Mniejsze spółki mogą sporządzać uproszczone sprawozdania finansowe za 2009 rok

Przepisy prawa bilansowego dla określonych podmiotów przewidują możliwość tworzenie uproszczonego sprawozdania finansowego. Oznacza to wykazywanie informacji w ograniczonym zakresie.

Mniejsze podmioty prowadzące księgi rachunkowe mogą więc przedstawić tylko te dane, które we wzorze sprawozdania, stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości, oznaczone są literami i cyframi rzymskimi. Można też pominąć informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego, w przypadku gdy nie wystąpiły one w jednostce zarówno w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie, jak i za rok go poprzedzający. W formie uproszczonej można też sporządzić informację dodatkową.

Podmioty, które mogą skorzystać z tych uproszczeń, wymienia art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem są to spółki, które w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok, nie osiągnęły dwóch z poniższych trzech wielkości:

● średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło więcej niż 50 osób,

● suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej przekroczyła równowartości 2 mln,

● przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej przekroczyły równowartość 4 mln euro.

Innym uproszczeniem jest ograniczenie sprawozdania do trzech elementów: bilansu, rachunku zysków i strat, a także informacji dodatkowej. Ostatni z wymienionych części sprawozdania obejmuje wprowadzenie do sprawozdania oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. Z kolei ta możliwość dotyczy spółek, których sprawozdania nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta. Oznacza to, że nie muszą one tworzyć np. zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunku przepływów pieniężnych, a także sprawozdania z działalności. Nie mają też obowiązku ujmowania aktywów i rezerw z tytułu podatku odroczonego, jak również stosowania rozporządzenia ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. nr 149, poz. 1674 z późn. zm.).

Takie jednostki mogą również korzystać z uproszczeń w ujmowania umów leasingu. Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy o rachunkowości podmioty, których roczne sprawozdanie finansowe nie podlegają obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, mogą dokonać kwalifikacji umowy leasingu według zasad określonych w przepisach podatkowych.

Nie warto jednak z nich korzystać, jeżeli w ciągu najbliższych lat spółka spełni warunki zobowiązujące ją do poddania sprawozdania badaniu. Taka sytuacja wymusi bowiem konieczność przekwalifikowania umów zgodnie z ustawą o rachunkowości. Powstanie również konieczność korekty kosztów za bieżący, jak i poprzedni okres sprawozdawczy.

Przypomnijmy, że badaniu przez biegłego rewidenta nie podlegają podmioty, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdanie finansowe, nie spełniły dwóch warunków z trzech wymienionych w ustawie, które dotyczą zatrudnienia, sumy aktywów i przychodów netto. Pierwszy limit to średnioroczne zatrudnienie, które w przeliczeniu na pełne etaty wynosi co najmniej 50 osób. Drugi próg to suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego, która stanowi równowartość w walucie polskiej co najmniej 2,5 mln euro. Z kolei limit przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy to równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 mln euro.

Ten warunek nie dotyczy oczywiście:

● banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji,

● jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

● jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

● spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji.

Takie zasady wynikają z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Przy wskazywaniu uproszczeń związanych z tworzeniem sprawozdania finansowego warto przypomnieć o zmianie, która weszła w życie 1 stycznia 2009 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2009 roku.

Otóż mniejsze firmy prowadzące księgi rachunkowe mogą stosować uproszczoną metodę obliczania kosztów wytworzenia produktu. Zwolnienie dotyczy tych podmiotów, których roczne sprawozdanie finansowe nie podlega obowiązkowi badania i ogłaszania w myśl art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Zgodnie z art. 28 ust. 4a ustawy o rachunkowości w tym przypadku jednostka może do kosztów bezpośrednich doliczyć koszty pośrednie związane z wytworzeniem tego produktu, niezależnie od poziomu wykorzystania zdolności produkcyjnych. Ustalony w ten sposób koszt wytworzenia nie może być wyższy od ceny sprzedaży netto.

Koszty bezpośrednie to przykładowo materiały i płace bezpośrednie, natomiast koszty pośrednie to te koszty, które na podstawie dowodów źródłowych nie mogą być wprost zaliczone do kosztu wytworzenia danej produkcji. Obejmują one koszty pośrednie zmienne, np. zużycie materiałów pomocniczych, koszty transportu. Do ich katalogu zalicza się również koszty pośrednie stałe, np. amortyzację, podatek od nieruchomości, koszty wynagrodzeń kierownictwa i nadzoru produkcji, koszty ubezpieczeń i innych świadczeń na rzecz pracowników produkcyjnych.

Spółki, które mogą korzystać z uproszczenia na podstawie art. 50 ustawy o rachunkowości, to te, które w roku obrotowym 2009, oraz w roku 2008 nie osiągnęły dwóch z poniższych trzech wielkości:

● średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło więcej niż 50 osób,

● suma aktywów bilansu na koniec 2009 roku przekroczyła 8 216 400 zł (średni kurs euro ustalony przez NBP na 31 grudnia 2009 r. 4,1082 zł x 2 mln euro) i w 2008 roku 8 344 800 zł (średni kurs euro ustalony przez NBP na 31 grudnia 2008 r. to 4,1724 zł x 2 mln euro),

● przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finan-sowych przekroczyły 4 mln euro, tj. w 2009 roku 16 432 800 zł, natomiast w 2008 roku - 16 689 600 zł.

Badaniu przez biegłego rewidenta nie podlegają sprawozdania finansowe za 2009 rok podmiotów poza m.in. raportami banków, zakładów ubezpieczeń, spółek akcyjnych, innych jednostek, takich jak sp. z o.o., które w 2008 roku spełniły co najmniej dwa z warunków:

● średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

● suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej, 10 431 000 zł (po średni kursie euro ustalonym przez NBP na 31 grudnia 2008 r. - 4,1724 zł x 2,5 mln euro),

● przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych co najmniej, 20 862 000 zł (4,1724 zł/euro x 5 mln euro).

Kwoty wyliczane są przy założeniu, że rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 28 ust. 4a, art. 50, art. 64 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).