Środki z Unii Europejskiej ujmuje się w księgach jako przychód

Korzystanie ze środków Unii Europejskiej wymaga prowadzenia odpowiedniej ewidencji księgowej. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2009 z 11 lipca 2006 r. podmioty realizujące projekty muszą posiadać odrębny system księgowy albo odpowiedni kod księgowy dla wszystkich transakcji związanych z danym projektem. Modyfikacja planu kont jest uzależniona od rodzaju dotacji, którą otrzyma podmiot. Wyróżnia się bowiem dotacje do aktywów oraz dotacje do przychodu.

Ewidencja księgowa dotacji uzależniona jest m.in. od podmiotu, który ją otrzymał. W zależności od przepisów systemowych, które obejmują podmioty gospodarcze, dotacje z Unii Europejskiej ewidencjonuje się metodą kapitałową lub przychodową.

Metodę kapitałową ujmowania środków pieniężnych w ramach funduszy strukturalnych mogą stosować m.in. wyższe uczelnie, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, spółdzielnie mieszkaniowe.

Przykładowo spółdzielnie mieszkaniowe działają na podstawie ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Budowa budynków mieszkalnych i innych obiektów związanych z ich obsługą według tych przepisów jest finansowana z funduszu wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Jeżeli więc spółdzielnia otrzyma środki pieniężne z funduszy strukturalnych w formie dopłat lub dotacji na sfinansowanie części obiektów służącej obsłudze budynków mieszkalnych, odnosi je na zwiększenie funduszy. Środki pieniężne otrzymane z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej można zaksięgować następującym zapisem: strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy (135 - Inne rachunki bankowe), strona Ma konta zespołu 8.

Z kolei metodę przychodową powinny stosować jednostki podlegające ustawie o rachunkowości, co do których przepisy systemowe nie zwierają odmiennych uregulowań. Warto tu zwrócić uwagę na art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem rozliczenia międzyokresowe przychodów, dokonywane z zachowaniem zasady ostrożności, obejmują w szczególności: środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł.

Przy kwalifikacji środków unijnych należy pamiętać, że ustawa o rachunkowości przychód rozumie jako uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli. Za pozostały przychód operacyjny ustawa o rachunkowości rozumie przychody pośrednio związane z działalnością operacyjną, związane m.in. z otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, aktywów (w tym także środków pieniężnych na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych).

Dotacje powinny być w sposób systematyczny i racjonalny ujmowane jako przychody w okresach, w których zapewniona zostanie ich współmierność z refundowanymi kosztami ujętymi w rachunku zysków i strat. Dotacje dotyczące aktywów podlegających amortyzacji są ujmowane jako przychód przez okres ekonomicznego użytkowania tych aktywów.

W przypadku gdy koszty, które mają zostać objęte refundacją, zostały ujęte w rachunku zysków i strat (gdyż nie były związane z wytworzeniem składnika aktywów), dotacja będzie ujmowana jako przychód w okresie, w którym spełnione zostaną warunki jej ujęcia w księgach.

Środki z Unii Europejskiej dotyczące nabycia lub wytworzenia środków trwałych ewidencjonuje się za pośrednictwem konta 850 - Rozliczenia międzyokresowe przychodów. Z tego konta amortyzowana wartość środka trwałego będzie przenoszona na konto 760 - Pozostałe przychody operacyjne, poprzez zapis równoległy do odpisów amortyzacyjnych.

Dotacje, które mają pośredni związek z działalnością operacyjną, ewidencjonuje się na koncie 760 - Pozostałe przychody operacyjne, natomiast dotacje bezpośrednio związane z działalnością operacyjną, np. do cen sprzedaży produktów, ewidencjonuje się na koncie 700 - Sprzedaż produktów.

Sama decyzja o przyznaniu dotacji nie jest wystarczająca do ujęcia tej dotacji w księgach, może bowiem zostać wycofana. W takiej sytuacji przyznanie środków może zostać odzwierciedlone w ewidencji pozabilansowej na koncie 291 - Należności warunkowe

W kwietniu 2010 r. spółka dostała decyzję o przyjęciu dofinansowania projektu w kwocie 32 tys. zł, które zostanie wykorzystane na sfinansowanie kosztów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością operacyjną. W maju uzyskano decyzję o zwiększeniu środków na realizację projektu o 7 tys. zł. W kolejnym miesiącu została podpisana umowa o dofinansowanie. W lipcu środki zostały przelane na konto bankowe.

@RY1@i02/2010/080/i02.2010.080.086.014a.001.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/080/i02.2010.080.086.014a.002.jpg@RY2@

1) Przyznanie dotacji, kwiecień - ujęcie zdarzenia w ewidencji pozabilansowej jednostronnym zapisem - 32 000 zł

2) Zwiększenie dotacji, maj - ujęcie zdarzenia w ewidencji pozabilansowej jednostronnym zapisem - 7000 zł

3) Ujęcie należności z tytułu dotacji. Spółka przyjęła, że istnieje wystarczająca pewność, że spełni warunki uzyskania dotacji - 39 000 zł

4) Wyksięgowanie należności warunkowej - ujęcie zdarzenia w ewidencji pozabilansowej jednostronnym zapisem - 39 000 zł

5) Wpływ dotacji na rachunek bankowy w lipcu - 39 000 zł

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).