Likwidowane spółki stosują inne zasady wyceny

Spółki, które w 2010 roku nie będą prowadziły swojej działalności, przy tworzeniu sprawozdań finansowych, nie mogą stosować tych samych zasad wyceny co spółki, które są w dobrej sytuacji finansowej.

Jeżeli nie istnieje założenie kontynuacji działania, do wyceny majątku należy zastosować art. 29 ustawy o rachunkowości.

Według wspomnianego art. 29 składniki aktywów należy wycenić po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych jednak od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

Należy pamiętać, że w przypadku środków trwałych należy uwzględnić stan techniczny, wiek, zużycie, a także parametry techniczne. Jako pomoc przy wycenie składników majątku mogą posłużyć ceny aktywów sprzedawanych przykładowo przez firmy leasingowe. Należy też pamiętać o środkach trwałych, których zbycie może być bardzo trudne lub nawet niemożliwe. Taka sytuacja może zaistnieć, jeżeli firma prowadzi nietypową produkcję, a środki trwałe były przystosowywane dla jej działalności. Wówczas, nawet jeżeli np. maszyna jest składnikiem dość wartościowym, ale nie ma możliwości jej sprzedania, będzie musiała być przeceniona do zera. Można ją ewentualnie wykazać w wartości, którą można uzyskać ze sprzedaży na złom.

Należy pamiętać, że taka wycena składników majątku musi być poprzedzona inwentaryzacją oraz jej rozliczeniem. Tylko wówczas można mieć pewność, że jednostka jest w posiadaniu majątku, który widnieje w księgach rachunkowych.

W sytuacji gdy przy tworzeniu sprawozdania nie istnieje założenie kontynuacji działalności, ustawa o rachunkowości wymaga również utworzenia rezerwy na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Firma, która musi ją utworzyć, powinna w jej wartości zawrzeć wszelkie koszty, które przewiduje ponieść w związku z likwidacją działalności. Rezerwa musi powstać na podstawie uwiarygodnionych szacunków. Trzeba uwzględnić więc koszty dotyczące:

- pracowników, tj. należności związane z koniecznością rozwiązania umów o pracę i wypłaty odpraw, ekwiwalenty za niewykorzystane urlopy oraz inne należne świadczenia pracownicze,

- archiwizacji i wywozu dokumentów - obowiązek ten wynika z art. 76 ustawy o rachunkowości,

- obsługi prawnej i administracyjnej,

- kar związanych z zerwaniem kontraktów.

Należy też prześledzić umowy zawarte z kontrahentami i sprawdzić, jakie kary grożą za zerwanie kontraktów. Jeśli są one negocjowane, należy ująć je w takiej wysokości, w jakiej wypłata jest uprawdopodobniona.

W wyniku odpowiedniej wyceny składników majątku, jak i utworzenia rezerwy, powstaje różnica w stosunku do dotychczasowej wartości księgowej. Zgodnie z art. 29 ust. 2a ustawy o rachunkowości wpływa ona na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny. Skutki wyceny środków trwałych w księgach rachunkowych można ująć w następujący sposób: strona Wn konta 803 - Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta 050 - Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych. Aktualizację wartości innych składników aktywów można odzwierciedlić zapisem: strona Wn konta 803 - Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta zespołów: 0, 1, 2, 3, 5, 6.

Z kolei utworzenie rezerw na przyszłe koszty księguje się w następujący sposób: strona Wn konta 803 - Kapitał z aktualizacji wyceny, strona Ma konta 843 - Rezerwy na przewidywane przyszłe koszty i straty (w analityce koszty postępowania upadłościowego).

Przy wycenie składników majątku pomocne mogą być ceny aktywów sprzedawanych przykładowo przez firmy leasingowe

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 29 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).