Dotacje stanowią kapitał lub przychód

Podmioty, które korzystają z różnego rodzaju dotacji, muszą w odpowiedni sposób rozliczyć je w księgach rachunkowych. W tym przypadku warto zwrócić uwagę na art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem rozliczenia międzyokresowe przychodów dokonywane z zachowaniem zasady ostrożności obejmują w szczególności: środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych.

Oznacza to, że otrzymane środki ewidencjonuje się jako przychód lub kapitał. Metodę kapitałową mogą stosować przykładowo samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

W tym przypadku księgowanie środków trwałych otrzymanych nieodpłatnie odbywa się bowiem z uwzględnieniem ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej.

Zgodnie z art. 57 tej ustawy przekazane z budżetu państwa dotacje na remonty, inwestycje, w tym zakup aparatury i sprzętu medycznego, dotacje z budżetów jednostek samorządu terytorialnego na cele rozwojowe zakładu oraz dary mające charakter aktywów trwałych lub przeznaczone na cele rozwojowe zwiększają fundusz założycielski samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

Firmy, które nie podlegają tego typu przepisom, ujmują dotacje jako przychód. W takim przypadku dotacje powinny być ewidencjonowane w księgach rachunkowych w sposób systematyczny i racjonalny jako przychody w okresach, w których zapewniona zostanie ich współmierność z refundowanymi kosztami ujętymi w rachunku zysków i strat. Dotacje dotyczące aktywów podlegających amortyzacji są ujmowane jako przychód przez okres ekonomicznego użytkowania tych aktywów. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty dotacji zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł.

W przypadku gdy koszty, które mają zostać objęte refundacją, zostały ujęte w rachunku zysków i strat (gdyż nie były związane z wytworzeniem składnika aktywów), dotacja będzie ujmowana jako przychód w okresie, w którym spełnione zostaną warunki jej ujęcia w księgach.

Środki pozyskane na nabycie lub wytworzenie środków trwałych ewidencjonuje się za pośrednictwem konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów. Z tego konta amortyzowana wartość środka trwałego będzie przenoszona na konto 760 - Pozostałe przychody operacyjne, poprzez zapis równoległy do odpisów amortyzacyjnych.

Ewidencja księgowa operacji związanych z zakupem i amortyzacją środków trwałych sfinansowanych dotacją może przebiegać w następujący sposób.

1. Otrzymanie faktury za zakup środka trwałego z dofinansowania: strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego - VAT naliczony podlegający odliczeniu, strona Wn konta 081 - Środki trwałe w budowie - wartość w cenie nabycia, strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki,

2. Zapłata za fakturę: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy,

3. Wpływ dotacji na rachunek: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy, strona Ma konta 840 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów,

4. Oddanie środka trwałego do użytkowania: strona Wn konta 010 - Środki trwałe, strona Ma konta 081 - Środki trwałe w budowie,

5. Odpisy amortyzacyjne od zakupionych środków trwałych: strona Wn konta 400 - Amortyzacja, strona Ma konta 050 - Umorzenie środków trwałych,

6. Odniesienie części dotacji do pozostałych przychodów operacyjnych równolegle do odpisów amortyzacyjnych: strona Wn konta 840 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Dotacje, które mają pośredni związek z działalnością operacyjną, ewidencjonuje się na koncie 760 - Pozostałe przychody operacyjne, natomiast dotacje bezpośrednio związane z działalnością operacyjną, np. do cen sprzedaży produktów, ewidencjonuje się na koncie 700 - Sprzedaż produktów.

@RY1@i02/2010/128/i02.2010.128.086.010a.001.jpg@RY2@

Zakupy maszyny produkcyjnej z dotacji

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).