Oddalone przez sąd roszczenie sporne trzeba wyksięgować

W czasach kryzysu firmy często występują z roszczeniem, jeśli kontrahent nie płaci swoich zobowiązań lub je kwestionuje. W takiej sytuacji pod datą skierowania sprawy do sądu kwotę należności należy wykazać w księgach. Można to zaewidencjonować zapisem: strona Wn konta 246 - Należności dochodzone na drodze sądowej, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami.

Taki krok często wiąże się z utworzeniem odpisu aktualizującego, zależnie od prawdopodobieństwa odzyskania środków (strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 280 - Odpisy z tytułu aktualizacji wartości należności). Należy pamiętać, że koszty związane z egzekwowaniem od dłużników należności na drodze sądowej stanowią dla celów rachunkowych pozostałe koszty operacyjne. Wiążą się one pośrednio z działalnością operacyjną jednostki. Uiszczenie opłaty sądowej od pozwu ujmuje się następująco: strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

Dopuszcza się też księgowanie ich jako należności sporne, które jednocześnie objęte są odpisem aktualizującym odniesionym w pozostałe koszty operacyjne. Wnosząc bowiem pozew, spodziewamy się uzyskać zwrot kosztów sądowych od pozwanego. Dlatego można je wykazać jako należność. Z ostrożności powinno się jednak objąć je odpisem.

W sytuacji gdy spółka dostanie zwrot kosztów zgodnie z pierwszym sposobem ujęcia (gdy zostały one pierwotnie zaliczone w pozostałe koszty operacyjne), powinny zostać zaliczone do pozostałych przychodów operacyjnych. Natomiast w drugim przypadku należy rozwiązać odpis aktualizujący należność i zwiększyć pozostałe przychody operacyjne oraz dokonać rozliczenia spłaty należności.

Po zakończeniu sprawy (bez względu na jej wynik) należność sporną ponownie przenosi się na konto rozrachunków, np. zapisem strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona 246 - Należności dochodzone na drodze sądowej. Jeżeli sąd uznał wierzytelność, konieczne będzie wyksięgowanie odpisu: strona Wn konta 280 - Odpisy z tytułu aktualizacji wartości należności, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

Z kolei jeżeli sąd oddali roszczenie (np. ze względu na przedawnienia), to należność można uznać za nieściągalną. Jej wyksięgowanie - gdy była objęta odpisem aktualizującym - nastąpi poprzez dokonanie następującego zapisu: strona Wn konta 280 - Odpisy z tytułu aktualizacji wartości należności, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami. Jeżeli jednak wcześniej podmiot nie dokonywał odpisu, wartość tej należności należy wyksięgować w pozostałe koszty operacyjne.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl