W sprawozdaniu trzeba ująć rezerwy

Tworząc sprawozdanie finansowe, należy pamiętać, że koszty przyporządkowuje się do okresu, którego dotyczą. Nie ma tu znaczenia moment zapłaty. Takie postępowanie wynika z zasady memoriału i zasady współmierności przychodów i kosztów.

Tworzenie rezerw oraz biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów jest wyrazem kierowania się zasadą ostrożności.

Ujęcie kosztów

Rezerwy to zobowiązania, których kwota lub termin zapłaty nie są pewne. Konieczność tworzenia rezerw na zobowiązania wynika z zabezpieczenia odpowiednich pozycji wyniku finansowego na przewidywane koszty lub straty, które powstały w danym roku obrotowym, a faktycznie będą poniesione w następnych okresach obrotowych.

Kwestie rezerw reguluje krajowy standard rachunkowości nr 6 Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe (Dz.Urz. Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. nr 12, poz. 90). Zgodnie z jego regulacjami ich tworzenie jest konieczne, gdy na jednostce ciąży obowiązek świadczenia - prawny lub zwyczajowy - wynikający z przeszłych zdarzeń obligujących. Musi też istnieć prawdopodobieństwo, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki. Ostatnim warunkiem jest możliwość wiarygodnego oszacowania kwoty wykonania obowiązku.

Przykładowo, rezerwy tworzy się na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym na udzielone gwarancje, poręczenia, operacje kredytowe. Rezerwy należy utworzyć też na skutki toczącego się postępowania sądowego, kiedy istnieje duże ryzyko przegranej. Przyczyną mogą być też przyszłe zobowiązania spowodowane planowaną restrukturyzacją, do której obligują spółkę przepisy bądź umowy. Oczywiście rezerwę w takim przypadku tworzy się, jeśli plan restrukturyzacji pozwala wiarygodnie oszacować wartość przyszłych zobowiązań. Ponadto tego typu pasywa ujmuje się na przyszłe świadczenia emerytalne i podobne oraz odroczony podatek dochodowy.

Z kolei rozliczenia międzyokresowe kosztów są szczególnym rodzajem rezerw na zobowiązania. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ta grupa rezerw dotyczy bezpośrednio działalności operacyjnej. Do najczęściej wymienianych przykładów biernych rozliczeń międzyokresowych na przewidywane koszty zalicza się np. koszty naprawy i przeglądów gwarancyjnych przedmiotów długotrwałego użytku, np. sprzętu elektronicznego. Należy je utworzyć pod datą sprzedaży. Kolejne to rezerwy na niewykorzystane urlopy pracowników produkcyjnych wynagradzanych w systemie akordowym. Do rozliczeń zaliczamy również przyszłe zobowiązania z tytułu opłat środowiskowych, a także rezerwa na badanie sprawozdania finansowego.

Zabezpieczenie zapłaty

Rozliczenia międzyokresowe bierne kosztów są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za towary lub usługi, które zostały otrzymane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane lub formalnie uzgodnione z dostawcą.

Różnica sprowadza się głównie do tego, że rezerwy na zobowiązania oszacowują ryzyko związane z zobowiązaniami przedsiębiorstwa. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów oszacowują bieżące koszty działalności.

Ponadto rozwiązanie niewykorzystanych rezerw zwiększa pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe oraz zyski nadzwyczajne. Natomiast rozwiązanie biernych rozliczeń międzyokresowych jest korektą kosztów działalności operacyjnej.

Tworząc rezerwy, należy kierować się przede wszystkim zasadą ostrożności. Podstawą tworzenia biernych rozliczeń zaś jest zasada współmierności kosztów i przychodów.

Przykład

Spółka zobowiązana do poddania badaniu sprawozdania finansowego podjęła decyzje o utworzeniu na 31 grudnia rezerwy na koszty badania sprawozdania o wartości 40 000 zł (nieznany jest ostateczny koszt badania).

@RY1@i02/2012/001/i02.2012.001.07100140c.101.jpg@RY2@

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).