Mniej mikrofirm sporządzi uproszczone sprawozdania

Dotyczy to głównie osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich. Limity ustawowe dotyczące mikroprzedsiębiorstw oraz prowadzenia ksiąg rachunkowych są w ustawie określone w euro i wynoszą odpowiednio 2 mln euro i 1,2 mln euro. Kwoty te obecnie przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski (art. 3 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Dla 2015 roku zastosowanie ma ten z 30 września 2014 r., który wyniósł 4,1755 zł/euro (nr 189/A/NBP/2014). Jednak może się to zmienić już w przyszłym roku, ponieważ Ministerstwo Finansów pracuje nad projektem zmian w ustawie o rachunkowości. Zakłada on m.in. ujednolicenie przepisów w zakresie terminu przeliczania na walutę polską wielkości wyrażonych w euro, o których mowa zarówno w przepisach ustawy o rachunkowości, jak i PIT. W obu przypadkach ma być stosowany kurs obowiązujący obecnie w regulacjach podatkowych, tj. średni kursu euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Co trzeba uwzględnić

Nic jednak nie wiadomo o zmianach dotyczących samej definicji przychodów, które są brane pod uwagę przy weryfikowaniu obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Problem w tym, że do limitu 1,2 euro odnosi się zarówno ustawa o rachunkowości, jak i ustawa o PIT. Jednak w pierwszym przypadku przepisy mówią o przychodach netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych, a w drugim - o przychodach z działalności gospodarczej. Oznacza to, że prawo bilansowe nie uwzględnia wartości otrzymanych dotacji, odszkodowań czy kwot uzyskanych ze sprzedaży środków trwałych. W praktyce należy skorzystać z zasad określonych w ustawie podatkowej, bo właśnie te biorą pod uwagę organy podatkowe przy badaniu, czy podmiot ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, czy też nie.

To jednak oznacza, że przy sprawdzaniu, czy podmiot nie przekroczył limitu 1,2 euro, trzeba zweryfikować wszystkie przychody z działalności, a przy rozpatrywaniu drugiego limitu - 2 mln euro, czy może zastosować preferencje dla mikropodmiotów - tylko przychody ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych.

W tym drugim przypadku przychody uzyskane w 2014 roku będą się liczyć tylko wtedy, gdy podmiot (np. spółka cywilna lub jawna osoby fizycznej) już teraz prowadzi księgi rachunkowe. Jeżeli jednak tak nie jest i dopiero w przyszłym roku rozpocznie działalność albo zacznie prowadzić księgi rachunkowe, będzie mógł sporządzić uproszczone sprawozdanie, gdy nie przekroczy przychodów o wartości 8 351 000 zł właśnie w 2015 roku.

Potrzebna zgoda

Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 5 września najmniejsze firmy prowadzące księgi rachunkowe mogą sporządzać uproszczone sprawozdania finansowe (bilans z informacjami uzupełniającymi oraz rachunek zysków i strat). Na ich zastosowanie musi się zgodzić organ zatwierdzający sprawozdanie. Jednak np. w przypadku działalności gospodarczej nie ma z tym żadnego problemu - właściciel jest zarówno takim organem, jak i kierownikiem jednostki odpowiedzialnym za ich stosowanie. Należy przy tym pamiętać, że podmioty, które zdecydują się na uproszczenia, nie mogą stosować do wyceny aktywów i pasywów wartości godziwej ani skorygowanej ceny nabycia. Trzeba to uwzględnić w zasadach/polityce rachunkowości tworzonej m.in. przy przejściu na pełne księgi.

Obowiązki zgłaszania informacji

O zaprowadzaniu takiej ewidencji nie trzeba informować urzędu skarbowego. Taki obowiązek powstaje tylko wtedy, gdy podmiot robi to dobrowolnie, bo poziom jego przychodów nie przekroczył 1,2 mln euro (również wówczas może zastosować uproszczenia dla mikropodmiotów). Musi wtedy przed rozpoczęciem roku obrotowego, w którym księgi zostaną zaprowadzone, powiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym.

Przy przejściu na księgi rachunkowe należy jednak pamiętać o zaktualizowaniu danych. Osoby fizyczne i spółki cywilne robią to w terminie siedmiu dni od zmiany rodzaju prowadzonej księgi poprzez system Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a pozostałe podmioty - poprzez złożenie w urzędzie skarbowym NIP-2.

Limity na poszczególne lata dla osób fizycznych, sp. cywilnych osób fizycznych, sp. jawnych osób fizycznych oraz sp. partnerskich

2010	z 30 IX 2009 r. - 4,2226	5 067 120	-
2011	z 30 IX 2010 r. - 3,9870	4 784 400	-
2012	z 30 IX 2011 r. - 4,4112	5 293 440	-
2013	z 28 IX 2012 r. - 4,1138	4 936 560	-
2014	z 30 IX 2013 r. - 4,2163	5 059 560	8 432 600
2015	z 30 IX 2014 r. - 4,1755	5 010 600	8 351 000
* Jeżeli przychody z działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość 1,2 mln euro.
** Jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie więcej niż 2 mln euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych- w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).