Gratisy trzeba ewidencjonować w pełnej wartości

W celu zwiększenia poziomu sprzedaży firmy korzystają z wielu różnych sposobów. Jednym z nich jest dodawanie do sprzedawanych przez siebie towarów i usług tzw. gratisów.

Jak wyjaśnia Norbert Sołtysiak, kierownik Działu Usług Księgowych w FPA Group, transakcja taka polegać może na wydaniu klientowi dodatkowej partii towaru w zamian za zakup określonej jego ilości. Przykładowo za zakup trzech mydełek danej marki kupujący otrzymuje dodatkowo takie samo mydełko gratis. Jest to często spotykany element promocyjny, w szczególności stosowany w dużych sieciach handlowych.

– Taki rodzaj promocji wiąże się ze zwiększeniem kosztu sprzedaży towarów, a co za tym idzie, ze zmniejszeniem marży na danym produkcie, z drugiej strony zaś zwiększa atrakcyjność oferty, co może się przełożyć na wzrost sprzedaży – wyjaśnia nasz rozmówca.

Ujęcie księgowe

Ekspert wyjaśnia, że jeżeli towar przeznaczany na gratisy jest towarem pełnowartościowym, to powinien być wprowadzany do magazynu po cenie zakupu lub cenie ewidencyjnej stosowanej przez spółkę (w zależności od przyjętej metody wyceny magazynu).

W księgach rachunkowych zakup towarów handlowych (w przypadku firmy handlowej) może zostać ujęty w następujący sposób:

Według Norberta Sołtysiaka, jeżeli firma prowadzi szczegółową analizę towarów przekazywanych w formie gratisów, słuszne wydaje się założenie dodatkowego konta analitycznego w grupie kont 3 Towary przeznaczane na promocje, na którym byłyby wykazywane transakcje związane z tego typu akcją promocyjną.

Ekspert uważa, że towar wydany na cele promocji może być zaksięgowany zapisem:

Maria Pietrzyk-Wdowiak, doradca podatkowy w FPA Group, twierdzi, że gratisy opisane w przykładzie (przy zakupie trzech mydeł, jedno mydło tej marki gratis) można uznać za rabaty towarowe (naturalne). Rabaty towarowe wystąpią w sytuacji, gdy sprzedawca przy sprzedaży danego towaru dostarczy kupującemu także dodatkową ilość towaru bez pobierania dodatkowej płatności. Na gruncie ustawy o CIT udzielenie rabatu towarowego nie wiąże się z ryzykiem podatkowym. Dla celów VAT – ryzyko uznania tego przekazania za nieodpłatne (opisane przy dodatkach), które mogłoby prowadzić do zwiększenia obciążenia podatkiem należnym, można wyeliminować przez obniżenie ceny jednostkowej przekazywanych towarów.

– Oczywiście udzielenie rabatu, zależnie od momentu, w którym to nastąpiło, może zostać udokumentowane fakturą VAT lub fakturą VAT korygującą – twierdzi nasza rozmówczyni.

Dodatkowe produkty

Często zdarza się także, że klienci dostają różne dodatki do sprzedawanych towarów, np. tabletki do zmywania w przypadku zakupu zmywarki.

Maria Pietrzyk-Wdowiak uważa, że tego typu akcje promocyjne można zakwalifikować do sprzedaży premiowej, pod warunkiem że:

● wydanie dodatku następuje wyłącznie w związku z faktem nabycia towaru objętego promocją (warunki wydania są obiektywne, nie są uzależnione od zdarzeń losowych),

● wydanie dodatku nie wiąże się z koniecznością spełnienia żadnego dodatkowego warunku (np. wylosowanie, odpowiedź na dodatkowe pytanie, dodatkowa odpłatność).

Ekspert wyjaśnia, że zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług dodatki przekazane w ramach sprzedaży premiowej nie muszą podlegać opodatkowaniu VAT także wtedy, gdy nie spełniają warunków do uznania ich za prezenty o małej wartości lub za próbki towarów. Umożliwia to interpretacja art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r.

– Nie można podważyć faktu, że przekazanie dodatków, choć nieodpłatnie, następuje na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem – twierdzi Maria Pietrzyk-Wdowiak. Dodaje, że konserwatywne stanowisko organów skarbowych nie powinno tego uniemożliwiać, w szczególności jeśli powołać się na fakt, że podatnika nie mogą dotykać negatywne konsekwencje wynikające z niewłaściwego wdrożenia przepisów wspólnotowych dotyczących VAT.

Rozliczenie prezentów

Olaf Oleśkiewicz, koordynator zespołu w Dziale Usług Księgowych w FPA Group, potwierdza, że kiedy klient otrzymuje bezpłatny dodatek do zakupionego towaru, mamy do czynienia ze sprzedażą premiową. Koszty poniesione na zakup takich bezpłatnych dodatków stanowią dla jednostki gospodarczej koszty uzyskania przychodów. Są one bowiem ściśle powiązane ze sprzedażą podstawowych towarów i mają stanowić zachętę dla nabywcy do ich nabycia.

Według Olafa Oleśkiewicza zakup dodatków do sprzedawanego towaru należy zaksięgować w następujący sposób:

● Faktura dokumentująca zakup towaru wydawanego jako gratis

● Faktura wewnętrzna dokumentująca przekazanie dodatków: