Zagrożenie kontynuacji działalności należy uwzględnić w sprawozdaniu

Kwestia zagrożenia kontynuacji działania i stan jej zagrożenia mają wpływ na tworzone sprawozdania finansowe. Jeżeli więc występuje takie zagrożenie w 2012 roku lub też istnieje zamiar zaprzestania prowadzenia działalności, należy o nim powiadomić w informacji dodatkowej sporządzonej za 2011 rok.

Zgodnie z wymogami ustawy o rachunkowości we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego konieczne jest wskazanie, czy sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności. Oznacza to, że w tym miejscu sprawozdania zamieszcza się zwięzłe informacje ogólne o okolicznościach i zdarzeniach wskazujących na poważne zagrożenie dla kontynuowania przez jednostkę działalności w 2012 roku.

Natomiast w części - "Dodatkowe informacje i objaśnienia" należy szczegółowo wyjaśnić zagrożenia kontynuacji działalności. W związku z tym trzeba podać:

opis tych niepewności oraz stwierdzenie, że taka niepewność występuje,

wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zawiera korekty z tym związane,

opis podejmowanych bądź planowanych przez jednostkę działań mających na celu eliminację niepewności.

Należy pamiętać, że w sytuacji gdy nie ma założenia kontynuacji działania, nie można dla celów tworzonego sprawozdania finansowego korzystać w dotychczasowych metod wyceny majątku.

W takim przypadku należy zastosować art. 29 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem składniki aktywów należy wycenić po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych jednak od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W przypadku środków trwałych wycenianych przez spółkę podstawą wyceny mogą być np. ceny aktywów sprzedawanych przez firmy leasingowe. W takiej sytuacji należy uwzględnić stan techniczny, wiek, zużycie, a także parametry techniczne.

Przy braku kontynuacji działania ustawa o rachunkowości nakazuje utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Rezerwa musi być dokonana na podstawie uwiarygodnionych szacunków. Trzeba pamiętać m.in. o kosztach dotyczących pracowników, archiwizacji, wywozu dokumentów, kosztach prawnych i administracyjnych oraz różnego rodzaju karach.

Warto pamiętać, że sprawo zdania likwidowanych spółek nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta. Wynika to z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem badaniu podlegają m.in. roczne sprawozdania finansowe kontynuujących działalność m.in. spółek akcyjnych, spółek z o.o., jeżeli w poprzednim roku obrotowym spełniły dwa z warunków dotyczących zatrudnienia, aktywów w bilansie i określonych przychodów netto.

Ponieważ sprawozdania te nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta, ograniczają się one do bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej, która obejmuje wprowadzenie do sprawozdania oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Sprawozdanie likwidowanej spółki podlega złożeniu we właściwym rejestrze sądowym. Należy to uczynić w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Jeśli takie składniki majątku nie mogą być sprzedane, ponieważ są one specyficzne dla danego podmiotu i nie mogą być wykorzystane przez inne podmioty lub też koszt przystosowania przewyższa ich wartość, powinny być przecenione do zera. Jeżeli jednak spółka zdecyduje się na wyprzedanie części, np. specyficznej maszyny produkcyjnej, lub będzie chciała je sprzedać na złom, to można je ująć w wartości, jaką można otrzymać ze sprzedaży składników uzyskanych z likwidacji tych aktywów.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).