Jak w sprawozdaniu finansowym wykazać zaliczkę na dywidendę

Kwestię zaliczek na poczet dywidendy reguluje ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.; dalej: kodeks spółek handlowych). Zgodnie z jego przepisami umowa spółki może upoważniać zarząd do wypłaty dywidendy wspólnikom za rok obrotowy. Jest to jednak możliwe, gdy spółka ma środki wystarczające na taką wypłatę.

Wypłaty z zysku

Zaliczka na poczet przewidywanej dywidendy może być wypłacona również pod takim warunkiem, że zatwierdzone sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy wykazywało zysk. Ponadto zaliczka może stanowić najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku, którymi w celu wypłaty zaliczek może dysponować zarząd, oraz pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.

W księgach rachunkowych zaliczkę na poczet dywidendy ujmuje się zapisem: strona Wn konta 820 - Rozliczenie wyniku finansowego, strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki lub 257 - Rozrachunki z udziałowcami.

Wynika to z art. 53 ust. 5 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym odpisy z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, w tym także wpłaty z zysku, dokonywane na podstawie odrębnych przepisów, uznaje się za podział wyniku finansowego netto jednostek w ciągu roku obrotowego.

Zaliczka na poczet dywidendy podlega opodatkowaniu (jeżeli przepisy nie przewidują zwolnienia), w związku z czym istnieje konieczność zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego. Warto pamiętać, że spółka kapitałowa wypłacająca dywidendę jest płatnikiem tego podatku (strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki lub 257 - Rozrachunki z udziałowcami, strona Ma konta 220 - Rozrachunki publicznoprawne).

Nie tylko w bilansie

W sprawozdaniu finansowym zaliczkę na dywidendę wykazuje się nie tylko w bilansie, lecz także zestawieniu zmian w kapitale własnym. Tworzą go podmioty, ktore zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości muszą poddawać swoje sprawozdanie finansowe badaniu przez biegłego rewidenta.

W tej części sprawozdania należy wykazać wynik netto pozycja 8, który dzieli się na a) zysk netto, b) stratę netto i c) odpisy z zysku. W tej ostatniej pozycji wykazuje się m.in. zaliczkę na dywidendę. Warto też zwrócić uwagę na ostatnią z pozycji zestawienie zmian w kapitale własnym. Jest to III - Kapitał (fundusz) własny, po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty). W tym miejscu informuje się o przewidywanym stanie kapitału, który ma być pozostawiony w dyspozycji jednostki po rozdysponowaniu wyniku lub pokryciu straty.

Jeżeli wynik przeznaczony będzie np. na zwiększenie kapitału (funduszu) własnego, stan kapitałów stosunku do stanu przed podziałem nie ulegnie zmianie. Zmiany, tj. zmniejszenie wykazanych kapitałów w ostatniej pozycji tej części sprawozdania, będą skutkiem np. planowanej wypłaty dywidendy. Należy jednak pamiętać, że to informacja o wysokości kapitału własnego po skorygowaniu go o skutki proponowanego podziału zysku lub pokrycia straty za bieżący rok obrotowy. Oznacza to więc, że ostatecznie decyzja o rozdysponowaniu zysku lub pokryciu straty może się różnić od wykazanego w zestawieniu zmian w kapitale własnym.

Decyzja o podziale

Po zakończeniu roku obrotowego trzeba zatwierdzić sprawozdanie finansowego i podjąć uchwały o podziale zysku lub pokryciu straty. Podjęcie uchwały w tej sprawie musi być poprzedzone badaniem przez biegłego rewidenta - jeżeli istniał taki obowiązek. W przeciwnym razie taka decyzja jest nieważna z mocy prawa. W księgach rachunkowych pod datą podjęcia uchwały należy przeksięgować wynik finansowy z konta 860 - Wynik finansowy na konto 820 - Rozliczenie wyniku finansowego. W przypadku osiągnięcia przez podmiot zysku powyższe księgowanie spowoduje kredytowe saldo konta - Rozliczenie wyniku finansowego.

Jeśli przed podjęciem uchwały o podziale zysku w spółce była wypłacona zaliczka na dywidendę, to na koncie 820 po stronie Wn będzie już ujęty zapis dotyczący wypłaconej zaliczki.

Do rozliczenia pozostanie zatem kwota różnicy pomiędzy wartością zysku netto a wypłaconą już wcześniej zaliczką. Ewidencja wypłaty pozostałej części, gdy cały zysk netto jest przeznaczony na wypłatę dywidendy, polega na przeksięgowaniu wyniku z konta 820 - Rozliczenie wyniku finansowego na konto 240 - Inne rozrachunki lub 257 - Rozrachunki z udziałowcami. Jeśli dywidenda nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego tak jak w przypadku zaliczki, spółka wypłacająca jako płatnik dokonuje potrącenia kwoty podatku, tj. przeksięgowuje kwotę podatku z konta 240 - Inne rozrachunki lub 257 - Rozrachunki z udziałowcami na konto 220 - Rozrachunki publicznoprawne.

PRZYKŁAD

Ewidecja po uchwale

Zarząd spółki z o.o podjął uchwałę o wypłacie zaliczki na poczet dywidendy w wysokości 50 000 zł.

@RY1@i02/2013/024/i02.2013.024.008000200.101.jpg@RY2@

1. Podjęcie decyzji o wypłacie zaliczki na dywidendę - 50 000 zł

2a. Wypłata akcjonariuszom dywidendy w kwocie netto - 40 500 zł

2b. Zryczałtowany podatek dochodowy (19 proc.) potrącony od wypłaconej zaliczki - 9 500 zł

Wzór noty dotyczącej podziału proponowanego zysku

Tytuł	Kwota
Wynik finansowy netto
Proponowany podział zysku/pokrycia straty
Podwyższenie/obniżenie kapitału podstawowego
Zwiększenie/zmniejszenie kapitału podstawowego
Zwiększenie/zmniejszenie kapitału rezerwowego
Nagrody, premie dla załogi wraz z ZUS
Zwiększenie funduszy specjalnych
Wypłata dywidend (pomniejszone o zaliczki)
Wypłacone zaliczki na poczet dywidend
Niepodzielony wynik finansowy

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

EKSPERT RADZI

@RY1@i02/2013/024/i02.2013.024.008000200.803.jpg@RY2@

Adam Olszewski, ekspert z BDO

Sposób prezentacji zaliczki przedstawiony w pytaniu na poczet dywidendy w sprawozdaniu finansowym jest niewłaściwy.

W świetle art. 46 ust. 3 oraz 53 ust. 5 ustawy o rachunkowości odpisy z wyniku finansowego bieżącego roku obrotowego, w tym także wpłaty z zysku, dokonywane na podstawie

odrębnych przepisów, uznaje się za podział wyniku finansowego netto jednostek w ciągu roku obrotowego. Zgodnie z wzorem bilansu określonym w załączniku nr 1 do ustawy wypłaconą zaliczkową dywidendę wykazuje się po stronie pasywów w pozycji A.IX. - Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego ze znakiem ujemnym.

EKSPERT RADZI

@RY1@i02/2013/024/i02.2013.024.008000200.804.jpg@RY2@

Ewa Sobińska, biegły rewident, prezes zarządu ABES Audyt

W dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości należy podać propozycje, co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy. Należy pamiętać, że wypłaty z zysku to nie tylko dywidenda dla udziałowców lub akcjonariuszy. Zysk może być przeznaczony także na inne cele. W nocie dotyczącej proponowanego podziału zysku można wykazać zaliczki wypłacone na poczet dywidendy. Nota ta informuje o proponowanym podziale zysku lub pokryciu straty, natomiast walne zgromadzenie udziałowców lub akcjonariuszy może podjąć inną uchwałę.

Należy pamiętać, że w sprawozdaniu finansowym za dany rok obrotowy w kapitałach własnych wykazujemy wypłacone zaliczki na poczet dywidend w pozycji A.IX - Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna) i drugostronnie Inne należności krótkoterminowe. Zysk netto z rachunku zysków i strat w całości jest wykazywany w pozycji A.VIII Zysk (strata) netto. Dopiero w następnym roku obrotowym po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i po spełnieniu odpowiednich wymogów, podjęciu prawidłowej uchwały o podziale zysku możemy zaksięgować jej wypłatę i wykazać na koniec roku obrotowego w sprawozdaniu finansowym zmniejszenie zysku (starty) z lat ubiegłych w powiązaniu z odpisami z zysku. W związku z tym że zaliczka na poczet dywidendy może stanowić najwyżej połowę zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego wykazanego w sprawozdaniu finansowym, powiększonego o kapitały rezerwowe utworzone z zysku, oraz pomniejszonego o niepokryte straty i akcje własne, może się okazać, że jest ona wyższa od zysku netto za dany rok obrotowy. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania finansowego można także podać informację o tym fakcie. Poniżej przedstawiono przykład noty dotyczącej podziału proponowanego zysku.