą np. zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych. Ponadto nie muszą ewidencjonować aktywów i rezerw z tytułu podatku odroczonego, jak również stosować rozporządzenia ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. nr 149, poz. 1674 z późn. zm.).

Warto też pamiętać, że małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uniknąć nadmiernych problemów w zakresie ujmowania umów leasingu, korzystając ze zwolnienia. Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o rachunkowości podmioty, których roczne sprawozdania nie podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, mogą dokonać kwalifikacji umowy leasingu według zasad określonych w przepisach podatkowych. W przeciwnym razie umowy klasyfikuje się zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Za leasing finansowy w ujęciu rachunkowym uznaje się te umowy, które spełniają przynajmniej jeden z warunków wymienionych w powołanym przepisie. Pozostałe kwalifikuje się jako umowy leasingu operacyjnego.

Mniejsze firmy, których sprawozdania finansowe nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta, mogą stosować uproszczoną metodę obliczania kosztów wytworzenia produktu. W takim przypadku, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowości, jednostka może do kosztów bezpośrednich doliczyć koszty pośrednie związane z wytworzeniem tego produktu, niezależnie od poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych. Przy tym ustalony w ten sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od ceny sprzedaży netto.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 4, art. 28 ust. 3, art. 64 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Czy sprawozdanie należy opublikować w monitorze

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.18300150e.814.jpg@RY2@

Podmioty nie będą już musiały ogłaszać dokumentów sprawozdawczych w Monitorze Polskim B lub Monitorze Spółdzielczym w przypadku spółdzielni. Ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorstw (Dz.U. nr 232, poz. 1378) wprowadziła zmianę ustawy o rachunkowości w zakresie publikacji sprawozdań. Zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2013 r., więc będzie miała zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych za 2012 r.

Zwolnienie z publikacji sprawozdań nie dotyczy podmiotów nieskładających rocznych sprawozdań finansowych w rejestrze sądowym, a więc osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą czy spółek cywilnych sporządzających sprawozdania finansowe podlegające obowiązkowemu badaniu. Sprawozdania finansowe tych osób będą podlegały obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Sprawozdanie spółki z o.o. będzie nadal publikowane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Na przekazanie dokumentów jednostka ma 15 dni od jego zatwierdzenia.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o rachunkowości w Krajowym Rejestrze Sądowym składa się:

wroczne sprawozdanie finansowe,

wopinię biegłego rewidenta, jeśli sprawozdanie podlegało badaniu,

wodpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty,

wsprawozdanie z działalności jednostki w przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni oraz przedsiębiorstw państwowych.

Roczne sprawozdanie finansowe musi być przekazane wraz z formularzem KRS-Z30, tj. wniosek o zmianę wpisu w KRS - Sprawozdania finansowe i inne dokumenty. Wraz z przekazywanymi dokumentami należy dostarczyć dowód uiszczenia opłaty. Koszt publikacji sprawozdania w rejestrze sądowym to 290 zł. Opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wynosi 250 zł, natomiast opłata sądowa w związku z dokonaniem zmiany w KRS - 40 zł. Opłaty te można uiścić łącznie, np. na rachunek bankowy lub w kasie sądu, w którym funkcjonuje wydział gospodarczy KRS, do którego składany jest wniosek.

Podstawa prawna

Art. 70 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Czy zawsze tworzyć rezerwy na podatek odroczony

@RY1@i02/2012/176/i02.2012.176.18300150e.815.jpg@RY2@

Obowiązek ujmowania w księgach rachunkowych, a w konsekwencji i w sprawozdaniu tzw. podatku odroczonego wiąże się z jednostkami, które są podatnikami podatku dochodowego. Nie dotyczy to więc np. osób fizycznych prowadzących księgi rachunkowe.

Z kolei nie każdy podatnik CIT musi tworzyć aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 10 ustawy o rachunkowości podmioty mogą odstąpić od tego obowiązku, jeśli ich sprawozdania finansowe nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta zgodnie z art. 64 ust. 1 tej ustawy.

Tak zwany podatek odroczony ustala się w przypadku pojawienia się przejściowych różnic między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową. Stosowanie różnych wartości dla celów podatkowych i księgowych powoduje, że rzeczywisty obowiązek podatkowy powstaje często w innym okresie niż ten, w którym transakcja ujmowana jest z księgowego punktu widzenia. Podatek odroczony umożliwia wykazanie w sprawozdaniu zarówno rzeczywistych zobowiązań podatkowych, jak i modyfikację obciążenia podatkowego w sprawozdaniu finansowym, tak aby zachowana była zasada adekwatności kosztów do przychodów.

Podstawa prawna

Art. 37 ust. 10 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl