Zniszczony środek trwały trzeba usunąć z ewidencji

Aby dany składnik majątku mógł widnieć w księgach rachunkowych jako środki trwałe, powinien spełniać warunki zawarte w art. 3. ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości. Oznacza to, że musi on być kompletny, zdatny do użytku i przeznaczony na potrzeby jednostki. Zatem, w sytuacji gdy maszyna produkcyjna uległa awarii, a nie jest opłacalna jej naprawa, to należy usunąć ją z ewidencji środków trwałych.

W przypadku gdy środek trwały nie jest dłużej zdatny do użytku i nie może zostać naprawiony, należy go zlikwidować.

Postawienie środka trwałego w stan likwidacji powinno być potwierdzone dokumentem księgowym LT. Jeżeli nie został on umorzony w całości, usunięcie składnika majątku z ksiąg rachunkowych można zaewidencjonować w następujący sposób:

1. Wyksięgowanie w wartości dotychczasowego umorzenia: strona Wn konta 050 – Umorzenie środków trwałych, strona Ma konta 010 – Środki trwałe.

2. Wyksięgowanie w wartości nieumorzonej: strona Wn konta 566 – Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 010 – Środki trwałe.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy likwidacja jest skutkiem zdarzeń nadzwyczajnych (co dzieje się jednak niezwykle rzadko), to część nieumorzona obciąża konto 775 – Straty nadzwyczajne.

Środki trwałe postawione w stan likwidacji do czasu fizycznego przeprowadzenia tej czynności ujmuje się na koncie pozabilansowym. Oznacza to, że w dacie wyksięgowania składnika majątku z konta – 010 Środki trwałe należy go ujawnić w wartości początkowej po stronie Wn konta – Środki trwałe w likwidacji. Ostatecznie zlikwidowany składnik majątku wyksięgowuje się zapisem odwrotnym.

Warto też zwrócić uwagę na jeszcze jedną sytuację, gdy likwidacja środka trwałego związana jest z budową nowego obiektu. Ponieważ likwidacja jest konieczna, aby rozpocząć budowę nowego środka trwałego koszty z tym związane będą zwiększać wartość początkową nowego środka trwałego. Nieumorzoną wartość środka trwałego należy zaewidencjonować zapisem: strona Wn konta 080 – Środki trwałe w budowie, strona Ma konta 010 – Środki trwałe.

Wynika to z art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem koszt wytworzenia środków trwałych w budowie obejmuje ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania.

Powstaje jednak pytanie, kiedy zaprzestać amortyzacji likwidowanych środków trwałych. Kwestie te reguluje art. 32 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Przepis ten mówi, że zakończenie amortyzacji następuje nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru.

Oznacza to, że amortyzacji należy zaprzestać od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został postawiony w stan likwidacji. Ostatniego odpisu dokonuje się więc za miesiąc, w którym przeznaczono go do likwidacji.