Zintegrowany raport to przyszłość

To już ostatnie chwile na wprowadzenie poprawek do sprawozdań finansowych za 2013 rok. Kto powinien zapoznać się z tymi danymi?

Spółki z o.o., towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółki akcyjne oraz spółdzielnie muszą udostępnić wspólnikom, akcjonariuszom lub członkom roczne sprawozdania finansowe i sprawozdania z działalności jednostki. Osoby te muszą otrzymać możliwość zapoznania się z danymi zawartymi w tym sprawozdaniu i rozważenia, czy takie sprawozdanie zostanie zatwierdzone, i ewentualnie zgodzić się na propozycje podziału wyniku finansowego. Jeżeli sprawozdanie podlega obowiązkowi badania, również opinia wraz z raportem biegłego rewidenta powinna być zaprezentowana.

Kiedy sprawozdanie musi zostać objęte badaniem przez biegłego rewidenta?

Przy ustalaniu, czy sprawozdanie za 2013 rok należy poddać badaniu, kluczowe znaczenie ma przekroczenie wartości określonych w art. 64 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.) w sprawozdaniu finansowym za 2012 rok.

Sprawozdanie trzeba jeszcze złożyć do właściwego rejestru sądowego. O czym warto pamiętać w tym zakresie?

Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego, tj. nie później niż do 15 lipca 2014 r.:

- roczne sprawozdanie finansowe (wszystkie wymagane dla danej jednostki elementy),

- opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu,

- odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty,

- w przypadku jednostek sporządzających sprawozdanie zgodnie z art. 49 ust. 1 także sprawozdanie z działalności,

- w przypadku jednostki sporządzającej uproszczone sprawozdanie finansowe zamiast opinii biegłego rewidenta składa się do rejestru sądowego informację o rodzaju tej opinii wraz ze wskazaniem, czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia.

W przypadku nieterminowego zatwierdzenia sprawozdania należy je złożyć dwukrotnie - raz w ciągu 15 dni od daty, kiedy zgodnie z przepisami powinno być zatwierdzone, a drugi raz po jego zatwierdzeniu.

Wszystkie jednostki będące podatnikami CIT muszą zaprezentować swoje sprawozdania finansowe urzędowi skarbowemu. Czy tu też trzeba pamiętać o terminie?

Tak. Podatnicy zobowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania, w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Czy sporządzane obecnie przez spółki w Polsce sprawozdania finansowe są wystarczające w zakresie m.in. prezentacji danych, na podstawie których można ocenić kondycję przedsiębiorstwa?

Oczywiście nie można generalizować i twierdzić, że we wszystkich sprawozdaniach brakuje jakichś elementów. Niemniej jednak w części z nich dostrzegam pewne mankamenty. Są to: brak wystarczającego opisu modelu biznesowego, brak lub enigmatyczny opis przyjętej strategii rozwoju, brak informacji o posiadanych istotnych zasobach (takich jak: struktura akcjonariatu, kapitał ludzki, baza klientów, procesy produkcyjne i organizacyjne, wartości niematerialne i prawne wytworzone we własnym zakresie itp.), brak zdefiniowania kluczowych obszarów ryzyka i informacji na temat tego, jak nimi przedsiębiorstwo zarządza, skromne informacje o planach finansowych, możliwościach i zagrożeniach.

Trzeba też zauważyć, że globalizacja, oczekiwania odbiorców sprawozdań oraz liczne regulacje doprowadziły do znacznej złożoności raportowanych przez przedsiębiorstwa informacji.

Czy to oznacza, że dziś zapotrzebowanie na przejrzyste i jasne informacje zawarte w sprawozdaniu jest coraz większe?

Owszem. Kryzysy gospodarcze pokazały, że samo sprawozdanie nie dostarcza już wystarczającej liczby danych o wynikach działalności biznesowej przedsiębiorstw. Inwestorzy i udziałowcy oczekują jednoznacznych informacji o wielu zewnętrznych czynnikach, które wpływają na działalność danego przedsiębiorstwa.

Jednak nie mniej cenne są również informacje dotyczące oddziaływania przedsiębiorstwa na otoczenie. Przykładem może być wpływ, jaki wywiera model biznesowy wybrany przez zarządzających na szeroko rozumiane otoczenie (np. społeczeństwo, środowisko).

Jaki zatem jest pomysł na wymuszenie na spółkach - w Polsce i na świecie - zmian w jego sporządzaniu?

Odpowiedzią na to zapotrzebowanie może być zintegrowany raport. Daje on ogromne możliwości w zakresie zademonstrowania wewnętrznej integracji i spójności w firmie. Ważne jest to, że ponad 100 globalnych przedsiębiorstw oraz 50 inwestorów instytucjonalnych zaangażowało się w prace nad opracowaniem ram zintegrowanego raportowania. Są wśród nich tak znane marki jak: Coca-Cola, Microsoft, Hyundai, Tata, Unilever, Marks and Spencer, SAP, Prudential Financial. Świadczy to o dużym zainteresowaniu tematem zintegrowanego raportowania, który będzie zyskiwał na znaczeniu w kolejnych latach.

Na czym dokładnie prace nad zintegrowanym raportem polegają?

Zaproponowaniem ram nowego rodzaju raportowania - zintegrowanego - zajmuje się Międzynarodowa Rada Zintegrowanego Raportowania (ang. The International Integrated Reporting Council - IIRC). Nowy model raportowania zaprojektowany jest przede wszystkim dla dużych przedsiębiorstw, korporacji, w celu wsparcia procesu decyzyjnego przez inwestorów, jak również umożliwienia bardziej elastycznych wyborów. Wynika to głównie z bieżącej komunikacji przedsiębiorstw, w postaci raportów zintegrowanych, o możliwościach tworzenia wartości w perspektywach krótko-, średnio- i długoterminowych.

Czy raport zintegrowany to rzeczywiście remedium na kłopoty firm?

Integrowanie z sobą informacji z obszarów finansowych i pozafinansowych w jednym raporcie rocznym to przyszłość. Warto wspomnieć, że raporty zintegrowane są już przez część firm sporządzane. Pierwszy w Polsce raport zintegrowany sporządziła Grupa Lotos za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2010 r. i kontynuowała sporządzanie raportów zintegrowanych w latach 2011-2012. Raporty zintegrowane przygotowały również m.in.: Gaz-System SA, Scanmed Multimedis SA, Zakłady Azotowe Puławy SA, Grupa Żywiec SA.

Każda z tych spółek wypracowała swoją metodologię takiego raportu...

W zakresie zintegrowanego raportowania nie obowiązują obecnie żadne międzynarodowe i jednolite standardy. Modelowy, zintegrowany raport powinien zawierać sześć najważniejszych elementów: sprawozdanie finansowe, cele strategiczne, ład korporacyjny i wynagrodzenia, perspektywy na przyszłość, kontekst działalności uwzględniający ryzyka i szanse, przegląd organizacji i przedstawienie modelu biznesowego.

Czy nowa forma raportowania byłaby poddawana corocznej ocenie niezależnego biegłego rewidenta?

Gdy zintegrowany raport zawierałby w sobie pełne sprawozdanie finansowe, to część finansowa podlegałaby ocenie niezależnego biegłego rewidenta przeprowadzonej stosownie do postanowień rozdziału 7 ustawy o rachunkowości oraz krajowych standardów rewizji finansowej, wydanych przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów w Polsce. Powstanie koncepcji zintegrowanego raportowania niesie z sobą kolejną szansę dla biegłych rewidentów na dzisiejszym konkurencyjnym rynku.

Z pewnością pełna ocena jakościowa zawartych w zintegrowanym raporcie informacji niefinansowych byłaby trudna i niosłaby za sobą wiele ryzyk. Kto jednak, jeśli nie biegły rewident, jest najlepszym niezależnym podmiotem mającym odpowiednio bogatą wiedzę oraz wysokie kwalifikacje do przeprowadzenia takiej niezależnej oceny. W początkowej fazie usługa atestacyjna mogłaby być nakierowana raczej w stronę poświadczenia kompletności i spójności informacji z odpowiednimi standardami, nie przedstawiałyby przy tym jednoznacznych osądów na temat przyjętych licznych założeń. Takie rozwiązanie należałoby uznać za bezpieczne z punktu widzenia biegłego rewidenta.

Kiedy poznamy choć kształt ram sporządzania raportów zintegrowanych?

Myślę, że jeszcze w tym półroczu. To ważne, gdyż sporządzenie raportu zintegrowanego pomoże w uporządkowaniu wielu informacji płynących z coraz bardziej złożonego życia gospodarczego. Nowy model raportowania stanowi również potencjalny produkt do zaoferowania przez biegłych rewidentów. Oprócz badania raportu rocznego prezentującego dane finansowe biegły rewident - w ramach usługi atestacyjnej - weryfikowałby również dane niefinansowe.

@RY1@i02/2014/062/i02.2014.062.00800010a.802.jpg@RY2@

materiały prasowe

Andre Helin prezes BDO

Rozmawiała Magdalena Sobczak