Wadium rozlicza się poprzez konto rozrachunków

Wadium to kwota składana na poczet zabezpieczenia dotrzymania warunków umowy. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego w określaniu kryteriów aukcji albo przetargu można zastrzec, że przystępujący do aukcji albo przetargu powinien wpłacić organizatorowi określoną sumę albo ustanowić odpowiednie zabezpieczenie jej zapłaty (wadium). Jeżeli ta kwota nie zostanie wpłacona, podmiot nie zostanie dopuszczony do aukcji lub przetargu. Do ewidencji rozrachunków z tytułu wadium służy konto 240 - Inne rozrachunki. Wpłata przez przedsiębiorcę określonej kwoty może więc być ujęta w księgach rachunkowych zapisem: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki, strona Ma - 130 Rachunek bankowy. Konto 240 - Inne rozrachunki wykazuje saldo do chwili rozliczenia wpłaconej kwoty.

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego jeżeli uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla się od zawarcia umowy, której ważność zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu może pobraną sumę zachować albo dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. Jeśli więc mimo wygranego przetargu spółka wycofa się z umowy, wpłacone wadium ulega przepadkowi na rzecz podmiotu rozpisującego przetarg. W takiej sytuacji niedoszły kontrahent ponosi koszt wykazywany na koncie 766 - Pozostałe koszty operacyjne.

W odwrotnym przypadku jeżeli to organizator aukcji albo przetargu uchyla się od zawarcia umowy, uczestnik, którego oferta została wybrana, może żądać zapłaty podwójnego wadium albo naprawienia szkody. Dodatkowa kwota wadium będzie stanowiła pozostały przychód operacyjny.

Natomiast gdy spółka wpłacająca wadium wygra przetarg, przekazaną kwotę wadium może zaliczyć na poczet przyszłej zapłaty. W takiej sytuacji należy przeksięgować wartość wadium z konta 240 - Inne rozrachunki na konto 247 - Rozrachunki z tytułu przetargu.

Jednostka, która nie wygrała przetargu lub aukcji, musi niezwłocznie otrzymać od organizatora zwrot zapłaconego wadium. Otrzymaną z powrotem kwotę ujmuje się w księgach rachunkowych zapisem: strona Wn konta 240 - Inne rozrachunki, strona Ma - 130 Rachunek bankowy.

Warto w tym przypadku zwrócić też uwagę na zasady podatkowe. Wpłacone wadium nie stanowi kosztu podatkowego, a jego zwrot nie jest przychodem. Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych również przepadek wadium nie może stanowić kosztu podatkowego.

Potwierdza to chociażby interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (nr IPPB3/423-852/10-2/GJ) z 2 marca 2011 r..

Zgodnie z tymi wyjaśnieniami z punktu widzenia wykonawcy wadium jest świadczeniem warunkowym, które w razie przegrania przetargu podlega zwrotowi. Stanowi rodzaj depozytu przekazanego organizatorowi. Natomiast warunkiem uznania konkretnego wydatku za koszt podatkowy jest m.in. definitywność wydatku, co oznacza, że wartość poniesionego wydatku nie zostanie podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona. Nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów wydatki, które z założenia mogą zostać zwrócone. W takim rozumieniu kosztu podatkowego wadium, które w razie przegrania przetargu podlega zwrotowi, nie stanowi takiego kosztu. Jest neutralne podatkowo. Zwrot wadium nie stanowi przychodu. W sytuacji zaś gdy podatnik wpłacający wadium wygra przetarg, przekazaną kwotę wadium może zaliczyć na poczet przyszłej zapłaty. Jednak gdy mimo wygranego przetargu podatnik wycofa się z umowy, utracone wadium nie będzie kosztem uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat (kosztów) powstałych w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy.

Również dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 4 października (nr IBPBI/1/415-750/10/RM) stwierdza, że kwota utraconego wadium zatrzymanego przez zamawiającego nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu prowadzonej w formie spółki jawnej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Spółka zgłosiła się do przetargu i wpłaciła wadium w wysokości 8000 zł. Jednak jednostka nie wygrała przetargu i otrzymała zwrot wpłaconego wadium.

@RY1@i02/2011/108/i02.2011.108.086.014a.001.jpg@RY2@

1. Wpłata wadium - 8000 zł

2. Zwrot wadium - 8000 zł

Spółka zgłosiła się do przetargu i wpłaciła wadium w wysokości 10 000 zł. Mimo że jednostka wygrała przetarg, organizator uchylił się od zawarcia umowy. W związku z tym zwrócił wadium w podwójnej wysokości.

@RY1@i02/2011/108/i02.2011.108.086.014a.002.jpg@RY2@

1. Wpłata wadium - 10 000 zł

2. Zwrot podwójnej wartości wadium - 20 000 zł

3. Przeksięgowanie nadwyżki do pozostałych przychodów operacyjnych - 10 000 zł

Spółka zgłosiła się do przetargu i wpłaciła wadium w wysokości 4000 zł. Mimo że wygrała przetarg, uchyliła się od zawarcia umowy. W związku z tym organizator przetargu zatrzymał wadium.

@RY1@i02/2011/108/i02.2011.108.086.014a.003.jpg@RY2@

1. Wpłata wadium - 4000 zł

2. Przepadek wadium - 4000 zł

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).