Są uwagi do rocznych raportów sporządzanych przez spółki

Problematyczne obszary spółek, które stosują Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej przy tworzeniu sprawozdań, obejmują zagrożenia kontynuacji działalności, utratę wartości aktywów (zarówno niefinansowych, jak i finansowych), ryzyko związane z instrumentami finansowymi. Takie wnioski płyną z opublikowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego analizy (jej treść dostępna jest na stronie internetowej www.knf.gov.pl). Analiza objęła 187 rocznych (za 2011 rok) i półrocznych (za pierwsze półrocze 2012 roku) sprawozdań (jednostkowych i skonsolidowanych) przygotowanych przez 87 emitentów (niebędących funduszami inwestycyjnymi).

Oprócz wskazania popełnianych błędów KNF zwrócił też uwagę na problematyczne zagadnienia, które trzeba uwzględnić przy tworzeniu sprawozdań finansowych, np. instrumenty finansowe.

KNF przypomina m.in. o konieczności ujmowania rezerw, zobowiązań i aktywów warunkowych (MSR 37).

I tak rezerwy tworzy się, gdy:

- na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych,

- prawdopodobna jest konieczność wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne w celu wypełnienia obowiązku, oraz

- można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.

Jeśli warunki te nie są spełnione, rezerwy się nie tworzy.

Z kolei aby nastąpiło spełnienie kryteriów dotyczących ujmowania pozycji jako zobowiązania, konieczne jest nie tylko występowanie obecnego obowiązku, ale także prawdopodobieństwo nastąpienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne, w celu wypełnienia przez jednostkę tego obowiązku. KNF przypomina, że dla celów MSR 37 wypływ środków lub inne zdarzenia uznawane są za prawdopodobne, jeśli bardziej możliwe jest, że do zaistnienia zdarzenia dojdzie, niż to, że do niego nie dojdzie, czyli gdy prawdopodobieństwo zaistnienia zdarzenia jest większe od prawdopodobieństwa, że zdarzenie nie nastąpi. W przypadku gdy istnienie obowiązku nie jest prawdopodobne, jednostka ujawnia informację o istnieniu zobowiązania warunkowego, chyba że możliwość nastąpienia wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest znikoma.

Brak takich aktywów może wpłynąć na opinię biegłego rewidenta. Tak stało się, gdy jedna ze spółek giełdowych nie utworzyła rezerwy na karę pieniężną nałożoną przez urząd celny, w związku z którą jednostka złożyła odwołanie. W przypadku korekty z tego tytułu kapitał własny wykazałby wartość ujemną i na podstawie art. 397 kodeksu spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) istniałaby konieczność podjęcia przez walne zgromadzenie decyzji o dalszym istnieniu jednostki. Ponieważ ma to wpływ na założenie kontynuacji działania, audytor wydał opinię negatywną.

Z kolei w innym przypadku podmiot nie utworzył rezerwy na zobowiązanie wobec kontrahenta na wypadek niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy sądowej dotyczącej płatności na jego rzecz. W związku z tym w opinii wydanej przez biegłego rewidenta pojawiły się zastrzeżenia.

WAŻNE

W związku z przeglądem sprawozdań emitentów za I półrocze 2012 r. w 34 przypadkach wystąpiły zastrzeżenia w opiniach biegłych rewidentów, natomiast w 9 audytorzy odmówili wydania opinii. Z kolei przy badaniu sprawozdań finansowych emitentów za rok 2011 w 25 przypadkach biegli rewidenci mieli uwagi, w 4 odmówili wydania opinii, a 1 opinia była negatywna

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl