Resort szykuje kolejne zmiany
Mikrofirmy już mogą sporządzać uproszczone sprawozdania finansowe - pierwsze za 2014 rok. Planuje się, aby uprawnienie takie miały też małe podmioty, których pojęcie MF chce wprowadzić do ustawy
Taką możliwość przewiduje opublikowany projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Wprawdzie Ministerstwo Finansów planuje, że zmiany będą miały zastosowanie do rozliczenia roku obrotowego rozpoczynającego się 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie, ale będzie można też wcześniej korzystać z proponowanych uproszczeń, czyli za rok obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie ustawy. Przepisy mają obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Jeżeli chodzi o uproszczenia dla małych firm (patrz ramka), tak i w przypadku mikro - zgodę na ich zastosowanie będzie musiał wyrazić organ zatwierdzający tj. np. zgromadzenie wspólników w sp. z o.o., walne zgromadzenie w spółce akcyjnej czy wspólnicy w sp. osobowych. Nowe przepisy to jednak nie tylko ułatwienia, lecz także nowe obowiązki. Projekt zakłada bowiem wprowadzenie nowych sprawozdań dotyczących płatności na rzecz administracji rządowej. Obowiązek ich sporządzania będzie dotyczył podmiotów działających w przemyśle wydobywczym lub zajmujących się wyrębem lasów pierwotnych zaliczanych do jednostek zainteresowania publicznego, oraz dużych podmiotów. Przy czym za te ostatnie uważane będą takie, które zarówno w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, jak i w roku poprzedzającym ten rok przekroczyły przynajmniej dwie z trzech wielkości: suma bilansowa 85 mln zł, przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów 170 mln zł, średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym 250.
Zmiany mają dotyczyć też skonsolidowanych sprawozdań - chodzi m.in. o określanie grup kapitałowych, które są zwolnione ze sporządzania raportów dla grupy. Zostaną wprowadzone dwa kryteria (przy uwzględnieniu wyłączeń konsolidacyjnych, bez uwzględnienia włączeń konsolidacyjnych), a wielkości sumy bilansu i aktywów zostaną określone w polskiej walucie.
Jednostka dominująca będzie zwolniona ze sporządzania skonsolidowanych sprawozdań:
- Przy uwzględnieniu wyłączeń konsolidacyjnych, (t.j. wzajemne należności, zobowiązania, przychody i koszty), jeżeli dwie z trzech wielkości w przypadku jej grupy kapitałowej nie przekroczyły zarówno w roku, którego miałoby dotyczyć sprawozdanie, jak i w roku poprzednim odpowiednich limitów (suma bilansowa 32 mln zł, przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów 64 mln zł oraz średnioroczne zatrudnienie 250 osób).
- Bez uwzględnienia włączeń konsolidacyjnych, gdy wyłączenia konsolidacyjne nie będą uwzględnione - wspomniane limity dotyczące sumy bilansowej i przychodów ze sprzedaży będą wyższe o 20 proc.
Obecnie jeśli chodzi o sporządzenie skonsolidowanego raportu jest określony limit dla małych grup, które nie muszą go sporządzać. Przykładowo dla celów sprawozdania za 2014 r. są nimi te, które nie osiągnęły na koniec 2013 i 2014 r. dwóch z trzech następujących wartości: zatrudnienia (250 osób), aktywów (7,5 mln euro) lub przychodów (15 mln euro). Wartości te określa się na podstawie danych wszystkich spółek grupy, bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych. Limity wartości w euro, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o rachunkowości, przelicza się na złote po średnim kursie ogłoszonym przez NBP na dzień bilansowy.
|
Tak jest |
Tak może być |
|
Podmioty (od 5 września br.) podzielone są na jednostki mikro i pozostałe. Jednostki mikro tj: 1) spółki kapitałowe i osobowe - jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości: a) 1,5 mln zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego, b) 3 mln zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, c) 10 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, 2) jednostki non-profit, m.in. takie jak fundacje czy stowarzyszenia - jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej, 3) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1,2 mln euro i nie więcej niż 2 mln euro za poprzedni rok obrotowy. W przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg w sposób określony ustawą - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg w sposób określony ustawą. |
Projekt zakłada, że dodatkowo wyodrębnione zostaną jednostki małe. Będą to podmioty, w przypadku których przynajmniej dwie z trzech wielkości nie przekroczyły w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok następujących limitów: 1) suma bilansowa: 17 mln zł, 2) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów: 34 mln zł, 3) przeciętne zatrudnienie w roku obrotowym: 50. Jednocześnie z katalogu ww. podmiotów wyłącza się: ● jednostki sektora finansów publicznych, oraz ● jednostki zainteresowania publicznego (m.in. banki, spółki giełdowe, SKOK-i) zdefiniowane w ustawie z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym. |
|
● Jednostki mikro mogą sporządzać uproszczone sprawozdanie według załącznika nr 4 do ustawy o rachunkowości: bilans z informacjami uzupełniającymi, rachunek zysków i strat. ● Pozostałe jednostki sporządzają sprawozdanie finansowe według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, które składają się z bilansu, rachunku zysków i strat i informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. Jeżeli podmiot podlega badaniu przez biegłego rewidenta, sprawozdanie musi zostać rozszerzone o zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych. Sprawozdanie z działalności muszą sporządzić: spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, towarzystwa reasekuracji wzajemnej, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, grupy kapitałowe. Sprawozdania zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do ustawy mogą być sporządzane w uproszczony sposób. Dotyczy to jednostek określonych w art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości, tj. takich, które w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku go poprzedzającym nie osiągnęły dwóch z określonych przez ustawodawcę wielkości. W przepisie wymieniono trzy wielkości: ● średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób, ● suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 mln euro, ● przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 mln euro. Takie podmioty mogą przedstawić tylko te dane, które we wzorze sprawozdania stanowiącego oznaczone są literami i cyframi rzymskimi. Można też pominąć informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego, w przypadku gdy nie wystąpiły one w jednostce zarówno w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie, jak i za rok poprzedni. W formie uproszczonej można też sporządzić informację dodatkową. |
Planuje się, że małe przedsiębiorstwa będą mogły sporządzać sprawozdania zgodnie z załącznikiem nr 5 do ustawy o rachunkowości. Zgodnie z projektem sprawozdania takie będą obejmować tylko uproszczony bilans, rachunek zysków i strat oraz informacje dodatkowe z ograniczonym zakresem ujawnianych danych. Nie będą więc musiały sporządzać zestawienia zmian w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych. Zostaną też zwolnione z obowiązku sporządzania sprawozdania z działalności - pod warunkiem że niektóre informacje, które dotychczas były w nim ujęte, zostaną ujawnione w informacji dodatkowej. Zostanie usunięty art. 5 ust. 2 ustawy o rachunkowości. |
|
|
|
|
Dla podmiotów, których sprawozdania finansowe nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta (w przypadku podatku odroczonego dotyczy to tylko podatników CIT, bo podatnicy PIT go nie tworzą). |
Dla jednostek które za poprzedni rok obrotowy nie przekraczają dwóch z następujących trzech wielkości: ● 17 mln zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego, ● 34 mln zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, ● 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty. Czyli również np. spółki akcyjne, które spełniają powyższe kryteria (a wszystkie tego typu podmioty podlegają rewizji finansowej). |
|
Ministerstwo Finansów twierdzi, że banki spółdzielcze muszą publikować swoje sprawozdania finansowe w Monitorze Spółdzielczym. Stanowisko resortu w tej sprawie przedstawiła wiceminister finansów Dorota Podedworna-Tarnowska w odpowiedzi na interpelację nr 26583/2014. Innego zdania są eksperci. Arkadiusz Opala, sędzia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, przypomina, że zgodnie z nowelizacją, która obowiązuje od 1 stycznia 2013 r., sprawozdania są składane tylko w Krajowym Rejestrze Sądowym, nawet jeżeli muszą być one badane przez biegłego rewidenta. Jedynie podmioty, które nie mają obowiązku składania sprawozdań do KRS (np. osoby fizyczne), a podlegają rewizji finansowej, ogłaszają je w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, natomiast spółdzielnie - w Monitorze Spółdzielczym. To oznacza, że wszystkie podmioty wpisane do KRS, w tym także banki spółdzielcze, nie ogłaszają sprawozdań finansowych. |
Po wprowadzeniu planowanych zmian nie będzie wątpliwości, że spółdzielnie nie mają obowiązku publikacji sprawozdań finansowych w Monitorze Spółdzielczym, ale tylko do Krajowego Rejestru Sądowego. |
|
● W ustawie o rachunkowości limit 1,2 mln euro do sporządzenia ksiąg rachunkowych stosuje się średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski na 30 września. ● W ustawie o PIT, CIT i VAT limit 1,2 mln euro określony dla małego podatnika, a także inne kwoty podane w tych ustawach (np. drugi limit dla małego podatnika VAT - 45 tys. euro) ustala się po kursie ogłoszonym przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego. |
Zgodnie z projektem do wszystkich limitów rachunkowych i podatkowych będzie miał zastosowanie średni kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. (Nie dotyczy to ustawy o podatku zryczałtowanym, gdzie kwotę w euro przelicza się według kursu ogłaszanego przez NBP na 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy). |
OPINIA EKSPERTA
@RY1@i02/2014/198/i02.2014.198.008000100.802.jpg@RY2@
Krzysztof Burnos przewodniczący komisji ds. rozwoju usług biegłego rewidenta w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw Krajowej Rady Biegłych Rewidentów
Małe firmy wciąż oczekują na uproszczenia zasad rozliczeń podatkowych, ponieważ to one są głównym obciążeniem, z którym tak naprawdę bez technik księgowych i rachunkowości nie poradziliby sobie. Uproszczenia nie wpłyną na rozmiar księgowości, lecz jedynie na sprawozdanie finansowe, które małe firmy sporządzają jeden raz w roku. Co ważne, uproszczenia spowodują, że sprawozdania mniejszych firm przestaną być porównywalne między sobą.
W praktyce tylko część firm zastosuje uproszczenia. Pozostali będą stosować przyjęte zasady, bo dostarczają dzięki temu dokładniejszych informacji. Nowe sprawozdania będą dostarczać dużo mniej informacji na temat działalności i sytuacji finansowej przedsiębiorstw. I dotychczasowi użytkownicy sprawozdań finansowych powinni być tego świadomi. Sprawozdania oparte na ustawie będą mniej użyteczne w procesie podejmowania decyzji przez potencjalnego inwestora czy bank. Na potrzeby podjęcia decyzji potencjalni inwestorzy powinni wymagać dodatkowych informacji lub zlecać przegląd sytuacji ekspertom księgowym.
Agnieszka Pokojska
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu