Wyburzenie starego budynku może zwiększyć wartość początkową nowego obiektu

Spółki, które we własnym zakresie budują różnego rodzaju środki trwałe, często nie wiedzą, jak rozliczyć takie wydatki. Należy więc pamiętać, że wszystkie koszty związane z tymi czynnościami muszą zostać ujęte jako część wartości nowego aktywa na koncie 081 - Środki trwałe w budowie. Przykładowo tak będzie w przypadku likwidacji jednego środka trwałego, która jest niezbędna do wybudowania kolejnego. Załóżmy, że w związku z budową nowego obiektu spółka musi zlikwidować środek trwały. Przy czym dotychczasowy środek trwały nie jest w pełni umorzony. Spółka poniosła również koszty usługi likwidacyjnej.

W tym przypadku warto zwrócić uwagę na definicję zawartą w art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem koszt wytworzenia środków trwałych w budowie obejmuje ogół kosztów poniesionych przez jednostkę w okresie budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również:

● niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy,

● koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu.

Ponieważ likwidacja jest konieczna, aby rozpocząć budowę nowego środka trwałego, koszty będą zwiększać jego wartość początkową. Dlatego też nieumorzoną wartość środka trwałego należy zaewidencjonować zapisem: strona Wn konta 081 - Środki trwałe w budowie, strona Ma konta 010 - Środki trwałe. Natomiast koszty usługi likwidacyjnej należy ująć w następujący sposób:

1. Otrzymanie faktury od usługodawcy: strona Wn konta 081 - Środki trwałe w budowie - wartość usługi netto, strona Wn konta 225 - VAT naliczony i jego rozliczenie - wartość VAT naliczonego, strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami lub 240 - Inne rozrachunki - wartość brutto,

2. Zapłata za fakturę: strona Wn konta 202 - Rozrachunki z dostawcami lub 240 - Inne rozrachunki, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

Likwidacja może być przeprowadzona przez własnych pracowników. W tym przypadku nie ma znaczenia, czy wydatki na wynagrodzenia dotyczą osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy czy na umowę zlecenie. W takim przypadku w ciężar konta - Środki trwałe w budowie, odnosi się ogólną wartość robocizny, czyli wynagrodzeń - wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne i innymi świadczeniami na rzecz pracowników. W takim przypadku ewidencja księgowa może przebiegać w następujący sposób:

1. Wynagrodzenie brutto: strona Wn konta 080 - Środki trwałe w budowie, strona Ma konta - 231 - Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń,

2. Zarachowanie obciążeń pracodawcy z tytułu składek ZUS: strona Wn konta 080 - Środki trwałe w budowie, strona Ma konta 220 - Rozrachunki publicznoprawne.

Ujęcie kosztów wynagrodzeń w wartości środka trwałego jest właściwe również w każdym innym przypadku, gdy praca jest bezpośrednio związana z budową.

Należy jednak pamiętać, że do kosztów budowy środka trwałego nie zalicza się np. wynagrodzeń służb finansowo-księgowych czy kadry kierowniczej, czyli tzw. kosztów ogólnego zarządu. Nie są one bowiem związane bezpośrednio z budową aktywa.

Jak zostało to wcześniej wyjaśnione, do wartości środka trwałego w budowie wlicza się ogół kosztów poniesiony w okresie budowy. Należy więc pamiętać, że do jego wartości początkowej zalicza się również wiele wydatków związanych z czynnościami przygotowawczymi. Jeżeli przykładowo wytwarzanym przez spółkę środkiem trwałym jest hala magazynowa, do momentu jego oddania do użytku na koncie 081 - Środki trwałe w budowie należy ująć m.in. koszty dotyczące:

● dokumentacji projektowej, badań i pomiarów geodezyjnych, ekspertyz,

● pozwoleń na budowę, odbiorów technicznych,

● ubezpieczeń majątkowych budowanej hali,

● podatku od czynności cywilnoprawnych, opłat notarialnych sądowych,

● przygotowania terenu pod budowę.

Jeżeli spółka zakupiła usługę w związku z budową środka trwałego, która powiększa jego wartość, operację należy ująć w analogiczny sposób co usługę likwidacji środka trwałego.

Ponieważ już niedługo spółki będą sporządzały sprawozdania finansowe, warto dodać, że tego typu składniki majątku ujmuje się w aktywach bilansu w pozycji A.II.2 - Środki trwałe w budowie.

Ich wartość ustala się zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, czyli w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Należy więc pamiętać, że tak jak pozostałe aktywa, które są wykazywane w sprawozdaniu finansowym, mogą podlegać odpisom aktualizacyjnym z tytułu trwałej utraty wartości.

Z trwałą utratą wartości mamy do czynienia - według art. 28 ust. 7 ustawy o rachunkowości - wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych.

Decyzję o wysokości dokonanego odpisu podejmuje kierownik jednostki. Odpis aktualizacyjny obciąża konto pozostałych kosztów operacyjnych. Jeżeli ustanie przyczyna, dla której dokonano odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu zwiększa wartość środka trwałego w budowie i będzie podlegać zaliczeniu do pozostałych przychodów operacyjnych.

@RY1@i02/2010/193/i02.2010.193.086.014a.001.jpg@RY2@

Remont zakupionego środka trwałego

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 28 ust. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).