Jak zdobyć uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych

Certyfikat księgowy można uzyskać na dwa sposoby. Jednak w każdym przypadku konieczne jest doświadczenie w księgowości. Uprawnienia może więc otrzymać osoba z dwuletnią praktyką, jeżeli zda egzamin, lub taka, która legitymuje się odpowiednim wykształceniem z rachunkowości oraz trzyletnią praktyką.

Wiele trudności sprawia kandydatom zagadnienie praktyki w księgowości. Tę kwestię reguluje obecnie art. 76b ust. 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem za doświadczenie uważa się wykonywanie określonych czynności – na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż pół etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej.

Tymi czynnościami są natomiast:

● prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych lub

● dokonywanie wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, lub

● sporządzanie sprawozdań finansowych, lub

● badanie sprawozdań finansowych pod nadzorem biegłego rewidenta.

Warto pamiętać, że podane kryteria funkcjonują dopiero od początku 2009 roku. Wcześniej za praktykę w księgowości uważane było wykonywanie tych czynności – na podstawie stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem ewidencji własnej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że obecnie wymogi w tym zakresie są bardziej restrykcyjne. Zgodnie z aktualnym stanem prawnym za doświadczenie nie jest już uznawana praca księgowego na umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenia) w podmiocie, który nie prowadzi usługowo ksiąg rachunkowych. Wykonując czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej, można wykazać praktykę, wyłącznie jeżeli praca wykonywana jest w jednostce usługowo prowadzącej księgi rachunkowe (np. biurze rachunkowym), a księgowy dostaje za nią wynagrodzenie.

Księgowi często nie mają świadomości, że praktykę dla celów certyfikatu księgowego można zdobyć tylko poprzez pracę na pełnych księgach. Trzeba pamiętać, że podatkowe ewidencje nie liczą się do takiego doświadczenia.

Wątpliwości wzbudza również kwestia urlopu chorobowego lub wychowawczego, a także macierzyńskiego. Należy więc pamiętać, że tylko okres urlopu macierzyńskiego oraz chorobowego wlicza się do okresu zatrudnienia. Oznacza to, że czas trwania urlopu wychowawczego nie jest liczony do doświadczenia w księgowości.

Warto też wspomnieć, że praktyki nie stanowi praca w księgowości na stażu z urzędu pracy. Odbywany jest bowiem na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z jej przepisami staż oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.

Jednak np. w przypadku bezrobotnych do 25 roku życia podstawą takiego stażu jest umowa między starostą i pracodawcą. Stażysta nie dostaje również pensji, lecz stypendium w wysokości 140 proc. zasiłku dla bezrobotnych.

Podobny problem jest w sytuacji, gdy agencja pracy oddelegowuje do wykonywania określonych czynności księgowych do innej firmy. Minister finansów nie uzna takiego doświadczenia, nawet jeżeli agencja zatrudnia księgowego na umowę o pracę w wymiarze nie mniejszym niż pół etatu. Wynika to z faktu, że taka więź nie łączy pracownika i podmiot, w którym wykonuje on czynności rachunkowe.

Jeżeli warunek praktyki jest spełniony, sposób uzyskania uprawnień będzie zależał od długości zdobytego stażu. Dwuletnie doświadczenie jest wystarczające, jeżeli ubiegający się o certyfikat posiada minimum wykształcenie średnie i zdał egzamin przeprowadzany przez komisję powołaną przez ministra finansów. Z kolei minimum trzyletnie doświadczenie jest konieczne w przypadku, gdy kandydat legitymuje się odpowiednim wykształceniem. Tu ustawa przewiduje dwie możliwości zdobycia wymaganego wykształcenia. W tym przypadku można posiadać wykształcenie:

● wyższe magisterskie uzyskane na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość, lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadały wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

● wyższe magisterskie lub równorzędne oraz ukończyć studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Trzeba jednak zwrócić uwagę na kilka ważnych kwestii. Warto przyjrzeć się fragmentowi przepisu, który mówi, że uznawane są też specjalizacje, których plan studiów i program kształcenia odpowiadają wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość. To stwierdzenie odnosi się do tych specjalizacji, które obszarem wiedzy obejmują cały zakres rachunkowości, jak np. rewizja finansowa. W takim przypadku konieczne jest więc porównanie programu uczelni tego kierunku z programem przyjętym dla specjalności rachunkowość. Tak sformułowany przepis nie oznacza jednak, że uznawane są takie kierunki, które w swoim programie przewidują zajęcia z rachunkowości.

Certyfikat nie będzie również wydany, jeżeli studia podyplomowe z rachunkowości nie są poprzedzone studiami magisterskimi lub równorzędnymi. Oznacza to, że nie jest wystarczający dyplom studiów licencjackich lub inżynierskich.

Kolejna kwestia, o której należy pamiętać, to wymóg zdobycia dyplomu w jednostkach uprawnionych do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych. Takie uprawnienia mają przede wszystkim uczelnie państwowe i nieliczne uczelnie prywatne.

Wykaz jednostek uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych dostępny jest w Monitorze Polskim z 2007 roku, nr 41, poz. 462 w obwieszczeniu Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych. W celach informacyjnych zamieszczony jest również na stronie: http://www.ck.gov.pl

Jeżeli kandydat spełnia ustawowe kryteria do otrzymania certyfikatu, możne złożyć dokumenty do ministra finansów. Przesyła się je do Departamentu Rachunkowości Ministerstwa Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa. Aktualny wykaz określa rozporządzenie ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (zacznie ono obowiązywać od 6 maja 2009 r.). Są to:

● wniosek o wydanie certyfikatu księgowego zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia,

● informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości. Musi być ona opatrzona datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku,

● dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki w księgowości,

● dyplom lub świadectwo potwierdzające posiadane wykształcenie,

● zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym, w przypadku osoby, która ubiega się o certyfikat poprzez weryfikację wiedzy.

W przypadku zdawania egzaminu do dokumentów należy dołączyć zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym.

Rozporządzenie ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie precyzuje, jakie dokumenty powinny być złożone, aby udowodnić doświadczenie w księgowości. Kandydat powinien więc przedstawić takie dokumenty, które będą potwierdzały, że wszystkie wymogi ustawy w tym zakresie zostały spełnione. W przypadku gdy resort finansów uzna przedstawione dowody za niewystarczające, wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentów. Dokumentami poświadczającymi doświadczenie mogą być przykładowo świadectwo pracy lub zaświadczenie od pracodawcy. Z dokumentów tych musi wynikać, czy praktyka została zdobyta przykładowo na podstawie umowy o pracę, czy umowy cywilnoprawnej. W przypadku umowy o pracę musi być wskazany wymiar czasu pracy. Jest to o tyle ważne, że praktyka jest zaliczana tylko wówczas, gdy kandydat zdobył ją, pracując na minimum pół etatu. W przypadku gdy kandydata z pracodawcą łączyła umowa cywilnoprawna, konieczne jest wskazanie, czy była ona odpłatna. Jest to jedno z kryteriów uznania praktyki. Konieczny jest również profil działalności przedsiębiorcy. Praktyka bowiem jest zaliczana tylko wówczas, gdy czynności na tej podstawie są wykonywane w podmiocie świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Kolejny element to stanowisko pracy lub formy prawna jednostki. Jeżeli ze stanowiska nie wynika praktyka, konieczne będą dodatkowe dokumenty, np. zakres obowiązków. Nie dotyczy to np. głównych księgowych, starszych księgowych i księgowych zatrudnionych np. w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółkach akcyjnych (mają one obowiązek prowadzić pełne księgi). Dodatkowe zaświadczenia od pracodawców lub zakresy obowiązków wymagane są natomiast na takich stanowiskach, jak referent, inspektor, koordynator.

W przypadku zatrudnienia w jednostce prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług prowadzenia ksiąg rachunkowych resort wymaga, aby udokumentowany został rodzaj uprawnienia, na podstawie którego prowadzona jest działalność. Konieczny jest również szczegółowy zakres faktycznie wykonywanych przez kandydata czynności wraz ze wskazaniem dokładnego okresu ich wykonywania.

Z kolei w przypadku dokumentów poświadczających wykształcenie nie powinno być żadnych problemów. W tym przypadku można przedstawić oryginały, odpisy dyplomów i świadectw lub urzędowo poświadczone kopie. Jeżeli kandydat ukończył specjalność inną niż rachunkowość, konieczne jest zaświadczenie wydane przez uczelnię. Musi ono potwierdzać, że plan studiów i program kształcenia ukończonej specjalności odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość.

Warto zwrócić uwagę na istotną zmianę, która obowiązuje od 1 stycznia 2009 r. Dotyczy ona osób, które mogą podejść do egzaminu przed komisją powołaną przez ministra finansów. Od tej daty nie trzeba już spełniać kryteriów wykształcenia i doświadczenia.

Natomiast o certyfikat w przypadku zdawania egzaminu można wystąpić dopiero po jego zdaniu. Aby więc zakwalifikować się do egzaminu w pierwszej kolejności, należy złożyć wniosek. Powinien on zawierać następujące dane: numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego – numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość), imiona i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania oraz adres do korespondencji.

Do tego dokumentu należy dołączyć również dwa oświadczenia o:

● posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystaniu z pełni praw publicznych i

● oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości.

Konieczne jest również wniesienie opłaty egzaminacyjnej. Rozporządzenie w sprawie usługowego prowadzenia ksiąg określa ją jako 40 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponieważ w 2009 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 1276 zł, opłata egzaminacyjna będzie równa 510,40 zł (wcześniej 480 zł).

W przypadku gdy kandydat nie przystąpi do egzaminu, opłata nie podlega zwrotowi. Osoba, która z ważnych przyczyn losowych nie mogła do niego przystąpić w wyznaczonym dla niej terminie, może przystąpić do egzaminu w terminie późniejszym. W takim przypadku opłatę zalicza się na poczet egzaminu przeprowadzanego w terminie późniejszym. Warunkiem przystąpienia do egzaminu w terminie późniejszym jest jednak przedstawienie Komisji Egzaminacyjnej dokumentów potwierdzających niemożność przystąpienia do egzaminu w wyznaczonym terminie. Należy to uczynić najpóźniej w ciągu siedmiu dni po tym terminie.

Z kolei kandydat, który został zakwalifikowany do egzaminu, może na 14 dni przed jego terminem zwrócić się do organizatora egzaminu o zwrot opłaty egzaminacyjnej.

Osoby, które zakwalifikują się do egzaminu w tym roku (lub później), przystąpią do niego zgodnie z nową formułą, gdzie nacisk położony będzie na zadania sytuacyjne. Egzamin będzie trwał cztery godziny (dotychczas przepisy przewidywały pięć godzin na egzamin). W tym czasie kandydat będzie musiał rozwiązać minimum sześć zadań egzaminacyjnych (wcześniej trzy) i odpowiedzieć na 50 pytań testowych (wcześniej 160). Ponadto weryfikacji będą poddane trzy bloki tematyczne. Aby kandydat zdał egzamin, z każdego z nich będzie musiał otrzymać co najmniej 60 proc. maksymalnej liczby punktów. Za rachunkowość będzie można otrzymać 130 punktów za 30 pytań testowych i od trzech do sześciu zadań sytuacyjnych. W bloku podatki maksymalnie będzie można zdobyć 60 punktów, odpowiadając prawidłowo na 10 pytań testowych i dwa do czterech zadań sytuacyjnych. Natomiast ubezpieczenia społeczne oraz podstawy prawa cywilnego i gospodarczego pozwolą na zdobycie 40 punktów, pod warunkiem że kandydat odpowie na 10 pytań testowych i na jedno do trzech zadań, które mogą się pojawić na egzaminie.

Dokładny zakres zagadnień egzaminacyjnych został podany w załączniku 6 do rozporządzenia z 8 kwietnia 2009 r.

W przypadku pytań testowych sposób oceny nie ulegnie zmianie w stosunku do wcześniej stosowanych zasad, tj. za poprawną odpowiedź kandydat otrzyma dwa punkty, za brak odpowiedzi zero punktów, natomiast zła odpowiedź będzie oznaczała utratę punktu. Natomiast zadania będą punktowane indywidualnie (kandydat uzyska informacje na ten temat na egzaminie).

W egzaminie może uczestniczyć od 60 do 90 osób. Przed wejściem na salę egzaminacyjną kandydat musi okazać dowód osobisty lub inny dokument tożsamości zawierający numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego – numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość) i własnoręcznym podpisem potwierdzić udział w egzaminie.

Przed rozpoczęciem egzaminu przewodniczący Komisji powinien poinformować osoby przystępujące do egzaminu o:

● sposobie przeprowadzania egzaminu;

● przepisach porządkowych obowiązujących w trakcie egzaminu;

● zasadach dokonywania oceny udzielonych odpowiedzi;

● terminie ogłoszenia wyników (nie może on być wyznaczony jednak na dzień późniejszy niż w ciągu 14 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu).

Wyniki egzaminu ogłaszane są z wykorzystaniem numeru ewidencyjnego nadanego w momencie złożenia wniosku o zakwalifikowanie do egzaminu na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Ponadto osoba przystępująca do egzaminu otrzymuje od organizatora egzaminu pisemną informację o wyniku egzaminu.

W trakcie egzaminu zdający może opuścić salę po uzyskaniu zgody przewodniczącego, członka lub sekretarza Komisji i przekazaniu mu pracy egzaminacyjnej wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem tożsamości. Czas nieobecności jest zaznaczany na pracy egzaminacyjnej.

Na egzaminie można korzystać z pomocy. Taką możliwość przewiduje par. 3 załącznika nr 5 rozporządzenia ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zgodnie z tym przepisem podczas egzaminu uczestnicy mogą korzystać z przepisów prawa opublikowanych w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy. Kandydaci mogą również używać wszystkich urządzeń ułatwiających liczenie, np. kalkulatora, z wyjątkiem tych, które posiadają funkcje gromadzenia, przetwarzania i przenoszenia danych.

Należy jednak pamiętać, że Komisja Egzaminacyjna może wykluczyć z egzaminu osobę, która podczas egzaminu narusza przepisy porządkowe obowiązujące w trakcie egzaminu lub korzysta z niedozwolonych materiałów (innych niż wymienione powyżej).

Praca egzaminacyjna nie zostanie oceniona również gdy:

● zawiera inne poza przydzielonym numerem identyfikacyjnym elementy pozwalające na identyfikację autora pracy;

● nie zawiera kompletnych arkuszy z testami egzaminacyjnymi oraz z zadaniami sytuacyjnymi;

– jest rozwiązane w sposób nietrwały lub nieczytelny.

W przypadku gdy kandydat nie zaliczy w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników ma prawo wglądu do pracy egzaminacyjnej. Udostępniana jest w siedzibie urzędu obsługującego ministra finansów. Następuje to w obecności sekretarza Komisji oraz co najmniej jednego pracownika urzędu. W terminie 21 dni od dnia ogłoszenia wyników uczestnik egzaminu ma prawo do pisemnego odwołania się od wyniku egzaminu do Komisji. Podlega ono rozpatrzeniu przez Komisję w terminie 30 dni od jego otrzymania. O podjętym rozstrzygnięciu przewodniczący Komisji powiadamia niezwłocznie uczestnika egzaminu.

Osoba, która uzyska uprawnienia, umieszczana jest w wykazie osób, które uzyskały certyfikat księgowy, który prowadzi minister finansów. Zawiera on: imię i nazwisko, numer certyfikatu księgowego oraz numer PESEL. W przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego – numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość.

Zmiana tych danych (np. nazwiska), zgodnie z art. 76g ust. 3 ustawy o rachunkowości, wymaga zgłoszenia. Należy to uczynić w terminie 30 dni od zaistnienia takich okoliczności.

Dokumenty, które należy złożyć w tym zakresie, wymienia par. 11 rozporządzenia w sprawie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jest to:

● wniosek, zawierający następujące dane: numer PESEL (a w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego – numer i rodzaj dokumentu potwierdzającego tożsamość), imiona i nazwisko, numer certyfikatu księgowego oraz,

● oryginał lub kopię poświadczoną urzędowo dokumentu, potwierdzającego konieczność dokonania zmiany danych w wykazie osób, które uzyskały certyfikat księgowy.

Certyfikat księgowy wydawany jest dożywotnio. Księgowy nie ma żadnych ustawowych obowiązków np. kształcenia się, których niespełnienie może wiązać się z odebraniem licencji. Nie oznacza to jednak, że uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych nie można stracić. Zgodnie z art. 76a ust. 6 ustawy o rachunkowości osoby, które po otrzymaniu certyfikatu księgowego, uzyskaniu wpisu do rejestru biegłych rewidentów lub na listę doradców podatkowych zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za określone czyny, nie są uprawnione do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wyrok w tym przypadku może dotyczyć przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstw skarbowych. Uprawnienia do prowadzenia ksiąg można też stracić w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa związane z nieprzestrzeganiem ustawy o rachunkowości (wymienione w rozdziale 9).

Z kolei może zaistnieć sytuacja, że posiadacz uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych fizycznie utraci dokument poświadczający zdobyte kwalifikacje. W takiej sytuacji może on ubiegać się o wydanie duplikatu certyfikatu księgowego. W tym celu należy złożyć do Ministerstwa Finansów wniosek w tym zakresie zgodnie ze wzorem. Stanowi on załącznik na 3 rozporządzenia ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. We wniosku należy podać m.in. numer wydanego certyfikatu.

Warunkiem wydania duplikatu certyfikatu księgowego jest również wniesienie opłaty w wysokości 10 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, na rachunek bankowy urzędu obsługującego ministra finansów. W 2009 roku opłata wyniesie 127,60 zł (minimalne wynagrodzenie za pracę w 2009 roku wynosi 1276 zł). Natomiast kopię dowodu wpłaty należy dołączyć do wniosku. Należy też oświadczyć na wniosku, że oryginał certyfikatu został utracony.

Osoba, która zdobyła certyfikat księgowego, powinna mieć świadomość, do czego on uprawnia. Należy więc przypomnieć, że kwestie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych od 1 stycznia 2009 r. reguluje przede wszystkim ustawa o rachunkowości. Wówczas po raz pierwszy w art. 76a ustawy o rachunkowości zostało zdefiniowane to pojęcie. Zgodnie z tym przepisem usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, polegającą na świadczeniu usług w zakresie:

● prowadzenia, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych,

● okresowego ustalania lub sprawdzania drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,

● wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego,

● sporządzania sprawozdań finansowych,

● gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą o rachunkowości,

Ponadto przedsiębiorcy, wykonujący tę działalność, są również uprawnieni do wykonywania działalności, obejmującej:

● prowadzenie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie,

● sporządzanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie

– w zakresie określonym odrębnymi przepisami (tj. ustawą o doradztwie podatkowym).

Działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych mogą natomiast prowadzić np. przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, jeżeli są uprawnieni do usługowego prowadzenia ksiąg. Natomiast pozostali przedsiębiorcy pod warunkiem że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez uprawnione osoby.

Warto pamiętać, że osoby te mogą przy wykonywaniu czynności korzystać z pomocy osób nieuprawnionych. W takim przypadku muszą jednak zapewnić stały i bezpośredni nadzór nad wykonywaniem tych czynności.

Każde biuro rachunkowe (podmiot uprawniony do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych) ma obowiązek ubezpieczenia swojej działalności.

Obowiązek ten powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności.

Ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie ubezpieczenia, w związku z wykonywaną działalnością.

Ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód:

● polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzonych przez ubezpieczonego małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, a także powinowatemu w tej samej linii lub stopniu, osobie pozostającej w stosunku przysposobienia oraz jej małżonkowi, jak również osobie, z którą ubezpieczony pozostaje we wspólnym pożyciu;

● wyrządzonych przez ubezpieczonego po utracie uprawnień do wykonywania czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i czynności doradztwa podatkowego, chyba że szkoda jest następstwem wykonywania działalności przed utratą tych uprawnień;

● polegających na zapłacie kar umownych;

● powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru.

Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, zależna jest od przedmiotu działalności przedsiębiorców uprawnionych do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz czynności doradztwa podatkowego i wynosi równowartość w złotych:

● 15 tys. euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wykonywanie czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i czynności doradztwa podatkowego;

● 10 tys. euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wyłącznie wykonywanie czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;

● 5 tys. euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wyłącznie wykonywanie czynności doradztwa podatkowego.

Kwoty te są ustalane przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia OC została zawarta.