Badanie spółki wymaga niezależności audytora

Spółki, które będą zawierać umowę z biegłym rewidentem na badanie sprawozdań finansowych za 2009 rok, muszą pamiętać o zmianach przepisów, które obowiązują od 6 czerwca. Wprowadzone one zostały ustawą z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie. W konsekwencji tych zmian przepisy dotyczące niezależności audytorów, zamiast w ustawie o rachunkowości, zostały uregulowane w ustawie o biegłych rewidentach.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na art. 56 ust. 3 pkt 4 ustawy o biegłych. Zgodnie z jego treścią niezależność nie jest zachowana, jeżeli biegły osiągnął chociażby w jednym roku, w ciągu ostatnich pięciu lat, co najmniej 40 proc. przychodu rocznego z tytułu świadczenia usług na rzecz jednostki, w której wykonywał czynności rewizji finansowej, lub jednostki z nią powiązanej. Limit przychodów nie dotyczy pierwszego roku działalności biegłego rewidenta. W poprzednim stanie prawnym limit przychodów wynosił 50 proc.

Ponadto warto pamiętać o nowym wymogu określonym w art. 65 ust. 7 ustawy o rachunkowości. Przepis ten stanowi, że raport i opinia z badania sprawozdania finansowego podpisuje kluczowy biegły rewident. Za takiego audytora uważany jest natomiast biegły rewident odpowiedzialny za wykonywanie czynności rewizji finansowej w imieniu podmiotu uprawnionego do badania.

Od 6 czerwca 2009 r. obowiązują również nowe wymogi dla spółek zainteresowania publicznego (np. banków, spółek giełdowych, zakładów ubezpieczeń). Kluczowy biegły rewident nie może wykonywać czynności rewizji finansowej w tej samej jednostce zainteresowania publicznego w okresie dłuższym niż pięć lat. Do badania takiego podmiotu będzie mógł powrócić dopiero po dwuletniej przerwie. Ponadto kluczowy biegły rewident oraz biegli rewidenci uczestniczący w czynnościach rewizji finansowej nie mogą zajmować kierowniczych stanowisk w jednostce zainteresowania publicznego przed upływem co najmniej dwóch lat od zakończenia wykonywania tych czynności.

W uzasadnionych przypadkach na podstawie art. 66 ust. 7 ustawy o rachunkowości można rozwiązać umowę z podmiotem audytorskim. O takim działaniu kierownik jednostki oraz podmiot audytorski muszą niezwłocznie poinformować Komisję Nadzoru Audytowego.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości kierownik jednostki musi zawrzeć umowę o badanie sprawozdania finansowego w terminie, który umożliwia audytorowi udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Spółka może natomiast rozpocząć czynności inwentaryzacyjne na trzy miesiące od dnia kończącego rok obrotowy.

Agnieszka Pokojska

Art. 56, art. 89 i 90 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 649).

Art. 65 i 66 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).