Jak amortyzować środki trwałe m e todą liniową

Firma zakupiła maszynę dla przemysłu cementowego (grupa 5 KŚT). Jej wartość początkowa wynosi 100 000 zł. Ponadto zakupiliśmy obrabiarkę do metalu (grupa 4 KŚT), której wartość początkowa wynosi 50 000 zł. Jaka jest roczna stawka amortyzacji dla tych urządzeń i jak będzie przebiegać ich amortyzacja metodą liniową?

@RY1@i02/2013/145/i02.2013.145.00800020c.803.jpg@RY2@

dr Anna Ryl specjalista w zakresie rachunkowości, praktyk kontroli

Podatnicy dokonują wyboru metody amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji. Wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.

Najczęściej stosowaną metodą amortyzacji środków trwałych jest metoda liniowa. Polega ona na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych od stałej podstawy i z użyciem tej samej stawki określonej w wykazie stawek amortyzacyjnych.

Odpisy amortyzacyjne metodą liniową dokonywane są od wartości początkowej środków trwałych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu w którym środek wprowadzono do ewidencji, do końca miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową tego środka lub w którym postawiono go w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono jego niedobór. Podatnicy mogą dokonywać odpisów w równych ratach co miesiąc, w równych ratach co kwartał albo jednorazowo na koniec roku podatkowego. Suma odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych dokonanych w pierwszym roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, nie może przekroczyć wartości tych odpisów przypadających za okres od wprowadzenia ich do ewidencji (wykazu) do końca tego roku podatkowego.

Przepisy prawa zapewniają możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych metodą liniową przy zastosowaniu indywidualnych stawek amortyzacyjnych, umożliwiając szybszą amortyzację środka trwałego. Zastosowanie indywidualnych stawek amortyzacyjnych dotyczy używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika. Jednakże ustalony okres amortyzacji środków nie może być krótszy niż:

1) dla środków trwałych zaliczonych do grup 3-6 i 8 Klasyfikacji:

w24 miesiące - gdy ich wartość początkowa nie przekracza 25 000 zł,

w36 miesięcy - gdy ich wartość początkowa jest wyższa od 25 000 zł i nie przekracza 50 000 zł,

w60 miesięcy - w pozostałych przypadkach;

2) dla środków transportu, w tym samochodów osobowych - 30 miesięcy;

3) dla budynków (lokali) niemieszkalnych, dla których stawka amortyzacyjna z wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 2,5 proc. - 40 lat pomniejszone o pełną liczbę lat, które upłynęły od dnia ich oddania po raz pierwszy do używania do dnia wprowadzenia do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych prowadzonej przez podatnika, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat.

4) dla budynków (lokali) i budowli, innych niż wymienione powyżej - 10 lat, z wyjątkiem:

wtrwale związanych z gruntem budynków handlowo-usługowych wymienionych w rodzaju 103 Klasyfikacji i innych budynków niemieszkalnych wymienionych w rodzaju 109 Klasyfikacji, trwale związanych z gruntem,

wkiosków towarowych o kubaturze poniżej 500 m sześć., domków kempingowych i budynków zastępczych

- dla których okres amortyzacji nie może być krótszy niż 3 lata;

Ponadto podatnicy, stosując metodę liniową, mają prawo podwyższać lub obniżać stawki amortyzacyjne podane w wykazie stawek amortyzacyjnych.

W przykładach 1 i 2 wskazano, jak będzie przebiegać amortyzacja metodą liniową dla urządzeń wskazanych w pytaniu, a także podano ich roczną stawkę amortyzacji.

WAŻNE

Amortyzacja liniowa polega na równomiernym amortyzowaniu środka trwałego przez cały okres jego użytkowania. Odpisy amortyzacyjne liczone są w równej wysokości przez cały czas jej trwania

PRZYKŁAD 1

Obrabiarka do metalu

Przedsiębiorca dokonał zakupu obrabiarki do metalu (grupa 4 KŚT), której wartość początkowa wynosi 50 000 zł. Roczna stawka amortyzacji tego urządzenia określona w wykazie wynosi 18 proc.

Tabela amortyzacji tego urządzenia dokonywana metodą liniową (stawka amortyzacji 18 proc.) oraz metodą degresywną z zastosowaniem wskaźnika podwyższającego o 2 (zatem stawka amortyzacji 36 proc.) będzie wyglądać następująco:

	Podstawa dokonywania odpisów amortyzacyjnych	Roczny odpis amortyzacyjny	Miesięczny odpis amortyzacyjny	Łączny odpis amortyzacyjny	Podstawa dokonywania odpisów amortyzacyjnych	Roczny odpis amortyzacyjny	Miesięczny odpis amortyzacyjny	Łączny odpis amortyzacyjny
2013	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	41 000 zł (50 000 zł - 9000 zł = 41 000 zł)	50 000 zł	18 000 zł (50 000 zł x 36 proc. = 18 000 zł)	1 500 zł (18 000 zł / 12 miesięcy = 1 500 zł)	32 000 zł (50 000 zł - 18 000 zł = 32 000 zł)
2014	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	32 000 zł (41 000 zł - 9000 zł = 32 000 zł)	32 000 zł	11 520 zł (32 000 zł x 36 proc. = 11 520 zł)	960 zł (11 520 zł / 12 miesięcy = 960 zł)	20 480 zł (32 000 zł - 11 520 zł = 20 480 zł)
2015	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	23 000 zł (32 000 zł - 9000 zł = 23 000 zł)	Zmiana metody amortyzacji na liniową 50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	11 480 zł (20 480 zł - 9000 zł = 11 480 zł)
2016	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	14 000 zł (23 000 zł - 9000 zł = 14 000 zł)	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	2480 zł (11 480 zł - 9000 zł = 2480 zł)
2017	50 000 zł	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	5000 zł (14 000 zł - 9000 zł = 5000 zł)	50 000 zł (Amortyzację zakończono w kwietniu 2017 r.)	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	0 zł (2480 zł - 750 zł - 750 zł - 750 zł - 230 zł = 0 zł)
2018	50 000 zł Amortyzację zakończono w lipcu 2018 r.	9000 zł (50 000 zł x 18 proc. = 9000 zł)	750 zł (9000 zł / 12 miesięcy = 750 zł)	0 zł (5000 zł - 750 zł - 750 zł - 750 zł - 750 zł - 750 zł - 750 zł - 500 zł = 0 zł)

PRZYKŁAD 2

Maszyna do przemysłu

Firma zakupiła maszynę dla przemysłu cementowego (grupa 5 KŚT), której wartość początkowa wynosi 100 000 zł. Roczna stawka amortyzacji tego urządzenia określona w wykazie wynosi 10 proc. Tabela amortyzacji tej maszyny metodą liniową będzie wyglądać następująco:

Wartość początkowa	100 000 zł
Stawka amortyzacji proc.	10 proc.
Stawka amortyzacji	10 000 zł

 

Rok	Roczny odpis amortyzacyjny	Miesięczny odpis amortyzacyjny	Umorzenie środka trwałego	Łączny odpis amortyzacyjny
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	10 000 zł	90 000 zł (100 000 zł - 10 000 zł = 90 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	20 000 zł	80 000 zł (90 000 zł - 10 000 zł = 80 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	30 000 zł	70 000 zł (80 000 zł - 10 000 zł = 70 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	40 000 zł	60 000 zł (70 000 zł - 10 000 zł = 60 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	50 000 zł	50 000 zł (60 000 zł - 10 000 zł = 50 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	60 000 zł	40 000 zł (50 000 zł - 10 000 zł = 40 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	70 000 zł	30 000 zł (40 000 zł - 10 000 zł = 30 000
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	80 000 zł	20 000 zł (30 000 zł - 10 000 zł = 20 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	90 000 zł	10 000 zł (20 000 zł - 10 000 zł = 10 000 zł)
	10 000 zł (100 000 zł x 10 proc. = 10 000 zł)	833,33 zł (10 000 zł / 12 miesięcy = 833,33 zł)	100 000 zł	- (10 000 zł - 10 000 zł = 0 zł)

 

Wartość początkowa środka trwałego	100 000 zł
Przewidywany czas użytkowania środka	10 lat
Stan na koniec 7. roku użytkowania

 

@RY1@i02/2013/145/i02.2013.145.00800020c.104.gif@RY2@

Saldo początkowe umorzenia stanowi saldo naliczone w ciągu poprzednich 6 lat.

Dokonane transakcje:

1) naliczenie umorzenia i amortyzacji za rok,

2) przeniesienie naliczonej amortyzacji na wynik finansowy w 7. roku.

dr Anna Ryl

specjalista w zakresie rachunkowości, praktyk kontroli

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. z 2010 r. nr 242, poz. 1622).