Jak ująć należność przeterminowaną

W księgach rachunkowych spółka ma nieuregulowane przez kontrahenta płatności. Czy trzeba je wykazywać w sprawozdaniu za 2011 rok?

Kwestię określania wartości bilansowej należności reguluje art. 28 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem m.in. zobowiązania kontrahentów spółki wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty z zachowaniem zasady ostrożności.

W opisywanym przypadku kluczowa będzie zasada ostrożności. Polega ona na zbadaniu, czy są podstawy do dokonania odpisu aktualizującego. W tym celu należy ustalić, jakie jest prawdopodobieństwo, że kontrahenci uregulują swoje płatności.

Zgodnie z art. 35b ustawy o rachunkowości konieczność obligatoryjnego dokonania odpisu będzie istniała, gdy:

● dłużnik został postawiony z stan upadłości lub likwidacji,

● został oddalony wniosek o ogłoszenie upadłości, a majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,

● dłużnik kwestionuje lub zalega z zapłatą, a z oceny jego sytuacji finansowej wynika, że prawdopodobieństwo uregulowania długu jest małe.

W pierwszych dwóch przypadkach prawo bilansowe nakazuje dokonać odpisu aktualizującego w wartości 100 proc. W trzecim bierze się pod uwagę posiadane zabezpieczenia, np. poręczenia.

Sposób dokonywania odpisów powinien być zapisany w zasadach/polityce rachunkowości jednostki. Warto jednak zauważyć, że ustawa o rachunkowości pozostawia jej pole manewru co do wysokości i sposobu ustalenia odpisów aktualizujących. W praktyce spółki najczęściej stosują dwa sposoby dokonywania odpisów aktualizujących. 100-proc. odpisy są robione, jeżeli należności przeterminowane są powyżej 180 lub 360 dni, a 50-proc., gdy dłużnik spóźnia się ze spłatą od 90 do 180 dni lub od 180 do 360 dni.

Załóżmy, że w księgach należności od odbiorców z tytułu dostaw wynoszą 26 000 zł. Zapłata jest przeterminowana 4 miesiące i dokonano 50-proc. odpisu. W aktywach bilansu w pozycji B.II.2 lit. a) - Należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek z tytułu dostaw i usług - trzeba więc wykazać kwotę 13 000 zł, tj. 26 000 zł - 13 000 zł.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).