Kolejność w transakcjach trójstronnych wpływa na sposób ujęcia w księgach

Polska firma P uczestniczy w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej rozliczanej na zasadach uproszczonych. W transakcji tej udział biorą również firmy z Czech Cz oraz ze Słowacji S. Jak należy zaksięgować ww. transakcję w zależności od tego, którym w kolejności uczestnikiem takiej transakcji jest firma P?

Zastosowanie procedury uproszczonej w transakcji trójstronnej powoduje w księgach rachunkowych każdego z jej uczestników odpowiednie zapisy. Wszystko zależy od tego, którym w kolejności uczestnikiem transakcji jest dany podmiot. [przykład]

Pierwszy w kolejności

Podatnik VAT (przedsiębiorstwo P) jest pierwszym w kolejności uczestnikiem wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej zgodnie z procedurą uproszczoną. Powoduje to w jego księgach rachunkowych następujące zapisy. Po pierwsze musi wystawić fakturę VAT na rzecz drugiego w kolejności podatnika (tj. przedsiębiorstwo Cz), stwierdzającą fakt dokonania sprzedaży. Takie wystawienie faktury VAT dla unijnego kontrahenta z tytułu WDT (bez podatku VAT) trzeba ująć: strona Wn konta 20 -Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 73-0 Sprzedaż towarów.

Po drugie kontrahent P, będący zarejestrowanym podatnikiem VAT UE, opodatkowuje dostawę stawką 0 proc. Towar wydaje bezpośrednio trzeciemu podatnikowi (przedsiębiorstwu S), dokonując wysyłki towarów samodzielnie lub zlecając jej wykonanie innemu podmiotowi. Takie wydanie towarów trzeciemu w kolejności podmiotowi (przedsiębiorstwo S) księgujemy: strona Wn konta 73-1 - Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia); strona Ma konta 33 - Towary.

Jako drugi

Przedsiębiorstwo P jako podatnik VAT, będący drugim w kolejności podatnikiem w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej, rozliczanej według zasad uproszczonych wykazuje w swojej deklaracji podatkowej dane o WNT od przedsiębiorstwa Cz. Nie wykazuje natomiast dostawy na rzecz ostatniego podatnika (przedsiębiorstwa S). Przedsiębiorstwo P wystawia na rzecz kontrahenta S fakturę VAT.

Taka wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna u drugiego w kolejności podatnika (przedsiębiorstwo P) powoduje w jego księgach rachunkowych następujące zapisy. Otrzymanie faktury handlowej od kontrahenta unijnego (przedsiębiorstwa Cz) ewidencjonujemy: strona Wn konta 30 - Rozliczenie zakupu towarów, strona Ma konta 21 - Rozrachunki z dostawcami.

Zaś wystawienie faktury VAT dla unijnego kontrahenta (przedsiębiorstwa S) (bez podatku VAT): strona Wn konta 20 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 73-0 Sprzedaż towarów.

Przeksięgowanie wartości towarów nabytych od kontrahenta zagranicznego (przedsiębiorstwa Cz) ujmuje się zapisem: strona Wn konta 73-1 - Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia), strona Ma konta 30 - Rozliczenie zakupu towarów.

Ostatni podatnik

Trzeci, biorący udział w transakcji podatnik VAT rozlicza podatek z tytułu WNT w formie samoobliczenia. W tym przypadku wewnątrzwspólnotowa transakcja trójstronna u ostatniego w kolejności podatnika (przedsiębiorstwo P) powoduje w jego księgach rachunkowych odpowiednie zapisy. Otrzymanie faktury handlowej od kontrahenta unijnego (przedsiębiorstwa S) ujmuje się: strona Wn konta 30 - Rozliczenie zakupu towarów, strona Ma konta 21 - Rozrachunki z dostawcami. Rozliczenie podatku VAT z tytułu WNT księgujemy: strona Wn konta 22 - Rozrachunki publicznoprawne (VAT naliczony) (23 proc.), strona Ma konta 22 - Rozrachunki publicznoprawne (VAT należny) (23 proc.).

Na końcu ujmujemy przyjęcie towarów do magazynu: strona Wn konta 33 - Towary, strona Ma konta 30 Rozliczenie zakupu towarów.

PRZYKŁAD

Przedsiębiorstwo P jako uczestnik:

●

@RY1@i02/2014/042/i02.2014.042.00800040f.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Faktura VAT z tytułu WDT (bez podatku VAT) dla unijnego kontrahenta przedsiębiorstwa "Cz" (drugiego w kolejności podatnika) 50 000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta Sprzedaż towarów.

2) Wydanie towarów przedsiębiorstwu S (trzeciemu w kolejności podmiotowi) 30 000 zł: strona Wn konta Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia), strona Ma konta Towary.

●

@RY1@i02/2014/042/i02.2014.042.00800040f.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Faktura od kontrahenta unijnego przedsiębiorstwa Cz 30 000 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu towarów, strona Ma konta Rozrachunki z dostawcami.

2) Wystawienie faktury VAT dla unijnego kontrahenta przedsiębiorstwa S (bez podatku VAT) 50 000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta Sprzedaż towarów.

3) Przeksięgowanie wartości towarów nabytych od kontrahenta zagranicznego przedsiębiorstwa Cz 30 000 zł: strona Wn konta Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu (nabycia), strona Ma konta Rozliczenie zakupu towarów.

●

@RY1@i02/2014/042/i02.2014.042.00800040f.103.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Otrzymanie faktury handlowej od kontrahenta unijnego przedsiębiorstwa S 30 000 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu towarów, strona Ma konta Rozrachunki z dostawcami;

2) Rozliczenie podatku VAT z tytułu WNT 6 900 zł (23 proc.): strona Wn konta Rozrachunki publicznoprawne (VAT naliczony), strona Ma konta Rozrachunki publicznoprawne (VAT należny).

3) Przyjęcie towarów do magazynu 30 000 zł: strona Wn konta Towary, strona Ma konta Rozliczenie zakupu towarów.

Marek Barowicz

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.).

Kwestie podatkowe związane z tą transakcją zostały omówione w tygodniku Podatki i Księgowość, s. C11.