Można zrezygnować ze sporządzania sprawozdania skonsolidowanego

Do końca marca księgowi mają czas na sporządzenie nie tylko jednostkowego, ale i skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dotyczy to przypadków, gdy rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym.

Jednak przepisy polskiego prawa bilansowego pozwalają na niesporządzanie takiego sprawozdania w określonych przypadkach.

Niewielkie grupy

Jeden z nich dotyczy małych grup kapitałowych, które nie osiągają określonych wartości zatrudnienia (250 osób), aktywów (7,5 mln euro) lub przychodów (15 mln euro) na dzień bilansowy roku obrotowego i roku poprzedzającego. Wartości te określa się na podstawie danych wszystkich spółek grupy, bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych. Limity wartości w euro, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o rachunkowości, przelicza się na złote po średnim kursie ogłoszonym przez NBP na dzień bilansowy. W przypadku gdy rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym, jest nim 31 grudnia. W 2010 roku kurs z tego dnia wyniósł 3,9603 zł/euro, natomiast w 2011 roku dzień ten przypadał w sobotę, dlatego właściwy jest kurs z 30 grudnia 2011 r., tj. 4,4168 zł/euro.

Struktury złożone

Kolejne zwolnienie określa art. 56 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Dotyczy ono grup wieloszczeblowych. Aby jednostka dominująca niższego szczebla mogła nie sporządzać sprawozdania skonsolidowanego, właścicielem co najmniej 90 proc. udziałów musi być jednostka dominująca mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dodatkowo pozostali udziałowcy (tj. mniejszościowi) muszą wyrazić zgodę na odstąpienie od tworzenia sprawozdania skonsolidowanego. Wynika to z art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Podmioty korzystające z tego udogodnienia mają jednak obowiązek publikacyjny wynikający z art. 69 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Kierownik jednostki dominującej, która korzysta z takiego zwolnienia, składa we właściwym rejestrze sądowym przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego skonsolidowane sprawozdanie finansowe wraz ze skonsolidowanym sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej wyższego szczebla. Do tych dokumentów dołącza się opinię biegłego rewidenta z badania tego skonsolidowanego sprawozdania. Obowiązek ten należy dopełnić w ciągu 30 dni od dnia jego zatwierdzenia.

Kolejną konsekwencją zwolnienia jednostki dominującej niższego szczebla ze sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego swojej grupy kapitałowej jest konieczność włączenia do sprawozdania skonsolidowanego grupy wyższego szczebla zarówno jednostki dominującej niższego szczebla, jak i wszystkich jej jednostek zależnych.

Pozostałe przypadki

Ostatnią możliwością niesporządzania sprawozdania skonsolidowanego, jaką przewiduje polskie prawo bilansowe, jest sytuacja, gdy wszystkie jednostki zależne są wyłączone z obowiązku objęcia konsolidacją na podstawie art. 75 lub 58 ustawy o rachunkowości. Przykładowo dotyczy to więc takich sytuacji, jak ograniczenie sprawowania kontroli, intencję odsprzedaży w ciągu roku od nabycia lub nieistotność.

Warto jednak dodać, że powyższe zasady nie dotyczą grup kapitałowych sporządzających sprawozdania finansowe według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR), które w inny sposób określają możliwość rezygnacji z tworzenia sprawozdań skonsolidowanych.

Warunki zwolnienia

Skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2011 rok może nie sporządzać jednostka dominująca, jeżeli łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla, bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

● na 31 grudnia 2010 r. i 2011 r. łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób,

● łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości na 31 grudnia 2010 r. (7,5 mln euro x 3,9603 zł/euro) - 29 702 250 zł, natomiast na 31 grudnia 2011 r. kwoty: (7,5 mln euro x 4,4168 zł/euro) - 33 126 000 zł,

● łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły na 31 grudnia 2010 r. (15 mln euro x 3,9603 zł/euro) - 59 404 500 zł oraz na 31 grudnia 2011 r. (15 mln euro x 4,4168 zł/euro) - 66 252 000 zł.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).