Jak rozliczyć utworzoną rezerwę na gwarancje

starszy menedżer w dziale audytu Deloitte

Wartość rezerwy powinna odzwierciedlać szacunek kosztów napraw gwarancyjnych w związku ze zrealizowaną w przeszłości sprzedażą. Spółki stosują różne metody szacowania rezerw na gwarancje - od najprostszych, gdzie wartość rezerwy stanowi określony procent przychodów ze sprzedaży ustalony w oparciu o doświadczenia jednostki lub grupy, po rozbudowane modele, które biorą pod uwagę dane historyczne i trendy w podziale na poszczególne wyroby.

Rezerwa na gwarancje jest szacunkiem, tym samym nie należy zakładać, że będzie to kwota dokładnie odzwierciedlająca koszty napraw. Z drugiej strony, im lepiej oszacowana rezerwa, tym różnica będzie mniejsza.

Zmiany wartości takich rezerw powinny być zbieżne ze zmianami biznesowymi, takimi jak wzrost sprzedaży, wprowadzenie nowych produktów, wydłużenie okresu gwarancji. Zasadniczo zmiany wartości szacunków są odnoszone w wynik okresu. Jednak istotny błąd w przygotowaniu takiego szacunku grozi koniecznością korekty wyniku lat ubiegłych jako błąd fundamentalny.

Przykładowo spółka produkuje dwa wyroby A i B, na które udziela rocznej gwarancji. W sprawozdaniu finansowym na 31 grudnia 2011 r. utworzyła rezerwę na gwarancję w wysokości 3 proc. wartości sprzedaży, co stanowiło 10 mln zł. W I półroczu 2012 r. wykorzystanie rezerwy przekroczyło wartość rezerwy i wynosiło 13 mln zł. Zarząd zlecił weryfikację przyczyn tak znaczących odchyleń.

1. Analiza wykazała, że zwiększone koszty są spowodowane wysoką liczbą napraw wyrobu B, którego sprzedaż w 2011 roku stanowiła 2/3 całości sprzedaży. Jednostka, szacując rezerwę, popełniła błąd, gdyż przyjęła ten sam procent rezerwy gwarancyjnej, co w roku poprzednim, gdzie sprzedawany był praktycznie tylko wyrób A, który psuje się znacznie rzadziej.

2. Analiza wykazała, że zwiększone koszty gwarancji wynikają ze wzrostu sprzedaży w 2012 roku i tym samym większych kosztów napraw. Jednostka nie popełniła błędu w szacunku rezerwy na 31 grudnia 2011 r., gdyż zwiększone koszty napraw dotyczyły zmian w roku 2012.

AP

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).