Poradnia podatkowa

W jaki sposób rozpoznać dotację w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ustawą o rachunkowości

Jak rozpoznać dotację w sprawozdaniu finansowym zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej

W jaki sposób zaksięgować pożyczkę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

biegły rewident, adiunkt w Katedrze Rachunkowości Menedżerskiej Szkoły Głównej Handlowej

Przedstawiony sposób księgowania leasingu jest nieprawidłowy. Przyszłe odsetki wynikające z harmonogramu nie powinny być ujmowane jako rozliczenia międzyokresowe kosztów i zobowiązania. Na dzień zawarcia umowy jako zobowiązania należy ująć wyłącznie część kapitałową oraz drugostronnie środek trwały. Kolejne opłaty leasingowe będą pomniejszały wartość zobowiązania (w części kapitałowej) i będą odnoszone w koszty (w części odsetkowej).

Jeżeli kwota opłaty leasingowej będzie mniejsza lub większa z uwagi na zmiany w stopie WIBOR, powstała różnica pomniejszy lub powiększy kwotę odsetek. W takiej sytuacji należy jednak pamiętać o przeliczeniu stopy zobowiązania leasingowego na dzień bilansowy. Taki sposób postępowania wynika z art. VI.12 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 5 - Leasing, najem i dzierżawa (Dz. Urz. Min. Fin. w 30 grudnia 2011r., nr 9), który stanowi, że korzystający z leasingu aktualizuje kwotę zobowiązania z tytułu umowy na dzień bilansowy, a spowodowane tym różnice odnosi na przychody lub koszty finansowe. Zaktualizowaną, wyrażoną w złotych kwotę zobowiązania oblicza się przy zastosowaniu stopy procentowej określonej w umowie leasingu.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

team leader w MDDP Outsourcing

Dotacje ze względu na sposób ich ujęcia w księgach rachunkowych można podzielić na: dotacje do aktywów (np. do środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych) i dotacje do przychodów (np. do cen sprzedaży wyrobów).

Zgodnie z ustawą o rachunkowości środki trwałe powinny zostać ujęte w księgach rachunkowych w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia (w przypadku wytworzenia środka trwałego przez jednostkę we własnym zakresie). Przy czym należy pamiętać, że zgodnie z polskimi standardami rachunkowości dofinansowanie nabycia linii produkcyjnej (dotacja do aktywów) nie ma wpływu na wartość początkową środka trwałego w księgach rachunkowych.

Artykuł 28 ustawy o rachunkowości poprzez cenę nabycia rozumie cenę zakupu składnika aktywów obejmującą kwotę należną sprzedającemu bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. W przypadku importu cenę nabycia należy dodatkowo powiększyć o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu (m.in. o koszty transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu). Cenę nabycia należy natomiast obniżyć o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.

Środki pieniężne otrzymane w ramach dotacji ujmuje się jako rozliczenia międzyokresowe przychodów. Wskazuje na to art. 41 ustawy o rachunkowości, który do rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza m.in. środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych (w tym także w budowie) oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne. Następuje to równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł.

Ewidencja księgowa (podane numery kont mają charakter orientacyjny i mogą różnić się od planu kont przyjętego przez jednostkę) środków pieniężnych otrzymanych w ramach dotacji może wyglądać w następujący sposób: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy , strona Ma konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów.

Do momentu rozpoczęcia amortyzacji środków trwałych sfinansowanych z dotacji - otrzymane środki pozostają na koncie rozliczeń międzyokresowych przychodów. W momencie rozpoczęcia amortyzacji środka trwałego powinno nastąpić stopniowe odpisywanie wartości rozliczeń międzyokresowych w wynik finansowy (pozostałe przychody operacyjne). Odpisy te powinny następować równolegle do odpisów amortyzacyjnych, neutralizując ich wpływ na wynik finansowy, w stosunku kwoty otrzymanej dotacji do wartości początkowej dotowanych środków trwałych.

Ewidencja księgowa odpisu rozliczeń międzyokresowych przychodów może wyglądać w następujący sposób: strona Wn konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Odpisy amortyzacyjne środków trwałych sfinansowanych w drodze dotacji odnosi się, identycznie jak w przypadku środków trwałych sfinansowanych ze środków własnych, tj. w ciężar kosztów działalności operacyjnej - amortyzacji.

W momencie początkowego ujęcia dotacji otrzymanej ze środków Unii Europejskiej należy odnieść się do wymogów określonych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r.

Przepisy unijne nakładają na podmiot, który otrzyma dotację (beneficjenta), lub inne podmioty uczestniczące w realizacji operacji, do odrębnego systemu księgowego lub odpowiedniego kodu księgowego dla wszystkich transakcji związanych z operacją, o ile odbędzie się to bez uszczerbku dla krajowych zasad księgowych.

Jak wynika z informacji ze stycznia 2012 r. Alfa SA poniosła nakłady na nabycie oraz instalację i uruchomienie nowej linii produkcyjnej w kwocie netto 150 000 złotych. Dotacja otrzymana na sfinansowanie linii produkcyjnej wyniosła 65 proc. i wpłynęła na rachunek bankowy spółki 10 stycznia 2012 r. Okres ekonomicznej użyteczności linii produkcyjnej spółka oszacowała na 10 lat. Przyjęcie linii produkcyjnej do użytkowania i jej uruchomienie nastąpiło w lutym 2012 r., w związku z czym spółka rozpoczęła planową amortyzację począwszy od lutego 2012 r. W takim przypadku ewidencja księgowa zdarzeń gospodarczych może wyglądać w sposób następujący:

1. Nakłady poniesione na nabycie, instalację i uruchomienie linii produkcyjnej - 150 000 zł: strona Wn konta 080 - Środki trwałe w budowie - Wn 150 000 złotych, strona Ma konta zespołu 2 rozrachunki

Dokumenty źródłowe: faktury zakupu, inne.

2. Otrzymanie dotacji na nabycie linii produkcyjnej - 97 500 zł: strona Wn 130 - Rachunek bankowy strona Ma konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów.

Dokumenty źródłowe: wyciąg bankowy.

3. Przyjęcie linii produkcyjne do użytkowania - 150 000 zł: strona Wn konta 010 - Środki trwałe , strona Ma konta 080 - Środki trwałe w budowie.

Dokumenty źródłowe: dokument odbioru technicznego (OT).

4. Amortyzacja linii produkcyjne za luty 2012 - 1 250 zł: strona Wn konta 400 - Amortyzacja środków trwałych, strona Ma konta 050 - Umorzenie środków trwałych.

Dokumenty źródłowe: Polecenie księgowania (PK).

5. Odpisanie raty rozliczenia międzyokresowego przychodów - 812,50 zł: strona Wn konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Dokumenty źródłowe: Polecenie księgowania (PK).

Dodatkowe zdarzenia gospodarcze, które może wystąpić w późniejszych okresach, dotyczy sprzedaży środka trwałego sfinansowanego z dotacji. Jeśli środek ten nie został w pełni umorzony, co za tym idzie, kwota dotacji ujęta na rozliczeniach międzyokresowych przychodów nie została w pełni odpisana w wynik finansowy, to w momencie ujęcia skutków sprzedaży środka trwałego w księgach, należy dokonać całkowitego odpisania pozostałej kwoty dotacji z rozliczeń międzyokresowych przychodów w pozostałe przychody operacyjne.

Na dzień bilansowy dotację ujętą na rozliczeniach międzyokresowych przychodów należy wycenić zgodnie z zasadą ostrożności, dokonując uprzedniej inwentaryzacji kwot wykazanych w tej pozycji (weryfikacja z dokumentami źródłowymi). Przy czym dotacje ujęte na rozliczenia międzyokresowych przychodów podlegają prezentacji w bilansie w pozycji B.IV Rozliczenia międzyokresowe, z podziałem na część długo- i krótkookresową.

Natomiast w rachunku zysków i strat kwota odpisu rozliczeń międzyokresowych przychodów dotycząca dotacji jest prezentowana w pozycji G.II Dotacje (wariant kalkulacyjny) i D.II Dotacje (wariant porównawczy).

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

team leader w MDDP Outsourcing

Zgodnie z zapisami MSR 20 "Dotacje rządowe oraz ujawnianie informacji na temat pomocy rządowej" dotacje również możemy podzielić na dotacje do aktywów i dotacje do przychodu. Dotacji - łącznie z niepieniężnymi dotacjami wykazywanymi w wartości godziwej - nie ujmuje się, dopóki nie istnieje wystarczająca pewność, że jednostka spełni warunki związane z przyznanym dofinansowaniem (w tym przypadku musi uruchomić linię produkcyjną) oraz otrzyma środki (w opisanym przypadku środki zostaną przelane na rachunek bankowy spółki). Nie jest za to istotny sposób, w jaki dotacja zostanie otrzymana.

Podstawową metodą ujmowania dotacji w księgach rachunkowych jest metoda przychodowa, zgodnie z którą dotacje zalicza się do przychodu na przestrzeni jednego lub większej ilości okresów.

Dotacje do aktywów (wykazywane w wartości godziwej), prezentuje się w bilansie dwiema metodami. Pierwsza z nich zakłada prezentację dotacji jako przychodu przyszłych okresów, który jest rozliczany i prezentowany jako przychód na przestrzeni użytkowania składnika aktywów. Zgodnie z drugą metodą, dotację odejmuje się od wartości bilansowej składnika aktywów. Dotacja jest więc ujmowana jako przychód na przestrzeni okresu użytkowania składnika aktywów podlegającego amortyzacji w postaci zredukowanego odpisu amortyzacyjnego. Powyższe dwie metody są alternatywnymi rozwiązaniami możliwymi do przyjęcia. Ze względu na fakt, że pierwsza z opisanych metod jest zbieżna z metodą przedstawioną w ustawie o rachunkowości, poniżej zaprezentuję ewidencję księgową odnoszącą się do drugiej metody. Ewidencja księgowa środków pieniężnych otrzymanych w ramach dotacji może wyglądać w następujący sposób: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy, strona Ma konta 080 - Środki trwałe w budowie.

Do momentu rozpoczęcia amortyzacji środków trwałych sfinansowanych z dotacji, środki pieniężne otrzymane w ramach dotacji pozostają na koncie środków trwałych w budowie. W momencie rozpoczęcia amortyzacji środka trwałego następuje przeksięgowanie dotacji na konto środków trwałych.

Ewidencja księgowa (podane numery kont mają charakter orientacyjny i mogą różnić się od planu kont przyjętego przez jednostkę) zdarzeń gospodarczych może wyglądać w sposób następujący:

1. Nakłady poniesione na nabycie, instalację i uruchomienie linii produkcyjnej 150 000 zł: strona Wn konta 080 - Środki trwałe w budowie, strona Ma kont zespołu 2.

Dokumenty źródłowe: faktury zakupu, inne.

2. Otrzymanie dotacji na nabycie linii produkcyjnej - 97 500 zł: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy, strona Ma konta 080 - Środki trwałe w budowie.

Dokumenty źródłowe: wyciąg bankowy.

3. Przyjęcie linii produkcyjnej do użytkowania - 52 500 zł: strona Wn konta 010 - Środki trwałe, strona Ma konta 080 - Środki trwałe w budowie.

Dokumenty źródłowe: dokument odbioru technicznego (OT).

Amortyzacja linii produkcyjnej za luty 2012 r. - 437,50 zł: strona Wn konta 400 - Amortyzacja środków trwałych, strona Ma konta 050 - Umorzenie środków trwałych.

Dokumenty źródłowe: Polecenie księgowania (PK).

W sprawozdaniu finansowym otrzymana dotacja zostanie zaprezentowana jako pomniejszenie pozycji Środki trwałe.

W paragrafie 13 i 14 MSR 20 wspomina również o metodzie kapitałowej ujmowania dotacji w księgach rachunkowych. Jednakże ta metoda może być stosowana przez jednostki regulowane odrębnymi ustawami, tj. samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, spółdzielnie mieszkaniowe czy wyższe uczelnie.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1126/2008 z 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

agnieszka.pokojska@infor.pl

Wypłata pożyczki (7200 zł) w ewidencji księgowej może być ujęta zapisem: strona Wn konta 230 - Rozrachunki z pracownikami (lub 232 - Pożyczki mieszkaniowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych), strona Ma konta 132 - Rachunek bankowy ZFŚS.

Z kolei naliczone miesięczne odsetki (12 zł) ujmuje się następująco: strona Wn konta 230 - Rozrachunki z pracownikami lub 232 - Pożyczki mieszkaniowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych), strona Ma konta 831 - Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Z kolei miesięczną spłatę pożyczki przez pracownika można odzwierciedlić operacją: strona Wn konta 132 - Rachunek bankowy ZFŚS, strona Ma konta 230 - Rozrachunki z pracownikami lub 232 - Pożyczki mieszkaniowe z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych).

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).