Dotację na zakup środka trwałego przedsiębiorca musi rozliczyć w czasie

Spółki w toku swojej działalności mogą wykorzystywać środki trwałe, które sfinansowane są dotacją - w całości lub części. W tym przypadku należy pamiętać o wprowadzeniu do ksiąg rachunkowych takiego aktywa w odpowiedniej wartości, a następnie jego amortyzacji.

Wartość początkowa takiego środka trwałego powinna zostać ustalona w zależności od tego, czy środek ten został zakupiony, czy też wytworzony we własnym zakresie, tj. odpowiednio w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia.

Cena nabycia obejmuje cenę zakupu i inne koszty poniesione w związku z zakupem, takie jak: koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, opłaty notarialne, skarbowe. Wartość początkową w tym przypadku powiększają również koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu nabycia środka trwałego, np.: różnice kursowe, prowizje, odsetki, koszty ustanowienia zabezpieczenia. Cena nabycia nie obejmuje natomiast podatku od towarów i usług, chyba że podatnikowi nie przysługuje obniżenie podatku należnego o podatek naliczony. Wartość początkową pomniejszają też udzielone przez sprzedawców upusty, rabaty i inne tego typu zmniejszenia ceny.

Z kolei koszty wytworzenia obejmują wartość składników majątku zużytych do wytworzenia danego środka trwałego oraz wykorzystanych w związku z tym usług obcych. Także koszty wynagrodzeń za pracę oraz inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzenia środka trwałego. Ponadto do kosztu wytworzenia zalicza się odsetki od kredytów, prowizje, różnice kursowe do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Takie zasady wyceny środków trwałych określa art. 28 ustawy o rachunkowości.

Jak wynika z tych przepisów, dotacja nie ma wpływu na ustalenie wartości początkowej środka trwałego. Należy ją natomiast ująć w księgach rachunkowych według zasad określonych w art. 41 pkt 1 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Zgodnie z tym przepisem środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych, zalicza się do rozliczeń międzyokresowych przychodów. Z kolei zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł.

Ujęcie operacji związanych z zakupem i amortyzacją środków trwałych sfinansowanych dotacją może przebiegać w następujący sposób.

1. Wpływ dotacji na rachunek:

2. Otrzymanie faktury za zakup środka trwałego z dofinansowania:

3. Zapłata za fakturę:

4. Oddanie środka trwałego do użytkowania:

5. Odpisy amortyzacyjne od zakupionych środków trwałych:

6. Zaliczenie części dotacji do pozostałych przychodów operacyjnych równolegle do odpisów amortyzacyjnych:

Fakt sfinansowania środka trwałego dotacją nie ma znaczenia przy ewidencji odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych. Dokonuje się jej na zasadach określonych w art. 32 ustawy o rachunkowości. Warto pamiętać, że rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania. Natomiast jej zakończenie - nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru, z ewentualnym uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji ceny sprzedaży netto pozostałości środka trwałego.

Z kolei przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej należy uwzględnić okres ekonomicznej użyteczności danego środka trwałego.

Ustawa o rachunkowości nakazuje w tym przypadku uwzględnić m.in.: tempo postępu techniczno-ekonomicznego, a także:

● liczbę zmian, na których pracuje środek trwały,

● wydajność mierzoną liczbą godzin jego pracy, liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem.

@RY1@i02/2010/094/i02.2010.094.086.014a.001.jpg@RY2@

Zakup środka trwałego z dotacji

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 31 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).