Środki trwałe wykazuje się w bilansie w odpowiedniej wartości

W sprawozdaniu finansowym środki trwałe wykazuje się w bilansie w pozycji aktywów - A.II - Rzeczowe aktywa trwałe. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości przez środki trwałe rozumie się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności:

● nieruchomości, w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

● maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

● ulepszenia w obcych środkach trwałych,

● inwentarz żywy.

Przy kwalifikowaniu środków trwałych należy wziąć pod uwagę również art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, który pozwala zaliczać do środków trwałych aktywa, które nie są własnością jednostki. Dzieje się tak w przypadku, gdy przyjęła ona do używania obcy środek trwały na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron (finansujący) oddaje drugiej stronie (korzystającemu) środek trwały do odpłatnego używania lub odnoszenia korzyści na czas oznaczony i umowa zawarta między kontrahentami spełnia co najmniej jeden z warunków wymienionych w art. 3 ust. 4 pkt 1-7 ustawy o rachunkowości.

Środki trwałe wycenia się na dzień bilansowy według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne, umorzeniowe lub z tytułu trwałej utraty wartości.

Jeżeli zostały one nabyte odpłatnie, wartość początkowa obejmuje cenę zakupu i inne koszty niezbędne do dostosowania obiektu do użytkowania. Wartość początkową środków trwałych powiększają również koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu nabycia środka trwałego, np.: różnice kursowe, prowizje, odsetki, koszty ustanowienia zabezpieczenia. Dotyczy to jednak tylko kosztów poniesionych do momentu oddania danego składnika do eksploatacji.

Pomocą w prawidłowym ujmowaniu i wykazywaniu odpisów aktualizujących może być krajowy standard rachunkowości (KRS) nr 4 w tym zakresie. Standard dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w Dzienniku Urzędowym ministra finansów z 20 lipca 2007 r. nr 8, poz. 46.

KSR przedstawia wszystkie etapy przeprowadzenia przez księgowych procedury aktualizacyjnej. Zawiera m.in. instrukcję dotyczącą oceny celowości dokonania odpisu. Znajdują się w nim też zalecenia dotyczące zapisów, jakich należy dokonać w informacji dodatkowej w sprawozdaniu w przypadku utraty wartości składników majątku firmy.

Z kolei do pozycji A.II.2. - Środki trwałe w budowie, zaliczane są: środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia istniejącego środka trwałego. Przy kwalifikowaniu aktywów do tej pozycji należy pamiętać, że wprowadza się do niej również m.in.:

● zakupione aktywa, które wymagają montażu przed rozpoczęciem ich użytkowania,

● nakłady, które służą wybudowaniu nowego środka trwałego (szczególnie nieruchomości),

● wartości nakładów, które zostaną zużyte do wybudowania nowego środka trwałego.

Środki trwałe w budowie na dzień bilansowy wycenia się zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem tego typu składniki majątku wykazuje się w bilansie w wysokości ogółu kosztów poniesionych w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

Kolejną pozycję aktywów w zakresie rzeczowych aktywów trwałych stanowią A.II.3 - Zaliczki na środki trwałe w budowie. Wykazuje się w niej zarówno zaliczki na dostawę środków trwałych, jak i środków trwałych w budowie.

Ujęcie w taki sposób wpłat będzie właściwe, nawet jeżeli do końca roku obrotowego spółka nie otrzymała faktury. Wpłacone zaliczki na poczet środków trwałych ujawnia się w księgach rachunkowych w momencie ich zapłaty. Można je ująć zapisem: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

Z kolei fakturę potwierdzającą dokonanie wpłaty zaliczki ujmuje się w następujący sposób: strona Wn konta 300 - Rozliczenie zakupu - wartość netto faktury, strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego - wartość podatku podlegającego odliczeniu, strona Ma konta 240 - Inne rozrachunki - wartość brutto.

Zaliczki na składniki aktywów trwałych wykazuje się w bilansie w pozycji A.II.3 bez względu na to, czy przedsiębiorca otrzymał fakturę czy nie. W pierwszym przypadku wartość wpłaconych zaliczek stanowi saldo konta 300 - Rozliczenie zakupu, natomiast w przypadku braku faktury - saldo konta 240 - Inne rozrachunki.

Wato pamiętać, że mniejsze podmioty prowadzące księgi rachunkowe mogą przedstawić w sprawozdaniu finansowym tylko te dane, które we wzorze sprawozdania, stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości, oznaczone są literami i cyframi rzymskimi. Podmioty te wymienione są w art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Są natomiast spółki, które w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok nie osiągnęły dwóch z kryteriów dotyczących zatrudnienia, wartości aktywów w bilansie i przychodów netto ze sprzedaży towarów oraz operacji finansowych.

@RY1@i02/2010/021/i02.2010.021.086.014a.001.jpg@RY2@

Zakup maszyny produkcyjnej na kredyt

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 28 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).