Niektóre składniki inwentaryzuje się, wykorzystując metodę weryfikacji

Prawo bilansowe wymienia trzy sposoby inwentaryzacji, które są określone w art. 26 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Są to:

spis z natury, tj. rzeczywiste ustalenie stanu składników majątku, które w zależności od jego rodzaju polega na policzeniu, oszacowaniu, zmierzeniu lub zważeniu,

uzgodnienie sald, co oznacza uzyskanie od kontrahentów i banków pisemnego potwierdzenia zgodności,

weryfikacja, czyli porównanie zapisów ksiąg rachunkowych z posiadanymi dokumentami.

Ostatnią z wymienionych metod stosuje się, gdy nie można przeprowadzić spisu z natury lub potwierdzenia sald. Weryfikowane są trudno dostępne środki trwałe, dostawy w drodze lub dostawy niefakturowane, należności sporne, kapitały, rozliczenia międzyokresowe, zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) i inne (patrz ramka).

Inwentaryzacja w przypadku ZFŚS polega na sprawdzeniu prawidłowości obliczonego odpisu za bieżący rok oraz tego, czy środki funduszu zostały wydatkowane zgodnie z ustawą o ZFŚS oraz regulaminem ZFŚS obowiązującym w jednostce. Dodatkowo należy je porównać z saldem konta bankowego zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i jeśli występują różnice, trzeba je wyjaśnić.

Przepisy nie określają formy dokumentowania inwentaryzacji. Jednak przeprowadzenie takich czynności wymaga odpowiedniej dokumentacji. Protokół z weryfikacji jest najlepszą jej formą. Można sporządzić protokół zbiorczy albo oddzielne protokoły dotyczące określonych składników. Z treści protokołu powinno jednak wynikać, jakie składniki weryfikowano, w jaki sposób i z jakimi dokumentami porównywano stan ewidencyjny i jakie są efekty tej weryfikacji. Protokół powinien być podpisany przez właściwe osoby.

Inną metodą udokumentowania tego typu inwentaryzacji jest sporządzenie adnotacji na wydruku operacji księgowych. Również w tym przypadku konieczny jest podpis oraz data sporządzenia inwentaryzacji.

● środki trwałe, do których dostęp jest znacznie utrudniony,

● grunty oraz prawa zakwalifikowane do nieruchomości,

● należności sporne i wątpliwe, a w bankach również należności zagrożone,

● należności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych,

● należności i zobowiązań z tytułów publicznoprawnych,

● aktywa i pasywa, w przypadku których nie było możliwe przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury lub uzgodnienia.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).