Spłata należności po sporządzeniu sprawozdania nie uprawnia do korekty

Spółki, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym do końca marca, miały czas na sporządzenie sprawozdania finansowego. Z kolei na jego zatwierdzenie odpowiedni organ (np. wspólnicy) ma czas do końca czerwca (sześć miesięcy od dnia bilansowego). Należy jednak pamiętać, że jeśli sprawozdanie nie zostało zatwierdzone, ale spółka otrzymała informacje, które powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, kształt takiego raportu należy skorygować.

Jak twierdzi Renata Zielińska, biegły rewident, partner ForBiznes Audyt - Libsz Kępka Zielińska - Biegli Rewidenci sytuacje, które wymagają tego typu korekt w sprawozdaniach, zdarzają się dość rzadko. Podmioty gospodarcze popełniają jednak często błąd, dokonując ich w sytuacji, gdy nie jest to uzasadnione.

- W ostatnim czasie zdarzają się przypadki korygowania już sporządzonych, a często także zbadanych, sprawozdań tytułem utworzenia odpisów aktualizujących udziały w innych podmiotach, które popadły w trudną sytuację finansową po dniu sporządzenia sprawozdania finansowego przez właściciela - twierdzi nasza rozmówczyni. Wyjaśnia, że zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, długoterminowe udziały i akcje w innych podmiotach wycenia się w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Analizę przesłanek wskazujących na utratę wartości aktywów finansowych należy przeprowadzić nie rzadziej niż na koniec roku obrotowego.

Ekspert dodaje, że w przypadku udziałów w podmiotach niepublicznych ocenę, czy nastąpiła trwała utrata wartości, przeprowadza się w oparciu o wyniki wyceny przeprowadzonej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W przypadku gdy taki podmiot utraci możliwość generowania przepływów na zakładanym wcześniej poziomie, np. na skutek realizacji niekorzystnych umów o instrumenty pochodne i/lub wypowiedzenia umów kredytowych po dniu sporządzenia sprawozdania finansowego (dacie jego podpisania), nie jest zasadne korygowanie tego sprawozdania.

Według Renaty Zielińskiej, skutki zaistniałej sytuacji należy uwzględnić przy dokonywaniu wyceny metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych podczas sporządzania najbliższego sprawozdania finansowego (kwartalnego, pół- rocznego). Jeśli sprawozdanie spółki podlega publikacji, w całości zasadne będzie w takim przypadku ujawnienie informacji na temat sytuacji finansowej podmiotu, którego udziały lub akcje spółka posiada. Konieczne też będzie ujawnienie skutków finansowych tego zdarzenia na przyszłe wyniki finansowe spółki.

Z kolei Marzena Libsz, biegły rewident, partner ForBiznes Audyt - Libsz Kępka Zielińska - Biegli Rewidenci podkreśla, że błędem jest korygowanie sprawozdań w związku z zapłaconymi po dacie sporządzenia sprawozdania, istotnymi kwotami należności, które wcześniej zostały objęte odpisami aktualizującymi. Sporządzając sprawozdanie finansowe na konkretny dzień bilansowy, spółki są zobligowane do objęcia odpisami aktualizującymi należności, które zgodnie z przeprowadzoną na ten dzień oceną ich ściągalności są zagrożone.

Ekspert wyjaśnia, że ocenę ściągalności przeprowadza się, uwzględniając między innymi: liczbę dni przeterminowania, ocenę kondycji finansowej kontrahenta, szczególnie fakt postawienia kontrahenta w stan upadłości lub likwidacji. W przypadku kiedy po sporządzeniu sprawozdania, a przed jego zatwierdzeniem kontrahent zapłaci należność objętą odpisem, spółka nie powinna korygować sprawozdania i rozwiązywać uprzednio utworzonego odpisu aktualizującego, gdyż to zdarzenie nie wpływa na stan istniejący na dzień bilansowy. Rozwiązanie odpisu następuje w dacie zapłaty należności.

- Podobnie zdarza się, że spółki dokonują nieprawidłowych korekt sprawozdania, ujmując odpisy aktualizujące aktywa. Dotyczy to składników majątku zniszczonych np. w pożarze lub powodzi powstałymi po dacie sporządzenia sprawozdania, a przed datą jego zatwierdzenia - twierdzi nasza rozmówczyni. Dodaje, że obowiązująca zasada mówi, że jeżeli zdarzenie takie miało miejsce po dacie sporządzenia sprawozdania, to odpisy aktualizujące zniszczone aktywa powinny być ujmowane w dacie bieżącej, a sprawozdanie za poprzedni rok obrotowy nie powinno zostać skorygowane.