Jak ująć i udokumentować sprzedaż przedsiębiorstwa

Zgodnie z art. 55¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121: dalej: k.c.) przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. W myśl art. 55² k.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,

2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Jeśli wskazana przez spółkę sprzedaż spełnia kryteria pozwalające uznać ją za dostawę zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, to czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy. Jak stanowi obowiązujący od 1 stycznia 2014 r. art. 106a pkt 1 ustawy o VAT, przepisy rozdziału o fakturach stosuje się do sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów.

W myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Ale w tym wypadku, skoro zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przedmiotem transakcji będzie całe przedsiębiorstwo, czynność jego zbycia będzie wyłączona z opodatkowania. A zatem czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą. Warto podkreślić, iż ostatnio taki pogląd wyraził np. dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 14 marca 2014 r., nr ITPP2/443-1419/13/AK.

Na potrzeby ksiąg rachunkowych należy dokonać zapisów na podstawie aktu notarialnego.

EWIDENCJA

Salda początkowe kont są następujące: ● 700 000 zł - strona Wn konta Środki trwałe o wartości początkowej; ● 390 000 zł - strona Ma konta Umorzenie środków trwałych; ● 200 000 zł - strona Wn konta Zapasy; ● 300 000 zł - strona Wn konta Inwestycje długoterminowe - udziały; ● 250 000 zł - strona Wn konta Należności z tytułu dostaw i usług; ● 360 000 zł - strona Ma konta Zobowiązania z tytułu dostaw i usług; ● 700 000 zł - strona Ma konta Kapitał podstawowy.

Ewidencja księgowa będzie przebiegać zapisami:

1. Ujęcie przychodu ze sprzedaży w kwocie 800 000 zł: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta Zyski nadzwyczajne;

2. Rozchód sprzedanych składników majątku wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa:

a) wartość środków trwałych w kwocie 700 000 zł: strona Wn konta Straty nadzwyczajne, strona Ma konta Środki trwałe;

b) Umorzenie środków trwałych w kwocie 390 000 zł: strona Wn konta Umorzenie środków trwałych, strona Ma konta Straty nadzwyczajne;

c) wartość materiałów, towarów i produktów gotowych w kwocie 200 000 zł: strona Wn konta Straty nadzwyczajne, strona Ma konta Zapasy (Materiały, Towary, Produkty gotowe i półprodukty);

d) wartość należności w kwocie 250 000 zł: strona Wn konta Straty nadzwyczajne, strona Ma konta Rozrachunki z odbiorcami;

e) Wartość inwestycji w innych jednostkach w kwocie 300 000 zł: strona Wn konta Straty nadzwyczajne, strona Ma konta Inwestycje długoterminowe - udziały;

f) wartość zobowiązań w kwocie 360 000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z dostawcami, strona Ma konta Zyski nadzwyczajne.

Karolina Pawlak

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).