Spółki muszą rozliczyć wynik

Decyzję o podziale wykazanego w sprawozdaniu finansowym zysku spółka może podjąć dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Jeżeli firma zobowiązana jest do badania sprawozdania zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości, biegły rewident musi wydać o nim opinie z zastrzeżeniem lub bez zastrzeżeń. Decyzja o pokryciu straty danej jednostki jest nieważna z mocy prawa, jeżeli mimo ustawowego obowiązku jednostka nie poddała sprawozdania badaniu, biegły rewident odmówi wydania opinii bądź też będzie ona negatywna.

W księgach rachunkowych pod datą zatwierdzenia sprawozdania zysk należy zaewidencjonować w następujący sposób: strona Wn konta 860 - Wynik finansowy, strona Ma konta 820 - Rozliczenie wyniku finansowego. Z kolei stratę ujmuje się zapisem odwrotnym.

Podział zysku lub pokrycie straty spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi być dokonany na zasadach określonych przez kodeks spółek handlowych.

Jeżeli taka spółka poniosła stratę, można ją pokryć np. z kapitału zapasowego, kapitału zakładowego lub też z dopłat wspólników.

Decyzję o przeznaczeniu kapitału zapasowego na pokrycie poniesionej straty podejmuje się poprzez podjęcie uchwały wspólników. W księgach rachunkowych ujmuje się to zapisem: strona Wn konta 802 - Kapitał zapasowy, strona Ma konta 820 - Rozliczenie wyniku finansowego.

Z kolei pokrycie straty z kapitału zakładowego spółki wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, zmiany umowy spółki, a także zmiany wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zapis w księgach w tym przypadku ujmuje się pod datą wpisu do KRS w następujący sposób: strona Wn konta 801 - Kapitał zakładowy, strona Ma konta 820 - Rozliczenie wyniku finansowego. W tym jednak przypadku należy pamiętać, że zgodnie z art. 154 kodeksu spółek handlowych kapitał zakładowy spółki powinien wynosić co najmniej 5 tys. zł, a wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 zł. Oznacza to, że pokrycie straty z kapitału zakładowego jest możliwe tylko wtedy, gdy wartość kapitału zakładowego jest wyższa od kwoty 5 tys. zł.

Natomiast kapitał z dopłat wspólników na pokrycie straty tworzy się w oparciu o art. 177 i 178 kodeksu spółek handlowych na podstawie podjętych uchwał.

Zgodnie ze wspomnianymi przepisami umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów. Wysokość i terminy dopłat oznaczane są w miarę potrzeby uchwałą wspólników.

Przeksięgowanie środków na pokrycie straty następuje w sposób analogiczny jak w przypadku wcześniejszych kapitałów. Wniesienie dopłat w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością pod datą określoną w uchwale jako termin ich wniesienia ujmuje się zapisem: strona Wn konta 254 - Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu dopłat, strona Ma konta 805 - Kapitał rezerwowy z dopłat wspólników.

Warto pamiętać, że zgodnie z art. 233 kodeksu spółek handlowych w przypadku poniesienia przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością straty, która przewyższa sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd powinien zwołać zgromadzenie wspólników i podjąć decyzję o dalszym istnieniu spółki.

Jeżeli jednak spółka osiągnie zysk, wspólnicy spółki z o.o. mają prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Umowa spółki może przewidywać inny sposób podziału zysku.

Jeżeli jednak tak nie jest, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów. Uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku.

Należy też zwrócić uwagę na art. 192 kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z tym przepisem kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.

Istotną dla ewidencji księgowej kwestią jest również odprowadzenie podatku dochodowego od dywidend. Spółka z o.o., która wypłaca dywidendę, jako płatnik podatku od dywidendy jest zobowiązana do obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku dochodowego do urzędu skarbowego. Warto więc pamiętać, że wypłata wspólnikom dywidendy związana jest z koniecznością zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego.

Jak to zostało już wspomniane, strata może być pokryta z kapitału zakładowego, zapasowego i rezerwowego. Z kolei w przypadku osiągniętego zysku wymienione kapitały mogą zostać zwiększone. Ponadto można go przeznaczyć na pokrycie straty z lat ubiegłych czy też wypłacić z niego nagrody dla pracowników.

@RY1@i02/2011/084/i02.2011.084.086.014a.001.jpg@RY2@

Pokrycie straty z dopłat wspólników

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).